اپیزود دوازدهم: رواياتي از زندگي قيات‌خان و مصاحبه با دکتر خانگلدی اونق؛ نویسنده و پژوهشگر ترکمن

لینک جداگانه و متفاوت کلیک کنید!

Advertisements

کشف جدید نسخه سوّم حماسه قوقوت آتا

قورقوت آتا

قورقوت آتا

یانگی تاپئلان غورقوت آتانئنگ اوٚچینجی نسخه سی (کیتابی دأدأ غورقوت)

آغاز سخن:

تورنتو – دکتر خانگلدی اونق: – اخیراً خبر مسرّت بخشی در فضای رسانه های دنیا منتشر گردید که حکایت از حماسه ای بزرگ از تاریخ کهن ملّت ما دارد، آن کتاب مشهور تاریخی – حماسی «غورقوت آتا /کیتابی دأدأ غورقوت/» می باشد. قبل از این که وارد اصل ماجرا بشویم، از یک کنفزانس بین المللی معروفی که در سال 1999/ در پایتخت نسل برحقّ وی عشق آباد ترکمنستان مستقل برگزار شده بود، که در آن تمام ترک شناسان طراز اوّل دنیا از جمله محمد سارای، فاروق سومر، محققین برجسته ترکمن، ترک های آذربایجان و سایر اقمار ترک زبان دنیا و دانش پژوهان روسیّه در آن شرکت داشتند که سخنرانی ها و تز های ارائه شده آن طی کتابی با عنوان غورقوت آتا که اهم آن ها از بین 1500 مقاله از تزیس ها و داکالات های متن سخنرانی ها در عشق آباد منتشر شده است، تمام مقالات شرکت کنندگان از جمله متن سخنرانی اینجانب نیز که در آن ایّام که یکی از جمع هیئت گردانندگان کنفرانس از پژوهشکده تاریخ بودم نیز در موضوع «نسخه های یافته شده غورقوت آتا در کشورهای خارج /غورقوت آتا اپوسی نئنگ داشاری یورت لارداقی واریانتی/» اشاره شده است که متن آن را قبل از اینکه وارد نسخه کشف شده ان در ترکمنصحرا از جانب محققین نسخه «ترکمنصحرا استاد ولی محمد خوجه» انجام گرفته است، در این جا گذرا اشاره می کنیم:
نسخه اصلی این مقاله بزبان ترکمنی با الفبای کریل روسی که در آن ایّام در جمهوری ترکمنستان هنوز الفبای کریلیکی مرسوم بود، به کنفرانس ارائه گردید. سپس آن را در زبان های تورکی تورکیّه، ترکمنی لاتین، انگلیسی، روسی و فارسی برگردانده شده است. این مقاله در مؤسسات تحقیقاتی دنیا منتشر گردید که در مقاله مبسوط دیگری آورده شده است.

متن سخنرانی ارائه شده از طرف اینجانب در کنفرانس بین المللی غورقوت آتا:

این مقاله در موضوع:
«نسخه های یافته شده غورقوت آتا در کشورهای خارج»

در کنفرانس «غورقوت اتا» از جانب نویسنده این سطور به سال 1999/م.، – عشق آباد قرائت گردیده است!

بر اساس روایات یکی از مورّخین قرن پانزدهم که می گوید: «- در دوره ای نزدیک به ایّام حضرت محمّد، در بین طوایف اوغوز شخصیّتی با عنوان «دأده غورقوت» ظهور کرده است. وی در زبان طوایف اوغوز کتابی نوشته که آن کتاب به نام «دأده غورقوت» مشهور گشته است.»[1]

اثر حماسی «غورقوت آتا» که قدمت آن، تا قبل از نزدیک به دوره حضرت محمد عنوان شده است، اعصار زیادی را طی طریق نموده و در بطن قرون اسرار آمیز خلق شده، در مورد وقایع متعدد، از قهرمانی ها، مردانگی ها، از صفت ها و اخلاق های پاک بشری پیام می رساند. این حماسه اساساً در قرن 14 تا قرن 16 در ایّام سلسله ترکمن های آق قویونلی کتابت و به دقّت جهانیان رسانده شده است. این اثر در طول ایّام متمادی دقّت و نظر پژوهشگران و مورّخین دنیا را به خود جلب نموده است. ادامهٔ مطلب »

Отражение подвига сборник «стихов Джаханшаха Хагиги» Король Туркмен, Король Табриз в мира (на Руский)

 

دیوان جهانشاه-دکترخانگلدی اونق

Д-р Овнука Хангелди – После публикации сборник стихов «Диван Джаханшаха Хагиги,  в Иране в 2014 году, наш народа все еще не понятся масштабов и важности этого эффекта, что весьма это очень неудачно. В контексте значимости и влияния этой работы мы рассмотрим отдельную статью во втором томе. Первое из его важности состоит в том, чтобы соединить нашу цепочку истории и литературы от до-Махтумкули до античной эпохи. Эта работа в Иране является важной частью истории в периоде Иран туркмен, Это научная работа в Национальном консорциуме и в Библиотечной информационной библиотеке Ирана-Исфахана, а также в базах данных первой, второй, третьей, четвертой и пятой исторических записей Ирана Был опубликован.

Важность того года к году все еще возрастает. Конечно, вполне могут быть некоторые недостатки, но недостатках во втором томе последнего издания, которые будут устранены, и в дополнение к предыдущему документу было проведено более подробное исследование, которая научная работа Минорский, Владимир Фёдорович, и произведение было присвоено его историческому званию, содержащему 500 страниц. Есть.

Эта работа была записана в историческую запись, в которую мы включили изображения и соответствующие ссылки. К сожалению, наша народа все еще погружена в свое историческое пренебрежение, но у этого есть свои причины, которые не упомянуты в этом кратком изложении. В надежде на второе издание, что исторические привязанности нашего народа, турок и туркмен, и потерянный круг нашей истории и литературы, которые после 500 лет разделения двух турок и туркмен, были достигнуты со стороны плохо исследованной исследовательской работы Академии наук Туркменистана. В надежде на второе издание историческое достояние нашего народа, тюрк и туркмен, потерянные цепи нашей истории и литературы и который после 500 лет разделения двух тюрков достигнут благодаря скромной исследовательской работе Туркменской академии наука. Эта деятельность принесла туркменские рукописи из Армению в Туркменистане в усилиях и усилиях туркменских ученых.

Наше цитирование тоже одинаковые стихи, в дополнение к исследованию. Минорский и вещи одного из классиков туркменской «Саяд-Хемры» также были раскрыты! В то время я отвечал за классификацию произведений, собранных в других странах мира, что наблюдалось на туркменском языке, в связи с неразрывной долей науки истории и литературы нашего народа с турками Азербайджана, кашкаев и всего мира. То же самое, нация с корнем единого огозского фонда, была достигнута. Помимо текстов, автором этой работы было написано и опубликовано историческое исследование его текстов. И это крошечная сдача туркам, которые живут в Иране, чьи родство и братство должны быть усилены и укреплены этими королевскими монархами. Пусть эта книга сделает нацию географической множественностью … уникальной. Эта работа, в одном из самых важных исторических отчетов, показала это в первоклассных центрах мира;

В одной из самых важных исторических записей он был показан в первоклассных центрах мира; 

**********

 

(Русск)Библиотека университета Торонто Робартс – в Торонто, ON M5S 1A5 Канада

(فارسی): دانشگاه تورنتو – «کتابخانه روبرت تورنتو»، به شماره: اونتاریو M5S 1A5 کانادا


  • Princeton University Library – Princeton, NJ 08544 United States
    (Русск)…Библиотека Принстонского университета – Принстон, Нью-Джерси 08544 Соединенные Штаты.

 

(فارسی): دانشگاه پرینستون کتابخانه – پرینستون، به شماره: NJ 08544 ایالات متحده آمریکا


 

(Русск)…Библиотеки Пенсильванского университета – Библиотека Ван Пелта – Филадельфия, Пенсильвания 19104 США.

(فارسی): کتابخانه های دانشگاه پنسیلوانیا – کتابخانه ون پلت – فیلادلفیا، به شماره:، PA 19104 ایالات متحده آمریکا


 

(Русск): Нью-Йоркский университет – Библиотека Элмера Холмса Бобста – Нью-Йорк, Нью-Йорк 10012 США

(فارسی):دانشگاه نیویورک – نیویورک، المر هولمز بابست، به شماره: NY 10012 ایالات متحده آمریکا


  • Library of Congress – Washington, DC 20540 United States
    Библиотека Конгресса – Вашингтон, округ Колумбия, 20540 Соединенные Штаты
    (Русск): Библиотека Конгресса – Вашингтон, округ Колумбия, 20540 Соединенные Штаты

 

(فارسی): کتابخانه کنگره – واشنگتن دی سی، به شماره: 20540 ایالات متحده آمریکا


  1. 6. University of Virginia – University of Virginia Libraries; University of Virginia Library; UVa Library – Charlottesville, VA United States
    (Русск): Университет Вирджинии Библиотеки; Библиотека Университета Вирджинии; UVa Library – Charlottesville, VA Соединенные Штаты

(فارسی): دانشگاه ویرجینیا – کتابخانه های دانشگاه ویرجینیا؛ کتابخانه دانشگاه ویرجینیا؛ کتابخانه UVa – چارلتون ویل، VA ایالات متحده آمریکا

Detail:

Genre/Form: Poetry

Named Person:

Jaḣanshaḣ Ḣăgigi; Jaḣanshaḣ Ḣăgigi

Document Type:

Book

All Authors / Contributors:

نوشته و پژوهش، دکتر خانگلدى اونق = Poems / Jahanshah Hakyky ; [editor], Dr. Hangeldi Ownuk. اونق، خانگلدى. ; Jaḣanshaḣ Ḣăgigi; Khāngildī Ūnuq

Find more information about:

ISBN:

9786003380066 6003380063

OCLC Number:

895501158

Language Note:

Poems in Turkmen with editorial material in Persian and English.Description:

235, 10 pages : illustrations (some color), maps (1 color) ; 25 cm
Other Titles:
Poems
Divan Jahan Shah Haghighi Muzaffar al-Din Jahan Shah ibn Yusuf
Divan Jahan Shah Haghighi
Poems / Jahanshah Hakyky
Responsibility:
nivishtah va pizhūhish-i, Duktur Khāngildī Ūnuq = Poems / Jahanshah Hakyky ; [editor], Dr. Hangeldi Ownuk.

دکتر خانگلدی اونق – تورنتو

انعکاس جهانی شاهکار دیوان جهانشاه حقیقی شاه تورکمن، شاه تؤوریز

متن زیر در سه زبان انگلیسی، روسی و فارسی تعمیم داده شد!

World reflection of my good work «The Divan of Jahanshah Haghighi,» Shah Turkman, Shah Tebriz, …

Мир отражает мою  хорошую работу, «Диван Джаханшаха Хагиги», Шах Туркман, Шах Тебриз,

پیج مربوط به ثبت اثر
د.خ.اونق – بعداز انتشار دیوان جهانشاه در ایران در سال 2014/م.، مردم ما هنوز بر ابعاد و اهمیّت این اثر پی نبرده اند و این امر باعث بسیار تأسّف است. در حول و حوش اهمیّت و تأثیرگذاری این اثر در مقاله جداگانه در جلد دوّم آن به وزن خواهیم کشید. اوّلین اهمیّت آن وصل کردن زنجیره تاریخ و ادبیّات ما از دوران قبل از مختومقلی به دوران کهن می باشد. این اثر در ایران بعنوان بخش مهمّی از تاریخ ایران ترکمنی، در کنسرسیوم محتوای ملّی و در پایگاه اطلاع رسانی کتابخانه های ایراناصفهان و در پایگاه های اطلاع رسانی کتابخانه های ملّی ایران اوّلدوّمسوّمچهارمپنجم ثبت تاریخی گردید و وسیعاً منتشر شده است. هنوز اهمیّت آن سال به سال رو به صعود است. البته احتمالاً شاید جاهائی نیز نارسائی داشته باشد که این نواقص در جلد دوّم آن که آخرین ویرایش آن را داریم بانجام میرسانیم رفع خواهد شد و تحقیق مفصل تری انجام گرفته است که علاوه بر نوشته قبلی تحقیقات و. مینورسکی نیز وارد گردید و اثر به درجه تاریخی خود رسانیده شد که حاوی 500 صص. می باشد.

این اثر به ثبت تاریخی رسیده است که فوقاً تصاویر و لینک های مربوط به آن را درج نمودیم. مع الأسف، ملّت ما هنوز در خواب غفلت تاریخی خود غوطه ور است ولیکن این امر نیز دلایل خاص خودرا دارد که در این کوتاه سخن نمی گنجد. به امید چاپ دوّم آن که تعلّقات تاریخی ملت ما تورک و تورکمن و حلقه گمشده تاریخ و ادبیّات ما که بعداز 500 سال جدائی دو ملت تورک+من، از جانب حقیر که تحقیقات پژوهشی بنده در آکادمی علوم ترکمنستان است، به انجام رسیده باشد. این فعالیّت ها به همّت و تلاش های محققین ترکمن دستنوشته آن را از ارمنستان به ترکمنستان آوردند، استناد ما نیز همین اشعار است علاوه بر آن تحقیقات و. مینورسکی و در مورد تعّلق یکی از آثار کلاسیک ترکمن «صایاد-همرا» به دوره نیز مکشوف گردید! اینجانب در آن زمان مسئول طبقه بندی آثار جمع آوری شده از سایر کشورهای مختلف دنیا که جای پای تورکمن در آن مشاهده میشود، در رابطه با اشتراکات تفکیک ناپذیر علوم تاریخ و ادبیّات ملّت ما با تورک های آذربایجان، قشقائی و سراسر دنیا فرهنگی واحد، زبانی یکسان، ملتی با ریشه تک بنیاد اوغوزی هستند، به انجام رسیده است. علاوه بر اشعار، تحقیقات تاریخی متون آن از جانب مؤلف این اثر د.خ.اونق پژوهش و نگارش گردید. و تحفه ناچیز بنده بر ملل تورک ساکن ایران است که قرابت و برادری ما رو به استحکام باید پا نهد و آن را این مفاخرین سلطانی ما به ثبوت می رسانند. باشد که این کتاب یک ملت را در چندگانگی جغرافیائی، … به یگانکی برساند. این اثر در یکی از مهمترین ثبت های تاریخی، آن را در مراکز طراز اوّل دانشگاه های دنیا از جمله؛

В одной из самых важных исторических записей он был показан в первоклассных центрах мира; 

**********
1. University of Toronto Robarts Library – Toronto, ON M5S 1A5 Canada
(Русск)Библиотека университета Торонто Робартс – в Торонто, ON M5S 1A5 Канада
(فارسی): دانشگاه تورنتو – «کتابخانه روبرت تورنتو»، به شماره: اونتاریو M5S 1A5 کانادا
******
2. Princeton University Library – Princeton, NJ 08544 United States
(Русск)…Библиотека Принстонского университета – Принстон, Нью-Джерси 08544 Соединенные Штаты.

(فارسی): دانشگاه پرینستون کتابخانه – پرینستون، به شماره: NJ 08544 ایالات متحده آمریکا

******
3. University of Pennsylvania Libraries – Van Pelt Library – Philadelphia, PA 19104 United States

(Русск)…Библиотеки Пенсильванского университета – Библиотека Ван Пелта – Филадельфия, Пенсильвания 19104 США.

(فارسی): کتابخانه های دانشگاه پنسیلوانیا – کتابخانه ون پلت – فیلادلفیا، به شماره:، PA 19104 ایالات متحده آمریکا

****** 
4. New York University – Elmer Holmes Bobst Library – New York, NY 10012 United States

(Русск): Нью-Йоркский университет – Библиотека Элмера Холмса Бобста – Нью-Йорк, Нью-Йорк 10012 США

(فارسی):دانشگاه نیویورک – نیویورک، المر هولمز بابست، به شماره: NY 10012 ایالات متحده آمریکا

****** 
5. Library of Congress – Washington, DC 20540 United States
Библиотека Конгресса – Вашингтон, округ Колумбия, 20540 Соединенные Штаты
(Русск): Библиотека Конгресса – Вашингтон, округ Колумбия, 20540 Соединенные Штаты

(فارسی): کتابخانه کنگره – واشنگتن دی سی، به شماره: 20540 ایالات متحده آمریکا

******
6. University of Virginia – University of Virginia Libraries; University of Virginia Library; UVa Library – Charlottesville, VA United States
(Русск): Университет Вирджинии Библиотеки; Библиотека Университета Вирджинии; UVa Library – Charlottesville, VA Соединенные Штаты

(فارسی): دانشگاه ویرجینیا – کتابخانه های دانشگاه ویرجینیا؛ کتابخانه دانشگاه ویرجینیا؛ کتابخانه UVa – چارلتون ویل، VA ایالات متحده آمریکا


Detail:
Genre/Form: Poetry
Named Person: Jaḣanshaḣ Ḣăgigi; Jaḣanshaḣ Ḣăgigi
Document Type: Book
All Authors / Contributors: نوشته و پژوهش، دکتر خانگلدى اونق = Poems / Jahanshah Hakyky ; [editor], Dr. Hangeldi Ownuk. اونق، خانگلدى. ; Jaḣanshaḣ Ḣăgigi; Khāngildī Ūnuq

ISBN: 9786003380066 6003380063
OCLC Number: 895501158
Language Note: Poems in Turkmen with editorial material in Persian and English.Description:

235, 10 pages : illustrations (some color), maps (1 color) ; 25 cm
Other Titles:
Poems
Divan Jahan Shah Haghighi Muzaffar al-Din Jahan Shah ibn Yusuf
Divan Jahan Shah Haghighi
Poems / Jahanshah Hakyky

Responsibility:
nivishtah va pizhūhish-i, Duktur Khāngildī Ūnuq = Poems / Jahanshah Hakyky ; [editor], Dr. Hangeldi Ownuk.

نگرش دنیوی – سیاسی مختومقلی فراغی – 2

مختومقلی و ایّام وی

مختومقلی و ایّام وی

خوجه نفس نیوز – مؤلّف: دکتر خانگلدی اونق – در آثار مختومقلی بهادر و شجاع بودن جوانان، تسلط بر اسب و اسلحه، در راه وصول سرنوشت و اقبال سعادتمندانه مردمانش آمادگی آن ها را به شهادت و فداکاری، توصیف می کند. شاعر جوانان دلیر و غیور ترکمن را به شجاعت خستگی ناپذیر، همچون شیرخوئی آن ها به هنگام جنگ، و حمله بر علیه دشمن به مانند خرس نیرومند بودن در هنگام جنگ تن به تن، دعوت می نموده است. خود مختومقلی نیز در ایّام جوانی سرباز شجاعی بوده است. وی در مورد خودش چنین می سراید:

دییپ پئراغی، مرد منم،
أشگأر ایلگه مردلیگیم،
دیری گیتمز غاشلارئمدان،
دگن نامئس – عارئما.

ترجمه:

گو فراغی، مردانه منم،
عیانست بر ایل و تبارم،
در نرود زنده هرگز،
گر رنجاند نای عارم. ادامهٔ مطلب »

نگرش دنیوی – سیاسی مختومقلی فراغی – 1

Makhtumkuli

نگرش دنیوی – سیاسی مختومقلی فراغی

خوجه نفس نیوز – مؤلّف: دکتر خانگلدی اونق – شاعر مختومقلی، عارف و به عنوان فراست های خلق، ناشر و تبیین کننده امید – آرمان های ملّت خویش بر علیه قوانین ستمگرانه، ظالم و خونخوارانه فئودالی که حیات طایفه – تیره های ترکمن را در چنبره خود به محاصره درآورده بود و در دوره ائی که خلق بر علیه این قوانین به پا خاسته و مبارزه می کرده است، بر اساس ضرورت قیام، وی از درون این جنبش فراهم و ظهور پیدا می کند.
دولت محمد آزادی که از صفات و رفتارهای مسئولانه دولتی برخوردار و دارای فراست سیاسی نیز بوده است، با ایده های قوانین سیاست های دولت مداری، برخوردار از صفات انسانی و عدالت پروانه، سرورانه، نگرش عادلانه وی بر اهالی که در چهارچوب رعیتی نواحی خویش سکونت داشـتند، در جهت آبادانی میدان زیست، برای رشد تولیدات کشاورزی، ساختن پل ها، راه ها، ساختن مکان های اجتماعی- علمی و به گردن گرفتن مسئولیّت در جهت رشد و علاقه فراگیری معارف به پا خاسته بود، هم والد مختومقلی و هم استاد /خلیفه/ وی محسوب می شده است.
مختومقلی به عنوان ادامه دهنده راه و ایده های اصیل والد خویش، در جهت رشد و تعمیم آن همّت گماشته است. وی از حکّام؛ عدالت خواهی را نه به صورت آبستریزه شده آن، بلکه درخشش آن را بر اقبال ملّت همچون خورشید تابنده، چون آب در مسیر جاری روان بودن و به مانند باد در وزش نسیم قرار گرفتن را طلب نموده است. ادامهٔ مطلب »

روابط نزدیک ترکمن – افغان در قرن هیجدهم

همایون احمد شاه درّانی بنیانگذار افغانستان (1135/ق – 1186/ق) – هرات

خوجه نفس نیوز – مؤلّف: دکتر خانگلدی اونق: …بعداز مرگ نادرشاه، در افغانستان از سوی احمدخان از طایفه آبدال و از تیره سدوزایی با بنیانگذاری وی دولت مستقلی تشکیل می شود. وی از دوره جوانی در گارد سواره نظام نادر شاه خدمت می کرده است.[1] وی توانسته است منصب های برجسته ای را در دولت نادر به دست بیاورد. احمدخان ابدالی هم شاهد قدرت یافتن و هم شاهد مرگ شاه نیز شده است. در همان هنگام که شاه به قتل می رسد، با قشون آبدال های گروه خود به سوی قندهار می شتابد و در همان جا خود را به عنوان پادشاه افغانستان اعلام می دارد. وی لقب «دُرِّ دُرّان» را بر خود احراز می دارد.

نام جدید طایفه ابدال، با عنوان «خاندان دُرّانی» ثبت و ظهور پیدا می کند. احمدشاه در سال های (۱۷۴۷ – ۱۷۷۳/م.م.) در امور حکومتی خود تلاش می کند اشتباهات نادرشاه را به عنوان درس عبرت به کار می بندد و سیاست آرامی را پیش می برد. وی شخصی پر صبر و طاقت و با استعداد بوده است، با شعر و ادبیّات مشغول می شده است. حضور یافتن خویش را در بین خیل شعرائی که از سرزمین های مختلف آورده بود، دوست می داشته است.[2] با محسوب کردن خود به عنوان میراث دار نیمه شرقی پادشاهی نادرشاه، در طول عمرش هفت بار به هندوستان یورش برده است. در سال ۱۷۶۰/م.، در جنگی که بر علیه سیک ها و مارات ‌های کناره های رودخانه «پانی – پت»[3] رخ داده بود، به پیروزی ظفرمندی دست می یابد که در آن جنگ بسیاری از سواره نظام های ترکمن نیز حضور و شرکت داشته است. احمد شاهی که با درایت خود توانسته بود درک کند؛ مناطقی را که تسخیر نموده است نمی تواند، از عهده استحکام آن برآید، سرحدّات رعیّتی خویش را عاقلانه و با فراست مرزبندی و سپس از جانب پنجاب، با به رسمیّت شناختن استقلال بلوچستان، به عقب باز می گردد. همگام با یورش های هندوستان احمد شاه در سال های ۱۷۵۰ – ۱۷۵۵/م.م.، سه بار به خراسان یورش برده است. مرکز (پایتخت) آن جا شهر مشهد را دو بار به محاصره خود درآورده است. ولیکن آن جا را نیز غیر از ولایت هرات بقیّه نواحی را ترک و به وطن خود باز می گردد.[4] ادامهٔ مطلب »

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: