انعکاس رویدادهای حوزه فرهنگ و ادب ترکان تورنتو در رسانه های کثیرالانتشار دنیا


از راست دکتر خانگلدی، دکتر مریدی، اکبر مجیداف

از راست دکتر خانگلدی، دکتر مریدی، اکبر مجیداف

سوريه کبيری- ایران جوانواشنگتـن پریزم

زادروز استاد شهریار که در تقویم رسمی میهن ما به عنوان «روز شعر و ادب فارسی» نیز به ثبت رسيده است، به سبب فضای ملتهب سیاسی ایران کاملا بی سر و صدا از راه رسید و رفت. اما در تورنتو جمع زیادی از دوستداران وی، در مراسم بزرگداشت اش شرکت کردند. این مراسم از ساعت ۸ شامگاه ۱۸ سپتامبر (۲٧ شهریور) که مصادف با صد و سومین زادروز این سراینده بی بدیل بود، در سالن مجموعه پریا آغاز شد.

در جشن بزرگداشت استاد شهریار پنج شخصیت فرهنگی که سه نفر از آنها ایرانی و دو تن از جمهوری آذربایجان و ازبکستان بودند، سخنرانی داشتند. دکتر رضا مریدی نیز که اینک بیشتر وجه سیاسی او مطرح است، در این برنامه بیاناتی ایراد کرد.

از حوزه فرهنگ و ادبمراسم بزرگداشت استاد شهريار در تورنتو
زادروز استاد شهریار که در تقویم رسمی میهن ما به عنوان «روز شعر و ادب فارسی» نیز به ثبت رسيده است، به سبب فضای ملتهب سیاسی ایران کاملا بی سر و صدا از راه رسید و رفت. اما در تورنتو جمع زیادی از دوستداران وی، در مراسم بزرگداشت اش شرکت کردند. این مراسم از ساعت ۸ شامگاه ۱۸ سپتامبر (۲٧ شهریور) که مصادف با صد و سومین زادروز این سراینده بی بدیل بود، در سالن مجموعه پریا آغاز شد.

کلیه سخنرانی ها، اجرای موسیقی، اعلام برنامه ها، و مراسم اعطای جوایز قرعه کشی، به زبان زیبا، شیرین و آهنگین ترکی بود که زبان مادری استاد شهریار است. درون مایه اصلی همه سخنرانی ها بجز بیانات دکتر رضا مریدی، منظومه جاودانی و بی نظیر حیدر بابایه سلام (سلام به حیدر بابا) و سایر اشعار استاد شهریار مانند سهندیه بود. با توجه به ظاهر امر نیز شاید بتوان ادعا که جمعیت حاضر نیز یا همه ترک زبان بودند، یا با این گویش شیوا آشنایی کامل داشتند.

مراسم بزرگداشت از راست یکی از نوازندگان گروه تبریز و یوسف ساوالان خواننده گروه

چراکه در هنگام گوش کردن به تمامی موارد یاد شده، می شد لذت وافری را که می برند به خوبی در چهره اشان مشاهده نمود. در جشن بزرگداشت استاد شهریار پنج شخصیت فرهنگی که سه نفر از آنها ایرانی و دو تن از جمهوری آذربایجان و ازبکستان بودند، سخنرانی داشتند. دکتر رضا مریدی نیز که اینک بیشتر وجه سیاسی او مطرح است، در این برنامه بیاناتی ایراد کرد. وی در سخنان خود با اشاره به اینکه بحث تخصصی ادبی در مورد استاد شهریار را به شعرا و ادیبانی مانند دکتر براهنی واگذار می کند، خاطرنشان کرد که زبان هویت انسان است. بنابراین اگر زبان کسی را از او بگیریم، بی هویت می شود. وی همچنین اظهار داشت که زبان نه سرمایه یک ملت، بلکه سرمایه بشریت می باشد. چراکه اگر زبان، هنر و ادبیات را که زیبایی زندگی بشر هستند حذف کنیم، آدم ها بی فرهنگ، یعنی حیوان و مانند ماشین می شوند. او سپس در پیوند با نقش استاد شهریار در مورد حفظ و اعتلای زبان ترکی گفت که وقتی در زمان حکومت پهلوی زبان ترکی را بریدند، ادیبانی چون شهریار زبان ما شدند. بنابراین امثال شهریار نگذاشتند زبان ما از بین برود. دکتر مریدی در اشاره به این مورد که ما که در کانادا زندگی می کنیم از این موهبت برخورداریم که زبان مادری و فرهنگ خویش را حفظ کنیم، افزود: اما اینجا هم همیشه اینگونه نبود. مثلا زمانی در بخش هایی از کانادا اگر کسی به زبان رسمی سخن نمی گفت، به او جنس نمی فروختند. اما پییر ترودو با تصویب قانون چند ملیتی، این موانع را از سر راه برداشت. قانونی که اجازه می دهد شهروندان از جمله مهاجران، فرهنگ و زبان خویش را حفظ کنند. بنابراین ما خوب موقعی به کانادا رسیدیم.

کمااینکه مثلا دالتون مک گینتی نخست وزیر استان انتاریو نه تنها مانع از چنین کاری نمی شود، بلکه تشویق می کند که مهاجران فرهنگ و زبان زادگاه خویش را از دست ندهند. چراکه اعتقاد دارد، این فرهنگ ها و زبان ها سرمایه کانادا هستند. تنها نماینده ایرانی و آذری زبان مجلس استان انتاریو در بخش دیگری از گفتار خود به تاریخچه و چرایی به وجود آمدن روز جهانی زبان مادری در سال ۱٩٩٩ (۱٣٧۸) شاره کرد./div>

سپس گفت که وقتی به همین مناسبت در ٢۱ فوریه سال جاری (٣ اسفند پارسال) لایحه تصویب چنین روزی در استان انتاریو را به مجلس تقدیم کرد، بسیاری از بنگلادشی تبارهای کانادا در بخش تماشاچیان مجلس حضور پیدا کردند. همچنین تلویزیون ملی بنگلادش این سخنرانی را پخش نمود. اکبر مجیداف از جمهوری آذربایجان برپایی چنین مراسمی به ویژه در کشورهای خارجی را، نشان از آن دانست که «ما به زبان خود وفاداریم، و ادبیات و تمدن خود را نشان می دهیم.» وی در بخشی از سخنانش گفت که نام استاد شهریار در جمهوری آذربایجان تنها نشانگر یک فرد نیست. بلکه نشان از یک ملیت دارد. وی در همین پیوند افزود زمانی که شعری از این استاد به مردم کشورش می رسید، مانند این بود که آب حیات به قلبشان رسیده باشد.
او در گوشه ای دیگر از گفتار خویش خاطرنشان کرد که از بین هزاران نفر یکی مانند شهریار به وجود می آید که منظومه حیدر بابایه سلامش، بیش از تاریخ زندگی خود مردم به دل آنها بنشیند. وی با اشاره به همین منظومه گفت، که این شعر سند زنده روش زندگی است. یعنی با درک قانون های بشری، آنها را به خدمت ادبیات درآورده است. چراکه استاد شهریار در این منظومه تنها شعر نگفته، بلکه درس زندگی هم می دهد. مثلا جایی که می گوید اگر کسی انسان باشد هوس خنجر به کمر بستن نمى كند، در واقع درس انسانیت و نوعدوستی می دهد. وی استفاده از تمامی امکانات را اساس اعتبار شعر استاد شهریار دانست، و با اشاره به بخش آغازین حیدر بابایه سلام خاطرنشان کرد که در این بیت ها تمامی صنایع زبانی و موسیقی کلامی به زیباترین شکل به خدمت گرفته شده اند.

گروهی از حضار

گروه موسیقی آراز

 دکتر رضا براهنی شاعر، نویسنده و پژوهشگر، دیگر سخنران این مراسم بود. او در بخشی از گفتار خود اظهارداشت که ما در ایران نیما و شهریار را دو نمونه شاعری می دانیم که چهره ها، حالت، و نوع گذران زندگی اشان گواه شاعری آنها بود. اما در نیما فرهنگ اروپایی خیلی قوی بود، و در شهریار فرهنگ ایرانی چنین حالتی داشت. سپس در پیوند با این دو شاعر گفت که در «ایوای مادرم» استاد شهریار، تأثیر نیما یوشیج بر سراینده آشکار است. وی سپس با گشودن دیوان شهریار شعر «ایمانیله گئتدی» را خط به خط خواند، و آن را جا به جا آینه رخدادهای ایران دانست. او به ویژه بر ابیاتی مانند مستبد سلطانی سالدوق، کی اولا خلقیمیز آزاد/ سونرا باخدیق کی آزادلیق دا او سلطانیله گئتدی (سلطان مستبد را برانداختیم تا خلق آزاد شود/ بعد دیدیم که آزادی هم همراه سلطان رفت)، بیر بلی قربان اولوب ایندی بیزه مین بلی قربان/ آمما خلعت وئرن اول بیر بلی قربانیله گئتدی (یک بله قربان، اکنون برایمان صد بله قربان شده/ اما پاداش دهنده همراه همان بله قربان رفت)، وئرمه صابر دئدی، او دولما – فسنجانی آخوندا/ آغزیمیزدان داد، اول دولما – فسنجانیله گئتدی (صابر گفت که دلمه و فسنجان را به آخوند نده/ مزه دهانمان هم همراه آن دلمه و فسنجان رفت)، بیزه بیر دین قالا بیلمیشدی میراث، بیرده بو ایران/ دین گئده نده دئدی: تک گئتمه رم، ایرانیله گئتدی (یکی دین و دیگری ایران برای ما به ارث مانده بود/ وقتی دین می رفت، گفت : تنها نمی روم، همراه ایران رفت) را وصف حال امروز ایران ذکر کرد. سختران در هنگام خواندن بیت دیگری از این شعر یعنی هاوا انسانمی بوغور باش – باشا گاز کربنیک اولموش/ یئل ده اسمیر، ائله بیر، یئل ده سلیمانیله گئتدی (هوا سراسر گاز کربنیک شده و انسان را خفه می کند/ بادی هم نمی وزد، گویا باد هم همراه سلیمان رفت) که در آن از کلمات گاز کربنیک و سلیمان استفاده شده، گفت که در یک بیت قرار دادن این دوکلمه تنها از عهده شهریار بر می آید.

سپس با استناد به همین شعر، در آمیختن کلمات کاملا عامیانه با کاملا ادیبانه را از ویژگی های استاد شهریار برشمرد، و گفت که که وی با چنین ترکیبی اشعاری بسیار زیبا می سرود. آقای براهنی همچنین خاطر نشان کرد که شهریار بیش از همه، سبک های گوناگون شعری را در هم آمیخته است. در عین حال چنان از ریشه های ترکی کلمه بیرون کشیده، که گویی خود حافظ می باشد. وی در بخش دیگری از سخنان خود با ذکر اینکه شهریار آنقدر باهوش بود که از این نظر نبوغ داشت، گفت که او با همین هوش سرشار هم در بین مردم و هم در میان دولتی ها جای ویژه ای برای خود باز می کرد.

دکتر خانگلدی هم در بیانات خود اظهار داشت، که از زمان سلاطین سلجوقی ترکی می نوشتند. همچنین این زبان در دوره هایی مانند سلطنت مغول ها و تیموریان رواج داشت. در عین حال ما ازبک، ترکمن، آذری، ترک عراقی و. .. داریم، که همگی ترک زبانند و استاد شهریار از همه این دیالکت ها تأثیر گرفته و بهره جسته است. اما، با این حال، سبک ویژه خودش را دارد.  وی در بخش دیگری از سخنان اش خاطرنشان ساخت، که بسیاری از شعرای ترک زبان با الهام از استاد شهریار و به ویژه حیدر بابایه سلام، اشعار پر نغزی سروده اند. سپس یکی از این اشعار را خواند که شاعر در بخشی از آن خطاب به کوه حیدر بابایه می گوید که: «شهریارت پیر شد، اما زبان ترکی را جوان کرد. در شعر شاعری دیگر نیز آمده است که»، … نه هرکه غزل گفت، استاد شهریار می شود.
در این مراسم گروه موسیقی تبریز با خوانندگی یوسف ساوالان، و گروه آراز نیز هنرنمایی کردند. اجرای این دو گروه با استقبال شدید حاضران روبرو شد. بر روی پوستر سیاه رنگ بزرگی که در پشت صحنه آویخته شده بود و مناسبت، سال و محل اجرای مراسم را نشان می داد نیز، این شعر معروف استاد شهریار دیده می شد: تورکون ديلی تک سئوگيلی ايستکلی ديل اولماز (هیچ زبان دیگری چون زبان ترکی، زبان دلنشين و دوست داشتنی نيست).

سوریه کبیری دبیر ارشد واشنگتن پریزم

Advertisements

یک پاسخ to “انعکاس رویدادهای حوزه فرهنگ و ادب ترکان تورنتو در رسانه های کثیرالانتشار دنیا”

  1. links for 2010-01-01 « تورکوک بیز Türkük Biz Says:

    […] […]


ممنون از دیدگاهی که گذاشتید.

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: