دانستن هفت پشت از نیاکان خود بر هر ترکمنی لازم بوده است

رسم توضيحي 1. نمودار مرسوم تبارشناسی

رسم توضيحي 1. نمودار مرسوم تبارشناسی

تورنتو – د. خ. اونق: یکی از عواملی که امروزه تورکمن ها را از پراکندگی بیش از حد محفوظ داشته، واجب بودن «دانستن هفت پشت از نیاکان خود» که بر هر ترکمنی ضرور بوده است، می باشد. بقول پژوهشگران برجسته دنیا چون بارتولد، برتلس و وامبری که در مورد تاریخ تورکمن تحقیقات گسترده ای داشتند، تورکمن ها را به لحاظ داشتن مکتوب های اتنوگرافیک و دموگرافی پربار، اصیل ترین طوایف می دانستند. چنانکه امروزه ما در تاریخ به تمامی عناوین، اونغون ها، طاغماها (طاموغاها) و عناوین نسب ها، … پی می بریم که آنها از جانب کاتبینِ تحقیق و تفحص، مکتوب مانده است.

تبارنامه یا شجره نامه /شناسنامه به مفهوم عام/: به طور خلاصه مطالعه خاستگاه خانواده و تاریخ آن است به عبارت دیگر گردآوری فهرست هایی از نسب نامه نیاکان که آنها را در نموداری با عنوان «شجره نامه» و یا سایر اشکال نوشته می شود، مرتب می کنند. کلمه «شجره نامه یا نسب نامه: /genealogy/» از دو واژه یونانی به معنای «نژاد» و یا «خانواده» و از سوی دیگر نظریه یا علم «تبارشناسی /ancestry»/ است. بنابراین مشتق شده است از ردیابی و شناسایی اصل و نسب و علم مطالعه سوابق خانوادگی. در این حالت آن برای نشان دادن خطوطی از تبار نیاکان را در بر می گیرد که بصورت یک درخت با ریشه، تنه و شاخ و برگ های آن، به شکل «نمودار /Charts and graphs/» در می آید. نمودار «شجره نامه» برای اکثر مردم در کتاب های آموزشی تاریخ، شامل اشکال، فلش، خطوط موازی، یک خط پلیسه دار که دلالت بر گذار از نسلی به نسل دیگر است، نشان داده می شود. ادامهٔ مطلب »

تورکمنستاندا بوسغونلارئنگ هوانداری تیرکیش تئرمئیف پانی دونیأنی ترک اتدی

Тырмыев, Тиркиш- ترمییوف- ترکمنستان

-تیرکیش ترمییئف-Тырмыев, Тиркиш

Тиркиш Тырмыевич Тырмыев, туркменский военный и государственный деятель

تورنتو: اشیدیلن خابارئنگ تاقئق لئغئندا ساوت سایوزی نئنگ حووپسئزلئق کمیته سی اداراسی نئنگ یوقاری عملداری جنرال «تیرکیش تئرمئیف» پاجئغالی ائقبال بیلن دونیأدن گیتدی. جنرال تیرکیش تئرمئیف 1984-1990 – نجی یئل لاردا ایران تورکمنلری نینگ ساوت سایوزا بوسغونان دؤوری اولاری پناه برمکده هم انسانپرورلیک بیلن غارشی آلماقدا اؤزیندن اولی همّت گؤرکزن تورکمن شاخصئیت لری نینگ بیری دیر. شول دؤویر تورکمنستانا بوسغونان ایرانلی تورکمنلر تیرکیش آقانی یاقئندان تاناپ، اونونگ یادلاردان چئقماجاق خذماتلارئنی یادلارئندان چئقارمادئق بولسا گرک.

«مرحومئنگ ائزی یاراسئن، غالانلاری نئنگ باشی ساغ و یاشی اوزاق بولسئن!»

  • آشاقدا مرحومئنگ ترجیمه حالی بارادا روس دیلینده دوروپ گچه لینگ!

Родился 2 января 1951 года в селе Ленинград Октябрьского района Ташаузской области ТССР. … Читать дальшее 

تیرکش ترمییوف ینگ فاجعه لی ایقبالی و اونونگ اؤلیمی، دیسه نگ آجی خبر

برلین – غئنانچلی خبر: من، شو آت بیله بیر توًرکمن شخصیتی مرحوم بولدی، دییلن خبرئنی اشیدیپ دیم ولی فامیلیا آدینی بیلمه دیگیم اوچین تانایانیم دیر دییپ دوًشینمه دیم.
مرحوم ینگ ایزی یاراسین و غالانلاری نینگ باشی ساغ و یاشی اوزین بولسین.
از جومای گرامی بخاطر نوشتن این مطلب بسیار متشکرم. از اینکه یک چنین شخصیتی و خانواده ی محترم اش بسرنوشت دردناک و دلخراشی دچار شدند، درد و عذابی جانکاه تمام وجودم را فرا گرفت. این خبر برایم بسیار غم انگیز، دردآور، تأسف بار و تکان دهنده بود. …
اگر تیم ها و جناح های حکومتی کشور ترکمنها با ادعاهای «انسان پروری» با یکدیگر و اعضای خانواده شان چنین غیر انسانی، غیر وطنداشی، غیر ایلدشی ناجوانمردانه و بیرحمانه رفتار کنند، جز کاتاستروف و فاجعه چیز دیگری نمی توان از آن برداشت کرد.
رفتارهای انسانی و یاری های مرحوم «تیرکیش آقا» به جمع پناهندگانمان فراموش شدنی نیست. برای همه ی نزدیکان، دوستان مرحوم و کسانی که او را از نزدیک می شناسند، غینانج بیلدیارئن،

«ایزی یاراسین و غالانلاری نینگ باشی ساغ و یاشی اوزاق بولسین!.

برلین – ی. کر – ویکیپدیا: * بیوگرافی * تصاویر

«توافق جدید» ایران و ترکمنستان بعد از اوج گرفتن اختلافات گازی

تاسیسات گاز ترکمنستان

تاسیسات گاز ترکمنستان

چکرادیو فردا: در حالی که طی چند روز گذشته مقامات ایران نسبت به قصد ترکمنستان برای قطع صادرات گاز به خاطر بدهی معوق ایران به این کشور هشدار می‌دادند، نهایتا بنا به گزارش خبرگزاری ایرنا، ترکمنستان تن به توافق جدید گازی با ایران داده است.

این خبرگزاری روز جمعه ۱۰ دی ماه با استناد به گفته‌های یک مقام مسئول در وزارت نفت که نامی از آن برده نشده است، می‌نویسد که «ترکمنستان تفاهمنامه جدید گازی با ایران را تأیید کرد، بنابراین صادرات گاز این کشور به ایران ادامه خواهد یافت».
در همین زمینه خبرگزاری مهر نیز از قول بیژن زنگنه وزیر نفت ایران گزارش داد که «تفاهم‌نامه مشترک گازی امروز بعدازظهر بین دو کشور امضا شده و قرار است تا دستیابی به توافق نهایی مذاکرات بین شرکت ملی گاز ایران و ترکمن گاز ادامه یابد.

ادامهٔ مطلب »

تبریکات سال نو میلادی– میلادی تأزه یئل قوتلاغی-i! 2017-nji yyl Gutlagy-Happy New Year – ۲۰۱۷

عشق آباد شأهری

عشق آباد شأهری

۲۰۱۷-نجی میلادی تأزه یئل بایرامی همأنگیزه قوتلی بولسئن!

2017-nji TAZE ÝYLY BAÝRAMY GUTLY BOLSYN!

С НАСТУПАЮЩИМ 2017 НОВЫ ГОДОМ!

HAPPY NEW YEAR 2017!
***************
یتیپ گلیأن ۲۰۱۷-نجی تأزه یئل بایرامئنی همأنگیزه قوتلاماق بیلن، سیزه و ایچری ماشغالا اوجاغئنگئزا جان ساغلئق و آغزئ بیرلیک هم آلئپ باریان مقصاتلی ایشلرینگیزده اوستونلیک آرزو ادیأریس!ه
Ýetip gel‎‎ýän 2017-nji täze ýyl baýramyny hemmäňize gutlamak bilen, size we içeri-maşgala ojagyňyza jan saglyk we alyp barýan maksatlaryňyzda üstünlik arzuw edýäris!
فرا رسیدن سال نو میلادی ۲۰۱۷ را ضمن تبریک، به شما و کانون گرم خانواده تان، آرزوی سلامتی و اتّحاد، همچنین در فعالیتهای روزمره تان پیروزی آرزومندیم.

Во время 2017 прибытия Новогоднее поздравление к Вам и Вашему любящей семье, крепкого здоровья и единства, а также в своей повседневной деятельности, что мы желаем вам всяческих успехов.

أثناء وصول ۲۰۱۷ من تحية العام الجديد لك ولعائلتك المحبة، والصحة الجيدة والوحدة، وكذلك في الأنشطة اليومية الخاصة بك أننا قادرون على الفوز

During the 2017 arrival of the New Year greeting to you and your loving family, good health and unity, as well as in your daily activities that we wish you can to win.

Hojanepes 2017 – خوجه نفس ۲۰۱۷


بزرگترین فرودگاه بین‌المللی آسیای مرکزی در عشق‌آباد افتتاح شد

خلق آرا عشق آباد آیرپورتی

خلق آرا عشق آباد آیرپورتی

بزرگترین فرودگاه بین‌المللی آسیای مرکزی در عشق‌آباد دیروز در مراسمی با حضور “قوربانقلی بردی محمداف” رئیس جمهوری تورکمنستان به بهره برداری رسید.

رادیو فردا: روز یکشنبه، ترمینال پروازهای بین‌المللی فرودگاه عشق‌آباد در ترکمنستان افتتاح شد.

به گزارش رویترز، این فرودگاه دو میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار هزینه داشته و با هدف تبدیل کردن عشق‌آباد به یکی از قطب‌های حمل‌و‌نقل هوایی منطقه ساخته شده است.

در عین حال ترکمنستان سیاست سخت‌گیرانه‌ای برای صدور ویزا دارد و در سال حدود ۱۰۰ هزار توریست به این کشور وارد می‌شوند.

عشق‌آباد، پایتخت ترکمنستان در فاصله ۵۰ کیلومتری مرز ایران قرار دارد.

ایران تورکمنلرینینگ مدنیّتینینگ تاریخی (عع. XIX-XX) – 2 – جلد II – دسرتاسیا – 1995-دا قورالدی.

ایران تورکمنلرینینگ مدنیّتینینگ تاریخی (عع. XIX-XX)

ایران تورکمنلرینینگ مدنیّتینینگ تاریخی (عع. XIX-XX)-جلدII-دسرتاسیا/1995/

د.خ.اونق – گیریش: اؤز گؤزباشئنی عاصرلارئنگ جوٚمیشیندن و تاریخی واقالارئنگ ایچیندن آلئپ غایدان دأپ – دستورلار هر بیر خالقئنگ دورموشئندا، قئلئق – خأصیّتینه پسیکولوژیاسئنا گؤرأ، عمله گلیپ دیر. شیله آیراتئنلئق لار ایران توٚرکمنلرینده – ده، اؤزبولوشلی خأصیّته دگیشلی بولوپ، بو توٚرکمنلرینگ هم اؤزینه ماخصوص بولان روحی مدنیّتینی دؤردیپ دیر.

۱۹ – نجی عاصر توٚرکمن خالقئنگ روحی مدنیّتی و ادبیّاتی اوندان اؤنگکی توٚرکمن مدنیّتی نینگ دوامی دئر. اونونگ ماضمونی دئر فورماسئنداقی آیری – آیری علامات لار بو عاصردا دؤرأپ کمالا گلیپ دیر. 19 – نجی عاصرداقی توٚرکمن خالقئ نئنگ روحی مدنیّت و ادبیّاتی، اؤزینینگ تاریخی لئغی هم آنئقلئغی بیلن تاپاوتلانئپ دئر. جمغئیّت – ده، دورموشدا بولان اؤزگریشلر روحی مدنیّت ده اؤزبولوشلی آیراتئنلئغا ایه بولوپ دئر. روحی مدنیّته آنئق گؤز یتیرمک اوٚچین، ایلکینجی نوباتدا شول دؤوردأکی توٚرکمنلرینگ یاشان یر – یورتلارئنا، دؤولت آرا آراچأکلرینه غئسغاچا اکسکورسیا اتمک گرک. … ائزئنی اوقاماق اوچین شو یره کلیک ادیننگ!

تاریخ فرهنگ ترکمن های ایران (قرون 19-20)- 2 – جلد II – دسرتاسیا – 1995 طی شد.

EÝRAN TÜRKMENLERININ MEDENIÝETININ TARYHY (XIX-XX aa.)-1995

ИСТОРИЯ КУЛЬТУРЫ ТУРКМЕН ИРАНА (ХIХ-ХХ вв.) II Tom-защита диссертации 1995

ایران تورکمنلرینینگ مدنیّتینینگ تاریخی (عع. XIX-XX)  – 2 – جلد II – دسرتاسیا – 1995-دا قورالدی.

THE CULTURAL HISTORY of TURKMENS of IRAN (XIX-XX c.c.) Volume II – Dissertation – Defense in 1995.
Complete my dissertation – Latin-turkmen Complete dissertation-تورکمنچه-türkmençe

ادامهٔ مطلب »

پایان نامه های مربوط به فوق تخصّصی «کمسیون گواهی عالی» با کد تخصّصی 07.00.02 – «تاریخ ملّی» در کتابخانه پایان نامه های روسیّه

Диссертации специальности ВАК 07.00.02 — «Отечественная Исторя в Росс Библ Дисс».

Ross_Bibli_Diss_Ownuk_H

Диссертации специальности ВАК 07.00.02 — «Отечественная Исторя в Росс Библ Дисс»
پایان نامه های مربوط به فوق تخصّصی کمسیون گواهی عالی با کد تخصّصی 07.00.02 – «تاریخ ملّی» در کتابخانه پایان نامه های روسیّه

 لینک به کتابخانه ایالتی روسیه – Линк на Российская Государственная Библиотека

ایران تورکمنلرینین دیل اؤیرنیمی ساحه سینده کی فعّالیّتلری(کنفرانس)-3

 6 – نجی تورکولوژی گونو توپلانتیسی

آنکارا-د. خانگلدی اونق/10می2016/آلتینجی تورکولوژی توپلانتیسی گونی

جهانشاهین دیوانی و اونون دیل قونوسئنداقی اهمیّتی

آنکارا – د. خانگلدی اونق – 10 می 2016 – 6 – نجی تورکولوژی گونو توپلانتیسی

20 دقیقه + 10 دقیقه سؤال و جواب – لینک ویدئوی مربوط به این قسمت را از اینجا دریافت کنید!
توضیح: این متن پیشنویس کنفرانس قبل از ویراستاری تورکی!
اوچونجی بؤلوم:
2014-نجی سنه ده یایئنلاندئرمئش کتابئمدان xiv-xv-نجی عصیرین قاراقویونلو تورکمن سولطانلوغون عاریف و شاعیر پادشاسی سولطان جهانشاه حقیقی نین دیوانی شعیری اولدی. بو اثرین یازئلدئغی زمانئندان 550 یئلا قدر گچمیشتیر لاکن شو زامانا قدر اونون الیازماسی قاییپ اولوپ چاپ اولمامئشتئر.
بو تورکمن پادشاسی اولان شاعیر و عاریف یازییردان قالان الیازماسئنئن دونیاده ساده جه ایکی نوسغاسی ساقلانموشتور. اونون بیریسی، ارمنیستان جمهوریتینده ماتنه داران الیازمالار فونتوندا ساقلانییر و اوُ بیریسی اولسا، اینگلتره نین لندن شهرینین رویال موزیسینده ساقلانیر.

لندنین رویال موزیسینده ساقلانموش الیازیسی حقینده دیدکلرینه گؤره، اوُ چالدیران ساوشینده تورکیه سولطانلئغئنئن کوتپخاناسئنا کچمیش و چوق زامان استامبول شهریندکی سولطان عبدالحمیدین کوتپخاناسینده ساقلانموش. لاکن بیر سده دن سون اول یردن قاییپ اولموش، اوندان سون میصیرین آلکساندرا کوتپخاناسئندان تاپئلمئشتئر. بیر قاچ زاماندان سون اوُ یردن هم قاییپ الموش و سونلاردا لندنین رویال موزیینین کوتوپخاناسئندان چئقمئشتئر. ادامهٔ مطلب »

آشقاباد /اَشکاباد/ یا عشق آباد چند ساله است؟

پروفسور عؤض گوندوغدیف

پروفسور عؤض گوندوغدیف در ایام کاوشهای خرابه های نساء /اَشک آباد/

توضیح: چنانچه در پست قبلی طی مقدمه ای در مورد این بحث تاریخ آموز نوشته بودیم، در این پست اصل مقاله دکتر گوندوغدیف را از روی متن روسی آن ترجمه و به دقّت خوانندگان محترم می رسانیم:

 اصل مقاله، نوشته: پروفسور عؤض گوندوغدیف – ترجمه: دکتر خانگلدی اونق:

…»پژوهشگر تاریخ خ. اونق، که در تحقیات منابع تاریخی مربوط به زبان فارسی تخصص دارد، تائید کرد که در تاریخ و ادبیات فارسی در مورد سلسله اشکانیان (ارشک) از پادشاهان قرون وسطی بصورت شناسه «اشک» که بنیانگذار سلسله اشکانیان یا همان «پارفیان»[1] است، می باشد و نام شهر را نیز از نام پادشاه که به عنوان «اشک I /اشک اوّل/» مشهور بوده، برآمده است. همچنین ما باید اضافه کنیم که پایتخت ترکمنستان، شهر قدیمی «نوسای /نساء/» که از شهر عشق آباد پایتخت تورکمنستان بیشتر از 10 کیلومتر فاصله ندارد، واقع شده است، آن شهر محل اقامت تابستانی پادشاهان اشکانی و مهد امپراتوری «اشک ها» بوده است.» …

پروفسور عؤض گوٚندوغدیف

************

ترکمنستان رو، Turkmenistan.ru 2004

«دانشمند معروف ترکمن، با اعتقاد به قدمت پایتخت در سال ۱۸۸۱، مخالف با دیدگاه رایج در تاریخ شهر «اشک اباد» است!»

ریشه شناسی عامیانه در خواندن نام عشق آباد که به عنوان «بوجود آمده بر مبنای مفهوم عشق» می دانند، اشتباه محض است. با این حال، لزوما نام این یا آن منطقه را بر نمی تابد. این امر اصولاً و کاملاً معنای اصلی برآمدن نام آن را از دست داده است. … ادامهٔ مطلب »

بحثی پیرامون پیدایش نام آشقاباد /اَشکاباد/ یا عشق آباد در آکادمی علوم ترکمنستان

د. خ. اونق - پژوهشگر تاریخ

د. خ. اونق – پژوهشگر تاریخ

توضیح: نظر به اهمیّت این بحث، آنرا در دو نوبت از پستهای این وبنشر منشر می کنیم. بخش اول مقدمه ایست که از جانب آدمین این وبنشر در این رابطه نگاشته شد و بخش دوم آن مربوط به مقاله دوست و رفیق مرحومم پروفسور عؤض گوندوغدیف است که بزبانهای زنده دنیا منتشر گردیده بود. توجه تان را به خواندن بخش اول این مانیفست نامگذاری یکی از مهمترین شهرهای جمهوری نوبنیاد تورکمنستان جلب می کنم!

تورنتودکتر خانگلدی اونق:

مقدمه: اوایل استقلال ترکمنستان در سال های 1992-94 در آکادمی علوم این کشور بحث بر سر وجه تسمیّه نام تاریخی پایتخت ترکمنستان، شهر عشق آباد (آشکاباد) در گرفته بود. یکی از صاحب نظران آکادمی علوم، دکترای علوم تاریخ و عضو آکادمی علوم تورکمنستان، پروفسور سرگئ گریگورویچ آقاجانف، بر خلاف نظریه پردازان صاحب نام روس آقایان آ. آ. ماروشنکو و آ. پوتسلویوسکی، در نامگذاری شهرعشق آباد را که بر مبنای: «-بر آمده از دوران حضور روسها که از سال 1881 شروع شده است!» مورد تردید قرار داده بودند، وی با این دیدگاه، با مفهوم نام باستانی «شهر «اَشک» به «عشق»» که برآمده از دوره باستانی امپراتوری»اشک ها» است، اساساْ تفاوت دارد!!..

راجع به این مبحث در مطالب قبلی طی مقاله مبسوطی با عنوان: «دانشمندان مشهور ترکمن که تاریخ بنیانگذاری این شهر را از سال 1881 می دانند، با این دیدگاه کلی پذیرفته شده علوم باستانشناسی اختلاف نظر دارند«، [1. متن انگلیسی،(الف) – (ب)، و 2. متن روسی] از جانب  عؤض گوندوغدیف پژوهشگر جوان آکادمی علوم تورکمنستان در سال 1994 منتشر گردیده بود.

در این بحث پروفسور گوندوغدیف آنرا با استناد به مأخذ و ادبیاتی که اینجانب نویسنده و مترجم مقاله این سطور ارائه داده بود، وجه تسمیّه نامگذاری کلمه «عشق آباد» را مربوط به دوره پارتیان (اشکانیان)، برگرفته شده از نام اولین پادشاه پارت «آرشک I» یا «اشک I» را منطقی دانستند. ادامهٔ مطلب »

ایّام نوروز ایّام اوغوز – ایّام اوغوز ایّام نوروز است!

نوروز در تورکمنصحرا - دزاین تورکمنیا

نوروز در تورکمنصحرا – دزاین تورکمنیا

ترجمه – عبدالکریم ارمشی:
در مورد جشن بهار در تاریخ بشریت روایتهای مختلفی وجود دارد. اولین اطلاعات مکتوب در این مورد مربوط به سومریان می باشد که مخترع خط میخی بودند. از نظر سومرشناسان، سومریان از آسیای میانه یعنی تورکستان به بین النهرین (عراق کنونی) آمده و اولین تمدن مهم دوران باستان در این مناطق را پدید آورده اند. فرضیه های علمی – تاریخی سومرشناسان، تمدن سومریان را مربوط به تمدّن نیای تورکمنهای قدیمی نسبت می دهند. زبان سومریان نیز مربوط به گروه زبانهای تورکی محسوب می شود. به همین جهت منشا پیدایش رسوم اعیاد بهار یا نوروز اولین بار در بین اقوام تورک آسیای میانه (تورکستان) بوجود آمده است. در بین سومریان فرهنگی با عنوان «منظر مدنیّتی» یعنی «فرهنگ کروی/تمدن قوی بین قاره ای/» را بوجود آورده اند و بر اساس همان تمدن نیز آداب و رسوم مشخصی را ترویج داده اند. سومریان نوروز را «آ – کی – تیل /A-KI-TIL/» نامیده اند. «تیل /Til/» در زبان سومری معنی زندگانی و تولدی دوباره را می رسانده است. کلمه «تیل /دل/» در مفاهیم «دل /قلب/» و یا زبان گویشی با کلیّت هم بعنوان حیات و تولد در ادبیّات کلاسیک تورکمنی همچنین در آثار عارف بزرگمان مختومقلی نیز کاربرد زیادی دارد. ادامهٔ مطلب »

اوغوز گوٚنی نوروز گوٚنی – نوروز گوٚنی، اوغوز گوٚنی

توٚرکمن موٚنتجیم یوسف خاص حاجپ الایغوری

توٚرکمن موٚنتجیم و فیلسوف یوسف خاص حاجپ الایغوری

تورنتو – د. خانگلدی اونق: شو ماقالانئنگ اولی بؤلوٚمی غاراشسئز توٚرکمنستانئنگ کؤپ تیراژلی هفته لیک مطبوغاتی «ادبیّات و صونغات» غازیتینینگ 2005 – نجی یئل، سانئندا «نوروز» گوٚنینی»، «اوغوزگوٚنی» بایرامچئلئغی دییلیپ آتلاندئرئلئش تکلیفی بیلن گؤیبریلدی!

«تورکمنیا« سایتدان غویبریلدی!

آدامزادئنگ تاریخئندا باهار بایرامچئلئغی حاقدا دوٚرلی روایاتلارا غابات گلیأریس. اول حاقدا ایلکینجی یازغی ماغلوماتلاری «چوٚی» گؤرنیشده یازو دؤردن «سوٚمرلر» قومئنا دگیشلی بولوپ دوریار. سوٚمرشناسلارئنگ پیکیرینه گؤرأ، سوٚمرلر اورتا آسیادان، یاغنی توٚرکیستاندان بین النهرین /حأضیرکی عراق/ یورتلارئنا یایراپ، اول یرلرینگ ایلکینجی جمغئیّت چیلیک مدنیّتینی دؤردن، قوم بولوپ دئرلار. تاریخ علمئنگ چاقلاماسئنا گؤرأ، سوٚمر مدنیّتی توٚرکمن خالقی نئنگ قادئمی مدنیّتینه دگیشلی خاساپ ادیلیأر. اولارئنگ گپلشیک دیلی توٚرکی دیل لر توپارئنا گیریأر. شونئنگ اوٚچین باهار بایرامی دأبی نینگ ایلکینجی دؤرأن یری توٚرکیستاندا، توٚرکی دیل لی قوملاری نئنگ آراسئندا بولوپ دئر. دیمأگه تاقئق اساس دؤره یأر. سوٚمرلر «مانظار(منظر)» یاغنی پلانت آرا مدنیّتینگ اساسئندا، بللی دأپلری یؤردیپ دیرلر. اولار بو گوٚنی «آ – کی – تیل» دییپ، آتلاندئرئپ دئرلار. «تیل» سؤزی سوٚمر دیلینده «یاشایئش»، «تأزه دوغولوش» معنی نی آنگلادئپ دئر. «تیل /دیل/» سؤزی «یوٚرک» معنی سئندا هم گلیپ، یاشایئش، دیریلیگی آنگلادئش حأصیّتینده کلاسیکی /مختومقلی/ ادبیّاتئمئزدا-دا ایشله دیلیأر.

نوروز بایرامی یموتلارئنگ آراسئندا

نوروز بایرامی یموتلارئنگ آراسئندا

نوروز بایرامچئلئغی أهلی مسلمان ایلاتلاری نئنگ آراسئندا دنگ درجه ده أهمیّتلی بولوپ، اونونگ گلیپ چئقئشی حاقئندا آیدئلاندا ولین، اول توٚرکی خالقلاری نئنگ آراسئندان یایراندئغی بارادا تاریخی – علمی چشمه لر ثبوتناما بریأر. تاریخ و جمغئیّت چیلیک علئملارئندا نوروزئنگ گلیپ چئقئشئنی آدامزادئنگ ایلکینجی مدنیّتی نینگ باشلانغئچ لاری بولان سوٚمرلر بیلن دگیشلی دیگینی نئغتاپ گچیأرلر. سوٚمر مدنیّتی نینگ ایلاتی اؤرأن خوجالئقچی و اکرانچئلئق بیلن مشغول بولاندئقلاری سبأپلی، اکیش مؤوسیملری نینگ واقتئنی بلله مک اوٚچین یاغنی اکیش یتیشدیریش و حاصئل آلئش واقتلارئنی تاعین اتمک بیلن گوٚن ساناوئنی گؤرکزیجی کالیندارئنگ ضرورلئغی یوٚزه چئقئپ دئر. دوٚنیأنینگ ایلکینجی دؤرأن «اُوور (اور)» شأهرینینگ سوٚمر ایلاتی اؤزلرینه نیّتلأن «زیگورات» عبادتخانالارئندا آسترونومیا مرکزلرینی دؤردیپ دیرلر. اولار شول مرکزلرده واقت گؤرکزیجی «ساغات» دؤردیپ دیرلر. شول بیر واقتئنگ اؤزینده گیجه بیلن گوٚندیزینگ دنگ درجه ده گلیپ دوریان سنه لرینی هم تاپئپ دئرلار. بو آسترونومیا مرکزینده یدی سانی یئلدئزئنگ حرکت ده دیگینی آچئپ دئرلار. ادامهٔ مطلب »

ترکمن ها در دوران حکومت پهلوی

مرکز آموزش نطامی در تورکمنصحرا در سالهای -1920-1925

مرکز آموزش و مقاومت در تورکمنصحرا در سالهای -1920-1925

«ترکمن ها در آغاز حکومت رضاخان»

یاپراقمنبع: «سیری در تاریخ ترکمن»، – مایسا ایری: … تحته قاپو کردن عشایر از اصطلاحات رایج در اوائل حکومت رضاخان بود و معنی آن، سرکوب کردن تمامی زوایای زندگی عشایری و اسکان آنها در یک منطقه بود.
رضاخان برای خلع سلاح ترکمنها، اقادامات وحشیانه ای در ترکمن صحرا اجرا کرد، کشتار اهالی و سوزاندن روستاها مثل آتش زدن روستای سلاخ که مردم آن نواحی را از طرف خوجه نفس به توپ بستند. عده زیادی از سربازان ارتش در عملیات جنگ و گریز در فاصله میان خوجه نفس و سلاخ کشته شدند. در مدت خلع سلاح تا 1305، 5897 قبضه تفنگ های گوناگون، 80 رولور، یک قبضه مسلسل و 19284 عدد فشنگ جمع آوری گردید.
در سراسر ترکمن صحرا حکومت نظامی برقرار گردید. در طی یک اعلامیه که پس از شکست جنبش خطاب به ترکمن ها صادر شد، رفت و آمد به ترکمن صحرا را با کسب اجازه نامه مخصوص از سوی فرماندار نظامی گرگان و یا پادگان های محلی مجاز اعلام می کند.
یاور عبدالله خان توماچ حاکم نظامی جعفربای در کمش تپه گردید و سرتیپ امجد به حکومت نظامی پهلوی دژ (آق قلعه فعلی) انتخاب گردید. هدف آنها تحت فشار قرار دادن ترکمن ها در پرداخت مالیات و دادن سرباز به ارتش بود. ادامهٔ مطلب »

قورقوت آتا اپوسئنئنگ داشاری یورتلارداقی نوسغالاری

قورقوت آتا

قورقوت آتا

قورقوت آتا کنفرانسئنا هؤدورله نن چئقئشئنگ «کلاسیک تورکمنچه» متنی–عشق آباد-1999

تورنتو -د. خانگلدی اونق – I- نشیر عشق آباد – 1999 ییل. II نشیر 2015

بللیک: شو مقالانئنمگ ایلکینجی نوسغاسی، تورکمنستان رسپوبلئکاسئنئنگ تورکمن-کریل الیپبیسینینگ رواج دؤورینده کنفرنسیا هؤدورلنیلدی. 1 2 –  3 – و 4 – نجی صاخـ .، اوندان سونگ، تورکیه تورکچه سی، لاتین-تورکمنچه، کلاسیک تورکمنچه (عراپ-پارس الیپبیینده)، انگلیسچه، روسچا  و پارسچا دیللره گچیریلدی. بو مقالا دونیأنینگ علمی-آراشدئرما مرکزلرینده یایرادئلدی. شولاردان عبارات:

1. ГОРКУТ АТА, – 1500,. Макалалар йыгындысы, (Hangeldi OWNUK, “Gorkut ata eposynyñ daşary ỳurtlardaky warianty”), “Магарыф”, A.:-1999 м. (Konfrensiỳa).
2. PDF – 7682 Ovnuk, Hangeldi, Gorkut Ata Destani’nin yabanci ülkelerdeki..
3. PDF: «Gorkut ata Konferensi» Aşgabat-1999 ý.,
4. SahypaOVNUK, Hangeldi, “Gorkut Ata” Eposınıŋ Daşarı Yurtlardakı Variantı…
5. T. C. Başkanlık Atatürk Kültür, Dil v Tarıh Yüksek Kurumu: – «ATATÜRK KÜKLTÜR MERKEZI»», ve “II item file”,
6. Türkçe metni «Gorkut ata destani’nin yabanci ulkelerdeki varyantlary…»
Ayry Kayanaklar:
1. Dogu Kitabevi
2. Sanat Kitabevi

متن: XV عاصرینگ تاریخچیلارینینگ بیرینینگ آیتماغینا گؤرأ، محمّد پیغامبرینگ زامانینا یاقین بیر دؤورده اوغوزلارینگ آراسیندا «دأده قورقوت» آتلی بیر شخصیّت دؤرأپ، اوغوزلارینگ دیلینده بیر کیتاپ یازیپدیر. اول کیتابینگ آدینا «دأده قورقوت» دیییپ آت بریلیأر.»[1]

باریپ محمد پیغامبرینگ دؤورینه یاقین ادیلیپ قویولان «قورقوت آتانینگ» اپوسی انچمه عاصرلاری باشدان گچیریپ، سیرلی دؤورلرینگ ایچینده دؤرأپ، کؤپ واقالاردان، قاهریمانچیلیقلاردان، ادرمنلیکلردن، آراسسا آخلاق – صیپاتلاریندان خابار بریأر. بو اپوس اساسان XIV-XV عاصیرلاردان یازغا گچیپ، دونیأ یایراپدیر. بو اثر شول بیر اوزاق دؤورلرینگ دووامیندا دؤورینگ کؤپ عالیملارینینگ اوًنسینی اؤزینه چکیپدیر.

ادامهٔ مطلب »

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: