سرنوشت خانواده قیات خان یومودسکی تا پایان قرن بیستم (تاریخ معاصر)

خانواده قیاتخان یمودسکی

خانواده قیاتخان یمودسکی

(یک قرن عزّت نفس)

خانواده ای که با فراز و نشیب های خود از عمق کوران حوادث تاریخ، همچون فریادی از گذشته رو به ترقیّات احیاء می شود!

تورنتو – خوجه نفس نیوز – د. خ. اونق: … 
نام: نیکلای یمودسکی، نیکلای خان یمودسکی، /نیکایمودسکی/ یا (نیکلای آنامخمد قاراش یمودسکی)،
– وطن: چلکن – (قرون XIX-XX
– بستر خانوادگی: از یک خانواده اشرافی ترکمن.
– پدر بزرگ: قیات خان، رهبر تورکمن های یوموت، … یکی از قبایل اصلی ترکمن است.
…. وی در انقلاب اکتبر سال 1917 روسیّه همبستگی و حمایت خود را از دولت جدید شوروی اعلام می دارد.
در سال 1918 او به عنوان رئیس دادگاه نظامی انقلاب در کراسنوودسک /شاقدم/ حضور می یابد.
پس از کودتای گارد سفید در استان ماوراء خزر، او در روستاهای یموت مخفی و مبارزه قاطع خود را علیه گارد سفید امپراتوری تزاری آغاز نمود. از این رو، اوّلین فعالیّت وی علیه تزاریسم، تمام جوانان یموت را از خدمت زیر پرچم دولت و گارد سفید ماوراء خزر برحذر می داشت.
روایت اوّل: نیکلای یمودسکی در تابستان سال 1919 – به خاطر ترس از دستگیری با خانواده اش به سرزمین پدربزرگ خود تورکمنصحرا (ایران) مهاجرت نمود، جایی که از جانب «گارد سفید» دستگیری وی صادر گردید. او به دام گارد سفید افتاد و آن ها ویرا به استان «راستوف – کیسلاوُدسک – تاگانروک /Кисловодск-Ростов-Таганрог/» انتقال دادند. نیکلای در یک فرصت مناسب بوجود آمده در فضای زندان به صورت نامعلومی از آنجا فرار می کند و به کراسنوودسک باز می گردد.
ادامهٔ مطلب »
Advertisements

خوجه نفس شأهری حاقدا تاریخی واقالار

خوجه نفس-غایراسئن

خوجه نفس – گورگئن دریاسی-غایراسئن

تورنتو – د. خ. اونق: (مقاله ای از مواد دکترا) بو اوبا خازار دنگزی نینگ گوٚن اورتا – گوٚندوغار کناریاقاسئنداقی قادیمی کوٚمیش دپه شأهری نینگ گوٚن اورتاسئندا، گوٚرگن دریاسی نئنگ دنگزه غوییان آغزئندان 2-3 ک.م. گوٚن دوغارئندا، دریانئنگ دنگیز چونگلوغئنداقی درجه سینی ساقلایان نوقاتئندا یرلشیأر. اول یرینگ طبیغاتی شاد و یاز آیلارئندا گؤک اوتلارئنگ مانظارئندان خاص گؤزل طبیغات عمله گلیأر. اونونگ توپراغی اکرانچئلئق اتمک اوٚچین خاص قوواتلی و باغ – باقچالاردان بول – الین میدان لاری بار. اول یرینگ ایلاتی اساسان اکرانچئلئق، مالدارچئلئق و آوچئلئق بیلن مشغول. اوندا گوٚمروٚکخانا، تلفن، تلگرام، شیلات اداراسی نئنگ شاخامچاسی (ژاندارما اداراسی گؤرنوٚشده) و اوقوو مرکزلری یرلشیأر.

خوجه نفس شأهری اؤنگلرده اونونگ اولی لئغی و انچه اوبالارئنگ اونگا تابعئن بولماغی اوٚچین «دهیستان» آدئنی بریلیپ دیر. اول، اوٚلکأنینگ تابعئن بؤلوٚنشیگینده کوٚمیش دپأ دگیشلی لیکده «گوٚن دوغار جاپاربای» اوبالارئنگ «مرکزی دهیستانی» حاسابا گیریپ، اییرکی دؤویرلردن بینا بولان یورتلارئنگ بیری دیر. بو اوٚلکه لرینگ اؤزوٚنه دگیشلی خاص تاریخی واقالاری بار. بو اوٚلکه تاریخدا ایلکینجی گزک گیرئک /یونان/ تاریخچی سی «گیرودوت /هیرودوت/» یازغی لارئندا؛ «گیرکان /هیرکان/» گؤرنوٚشده بریلیپ دیر.

خوجه نفس - ایلئرسین اوباسی

خوجه نفس – ایلئرسین اوباسی

خوجه نفس حاقداقی غئزئقلی گوٚررینگ لرینگ بیری – ده، اونونگ آدی نئنگ گلیپ – چئقئشی حاقدا بولوپ گچیأر. خوجه نفس بای تاریخی شاخصیئت لرینگ بیری. اول XVII-XVIII عاصئرلاردا ایلکینجی گزک توٚرکمنلرینگ اقبالی اوغروندا پادشاهی روسیه پیوتر I /ولیکی پیوتر/ بیلن دوشوشئق و گوٚررینگدشلیک گچیریأر. شوندان سونگ اورسیة بیلن توٚرکمن اوٚلکه لری نینگ آراسئندا ایلکینجی دیپلماتیک غاتناشئق لاری باشلانیار. بو غاتناشئق لارئنگ گیدیشینده روسیه اکسپدیسیاسی نئنگ ایلکینجی توپاری چرکاسکی نینگ یولباشچی لئغئندا بولوپ گچیأر. بو توپار بیلن بیر خاطاردا روس – توٚرکمن توٚتجأرلری نینگ هم سؤودا و بیلکی پوداقلاردا – دا غاتناشئق لاری باشلانیار. بو غاتناشئق لار توٚرکمن لرینگ بیر اولی دؤولت بیلن ایلکینجی سؤودا – اقتئصادی یول لاری نئنگ باشلانغئجی بولیار. شوندان سونگ روسیه بیلن باغلانشئقلی تاریخی کؤپ واقالارئنگ هم باشلانغئجی بولیار.
– خوجه نفس شأهری نینگ آدی نئنگ گلیپ – چئقئشی:
کأبیر نیئتی بوزوق آدام لارئنگ خوجه نفس شأهری نینگ آدی نئنگ گلیپ چئقئشی حاقدا نأدوغری ماغلومات برمگینه غارامازدان، تاریخدا بو شأهرینگ آدی نئنگ گلیپ – چئقئشی حاقدا توٚرکمنستان علم لار آکادمیاسی نئنگ عالئم لاری نئنگ ادن بارلاغلاری تاریخدا معالیم شاخصیئت «خوجه نفس بای» بیلن باغلانشئغی نئنگ باردئغئنی ثبوت ادیأرلر. بو حاقدا آکادمیک مراد آنانفس اف، د. جوما آنااورازاف سیتاکویچ، د. راحیم اسنف، د. قاسیم نوردبادف، د. خاندوردی قوربانف و پروفـ. عؤض گوٚندوغدیف یالی عالئم لار بیر ایده غوللوق ادیپ شونونگ شیله دیگینی ثبوت ادیأرلر. ادامهٔ مطلب »

د). توٚرکمنصحرادا خاص ایرکی دؤرأن یادیگأرلیک لر «چوپان آتا» و «خالدنبی»:

تورکمنصحرادا خالدنبی سنان حضرت لری نینگ موزه لئیی

تورکمنصحرادا خالدنبی سنان حضرت لری نینگ موزه لئیی

تورنتو – د. خانگلدی اونق: شو ماقالانی 1998-نجی یئل لاردا تورکمنستان علم لار آکادمیاسئندا ایشلأن دؤوریم، اؤز دوکتورلئق ماتریال لارئما غوشوپ دئم. شو گونلر کأبیر نأبللی گویچ لرینگ طاراپئندان تورکمنینگ بو قادیمی موزه لئیی نی بوزماق ماقصادی بیلن، تورکمن یأدیگأرلیک لرینه بی پروای لئق بیلن اوت بریأرلر. شو مئناسئباتلی بیز شو علمی ماقالامئزدا حورماتلی اوقئجی لارئمئزئنگ دئققاتئنی شو یأدیگأرلیگینگ قادئمئیتینه چکیأریس!
«بو اؤویلیأچیلیک لردأکی قبورلارئنگ باشئندا غویولان، یوٚزینینگ یازغئسی زامانئنگ گچمگی بیلن بوزلوپ غالان باشی قوپبالی توٚرکمن بؤروٚک شکیللی داشدان یاسالان آدام لار، اؤزبولوشلی یکه – تأک معنی لی خأصیّته ایه دیر».

متن: اؤرأن اییرکی دؤورینگ مدنیّتینی اؤزینده ساقلاپ غایدان، شو گوٚنکی گوٚنلریمیزه گلیپ یتن، توٚرکمن صحرانئنگ یادیگأرلیک لری نینگ ایکی سانی سی حاقدا یادلاپ گچمگی ماقول بیلیأریس.

اسلام دینی نینگ دوٚرلی آقئم لارئندا اؤویلیألره، ائمام لارا هم عالئم – علمالارا سئغئنماق لئغی خاص اهمیّتلی آلئنئپ بارئلئپ دئر. بیله کی میللت لر بیلن بیر خاطاردا توٚرکمن لر هم گچمیشینگ دوٚرلی جوٚموٚشینده یاغشی زادالارئنگ هم اؤویلیألرینگ یاتان توٚربه سینی زیارات ادیپ، اولارئنگ اوٚستوٚنه گوٚنمذلر دیکلدیپ دیرلر، سئغئنماق اوٚچین اولاری ائمامزادالارا اؤویریپ دیرلر. اؤز سئغئنان یاغشی زادالارئنی شیله حورماتلاماق بیلن اؤزلرینه بییک بیری باردان شئپاغات تالاپ ادیپ روحیّت لرینه گینگلیک سالئپ دئرلار.

بارئپ IX عاصرلاردان باشلاپ اسلام دوٚنیأسی نینگ دوٚرلی کوٚنجک لرینده حؤکوٚمروانلئق یؤردن توٚرکمن پادشالئق لاری هرسی اؤز واقتلی – واقتئندا ماوی آسمانا باشئنی دیکیپ دوران آل – یاشئل گوٚنمذلر هم مینارالار دیکئلدیپ، یادیگأرلیک سالدئرئپ دئرلار. شولارئنگ بیری خالدبن سنان حضرت لری نینگ، بوٚتین یئل بویونچا توٚرکمن لرینگ و بیلکی سیاحاتچی لارئنگ زیارات مکانی بولان یادیگأرلیگی بولوپ دوریار. حضرت خالدبن سنانئنگ آدی خالق آراسئندا «خالدنبی» دییلیپ هم یؤرگوٚنلی دیر. ادامهٔ مطلب »

زمینه تئوریک نمایشنامه تراژدیک «آخرین سلطان توٚرکمن»

Sultan Yaqup

سلطان یعقوی بیک توٚرکمن آخرین سلطان ایران تورکمنی

قسمت دوّم: ژانر مورد نیاز جهت تنظیم بستر تئوریک نمایشنامه «تراژدی یعقوب سلطان»
تورنتو – پژوهشگر تاریخ و ادبیّات: دکتر خانگلدی اونق: جمع آوری مواد این نمایشنامه، با تکیه بر اطلاعات عمومی انجام گرفته و اعداد داده شده در متن به صرف مرجع منابع اینترنتی از نت ورک با تلخیص و حقیقت نگاری اطلاعات با تکیه بر منابع محقّقین طراز اوّل دنیا از جانب طراح پروژه، نویسنده این سطور داده شده است. …

حضور سلطان یعقوب در صحنه سیاسی تاریخ ایران توٚرکمنی – سلطان یعقوب بیگ فرزند برومند اوزین حسن پادشاه دودمان آق قویونلی بود که پس از مرگ برادرش سلطان خلیل در ۸۸۳/ق. – ۱۴۷۸/م. به سلطنت رسید. وی در زمان سلطان اوزین حسن در تمام جنگ ها در کنار پدرش حضور داشته و در قشون فوج وی همیشه پیروز و پیشگام بوده است.

در زمان او مرزهای سرزمین آق قویونلی همان مرزهای هنگام مرگ اوزین حسن بود. فضل الله بن روزبهان خنجی در کتاب عالم آراای امینی از او به عنوان جانشین شایستهٔ اوزین حسن یاد کرده است.[۲] مورخان او را به دانش ‌پروری و شاعر نوازی و فرهنگ دوستی ستوده‌ اند. همچنین وی شعر نیز می سروده است.

در زمان فرمانروایی او، الوند بیگ فرزند خلیل در شیراز و کؤسه حاجی، از اعیان بایندریه، در اصفهان شورش کردند که هر دو سرکوب شدند. در دورهٔ فرمانروایی یعقوب، آشوب شیخ حیدر فرزند شیخ جنید که به قتل او منتهی شد، از نظر سیاسی، بزرگترین تهدید کشور محسوب می‌شد. سلطان توٚرکمن برای مقابله با قشون متشکل از مریدان شیخ حیدر، فوج توٚرکمنان چرکز را گسیل میدارد. شیخ حیدر در این جنگ کشته می شود.
پس از شورش شیخ حیدر و کشته شدن او، سلطان یعقوب فرزندان خردسال او را به نام سلطان علی، ابراهیم میرزا و اسماعیل میرزا هم با مادرشان عالمشاه بیگم که خواهر یعقوب بیگ بود، به امر او به قلعه استخر فارس تبعید می شوند که برای مدتی طولانی در آنجا ماندند. پس از مرگ شیخ حیدر توطئه قصدجان سلطان از جانب بازماندگان مرید وی با پیشقدمی وزیر میرآخوری دنبال می شود. ادامهٔ مطلب »

زمینه تئوریک نمایشنامه تراژدیک «آخرین سلطان توٚرکمن»

سلطان اوزین ائسئن (حسن) تورکمن

سلطان اوزین ائسئن (حسن) تورکمن

قسمت اوّل: ژانر مورد نیاز جهت تنظیم بستر تئوریکی «تراژدی یعقوب سلطان»
تورنتو – پژوهشگر تاریخ و ادبیّات: دکتر خانگلدی اونق: جمع آوری مواد این نمایشنامه، با تکیه بر اطلاعات عمومی انجام گرفته و اعداد داده شده در متن به صرف مرجع منابع اینترنتی از نت ورک با تلخیص و حقیقت نگاری اطلاعات با تکیه بر منابع محقّقین طراز اوّل دنیا از جانب طراح پروژه، نویسنده این سطور داده شده است.

دودمان آق قویونلی ها: اوزین حسن /۱۴۷۸ – ۱۴۵۳/ • سلطان خلیل /۱۴۷۸/ • سلطان یعقوب /۱۴۹۰ – ۱۴۷۸/ • سلطان بایسنقر /۱۴۹۲ – ۱۴۹۰/ • سلطان رستم /۱۴۹۷ – ۱۴۹۲ • سلطان احمد /۱۴۹۷/

اوزین حسن – اوزین حسن آق ‌قویونلی /۱۴۲۳– ۱۴۷۸/ یکی از مقتدرترین سلاطین سلسله تورکمن های آق قویونلی بود که به ایران، عراق و شرق آناتولی بیست و پنج سال حکومت کرد. وی پدر بزرگ شاه اسماعیل اول از طرف مادری بود.

نقل قول تورکمنی: /»یگن اوجی یاغی دئر، ینه ده بولسا غاوی دئر! / ترجمه: «مرکز بلایا خواهرزاده است، بازهم او نزد ما محبوب است!/» پی آمد این «محبوب بودن» را در حادثه سلطان یعقوب می بینیم!

یکی از نقل قول هائی است که در بین تورکمنان تا به امروز باقی مانده و رواج داشته، همین مَثَل بوده است. به نظر می رسد، این نقل قول ها بر بستر چنین وقایعی بوجود آمده باشد که در اینجا شیخ اسماعیل پسر شیخ حیدر که خواهرزاده فرزندان اوزین حسن محسوب می شود، در نهایت بر علیه دائی هایش یعنی حکومت آق قویونلی ها قیام می کند. وی پسر دختر سلطان اوزین حسن یعنی «حلیمه بیگم /عالمشاه بیگم یا مارتا/» همسر شیخ حیدر است که در واقع نوه دختری سلطان محسوب می شود. چنانکه مقتدرترین حکومت سنی تورکمن، دولت باشکوه آق قویونلی ها، به دست وی که میراث دار سلسله طریقه مرشدی که از شیخ صفی الدّین تا شیخ جنید و به این سوی تا شیخ حیدر، طی «اصول تقیه» به ارث برده شده است، در قیام یاغی ظاهر می شوند، و به دست آن ها دولت جلال و جبروت توٚرکمن سرنگون می گردد! وی با قصی القلبی تمام اوّلین حکومت شیعه را در سراسر ایران حاکم می گرداند و در این راه جنایات، کشت و کشتارهای وسیعی در سراسر ایران توٚرکمنی راه می اندازد. ادامهٔ مطلب »

خاطره ای از دوره جوانی زنده یاد خدای بردی اونیق خوجانفسی

یوسف کر

فعال فرهنگی یوسف کر – برلین

بمناسبت ۶۴مین سالگرد دوکودتای۲۵ و۲۸مرداد۱۳۳۲/۱۹۵۳م

برلین – یوسف کر:

ایل گویجی – اشاره: خدا بردی آونیق پس از چند سال اشتغال به دهیاری در روستاهای غرب ترکمنصحرا همانند دیگر دهیاران منطقه به اداره ی تعاون و امور روستا انتقال یافت و از آنجا باز نشسته شد. در دوره دانشجوئی ام (اوایل دهه ۵۰ خورشیدی) زنده یاد خدای بردی آونیق درشهر بهبهان کارمند تبعیدی بود و من آن سالها دوبار با وی ملاقات و گفتگو کردم وماجرا را آن زمان برایم تعریف کرد. او پس از انقلاب با واحد «تشکل فرهنگی وسیاسی خلق ترکمن» در بندرترکمن همکاری داشت.%

درسالهای بین ۱۳۲۵ تا۱۳۳۰ واحدهای ارتش آمریکا مستقر درایران بخشی از جیب هایش را از رده خارج کرده به فروش میرساند و تعدادی از آنها را پولدارانی از ترکمنصحرا خریداری می کنند. آن زمان بعلت نبود تراکتور و قوی بودن آن جیب ها آنها را برای باربری از جمله انتقال خوراک دام ها در فصل زمستان و شخم زدن زمینها هم استفاده می کردند. ولی چون جیبها ارتشی بودند دارای رادیو با گیرنده های قوی هم بودند. بویژه تابستان ها مردم شب ها برای گوش دادن به کنسرت رادیو عشق آباد دور آن جمع شده دسته جمعی استفاده می کردند ولی روزها جوانان فعال تشنه ی اخبار و اطلاعات برای تنظیم بولتن خبری بطور نوبتی اخبار رادیو تهران درساعت ۲ بعدازظهر را گوش میدادند تا در بحث و گفتگوهای درونی، بیرونی و در پیگیری برخی از رویدادهای مهم و قابل توجه استفاده نمایند. ادامهٔ مطلب »

آشنایی با اثر پروفسور مختوموویچ رحیم اسنف کتاب «امپراطوری سرخ /پادشاه سرخ Красный Падишах/»

«پادشاه سرخ Красный Падишах»

تورنتو – د. خ. اونق:

رمان جدیدی است از پروفسور رحیم اسنف در مورد وقایع غم انگیز اولین رئیس جمهور ترکمنستان ندربای آیتاکوف /Nedirbaya Aytakova/، که به صورت رمانی دراماتیک به عنوان «امپراطوری سرخ /کراسنی پادیشاخا- Красный Падишах/»، به شکلی زیبا به رشته تحریر درآمده است. این اثر در پس زمینه ای از واقعیت های تاریخ ترکمن در اوایل قرن بیستم که مربوط به حوادث تراژدیک و دردناک تاریخ اتحاد جماهیر شوروی در سال های 1920-1930 قرن بیستم نیز می شود، به تحریر درآمده است.
وی از یک روستای دور افتاده مانگغئشلاق /Maňgyshlak/، فرزند ماهیگیری توٚرکمن در سواحل دریای خزر بوده است. از خانواده آیتاک /Aytach, Айтак/. وی یکی از معدود شخصیّت هایی است که در آن شرایط بطور مداوم در پی دانش اندوزی بوده است. وی به دنبال بهبود سرنوشت و اوضاع سیاسی – اجتماعی مردم خود، با صداقت تمام معتقد به نظام شوروی شده بود. وی احقاق حقوق ملت اش را در این باور می دانست. آن ها، همچون خیلی از شخصیّت های نسل خود شکوفا درخشیدند و لیکن، طبق آمار – ارقام های واضح رژیم جدید (امپراطوری سرخ در قبال امپراطوری سفید که در زبان عامیانه مردم تورکمن «آق پادشاه /تزاریسم/» و قزئل پادیشاه دوره حاکمیّت شوروی بوده است)، آنها قربانی وحشت آفرینی های استالین شدند. ادامهٔ مطلب »

مختومقلی و اونونگ زاماناسی هم بندی لیکده یازئلان شئغئرلار

Стихи написаны
в тюрьме пункте
 «Махтумкули и его время также Стихи написаны в тюрьме пункте»
قیات خان (XIX عاصئر) #قیات_خان
د. خ. اونق: …قیات خان XVIII عاصئردا #کومیش_دپه ده یوموت لارئنگ کور طایپاسئندا دۆنیا اینیأر. اول شول دؤورینگ دمیرچی اوستا اچری – ماشغالاسئندان بولانی اۆچین ایشجنگ و ‌ازبر آدم بولوپ دئر. بو حادیثالار قاجارلارئنگ مأمدشاه دؤوری بولوپ دئر.
قاجارلارئنگ مأمدشاه دوری اولار؛ #ترکمن لره چؤکدیر سالغئت سالئپ #جاپاربای ایلاتئی آغئر باسقی آستئندا قویوپ دئرلار.

قاجارلارئنگ ظلومئنا چئدامادئق قیات خان أهلی شای – اسباپ لاری، دنگیز انجام لاری و دمیرچیلیک اوستا آبزال لارئنی آلئپ کومیش دپه دن ایلکی #حسنقلی#اسنقلی– سونگ بولسا چلکنه گؤچیأر. …
قیات خان – Kyýat han

قیات خان خازار دنگزی نینگ کناریاقا تۆرکمن لری نینگ خاص غورپلی و اولی تأجرینه اؤوریلیپ دئر. اول ایلکینجی گزک تۆرکمن لرینگ وکیلی حؤکمۆنده مشهور #گلستان و #تورکمنچای یورت آرا (قاجارلار بیلن #روسیه دؤولت لری نینگ آراسئنداقی ۱۸۱۳ – نجی یئلدا بولوپ گچن یاراشئق) گپلشیک لره غاتناشیار. شول تاریخی گپلشیک لر تفلیس ده و قاراباغ دا گچیریلیپ مشهور شرطنامالارا قول چکیلیأر…. سونگ لاردا روسییادان گلن کالنین – ینگ یولباشچی لئغئنداقی اکسپدیسیانی قیات خان غارشی آلیار. شول یئلقی غرولان قورلتای، قیات خانئنگ یولباشجی لئغئندا گچدی. اولاری خیوا خانی و ایران حکمدارلاری نئنگ سالیان حاوپئندان غورانماق اوچین ایل بولوپ؛ «اورسیئت دولتینه، تۆرکمن لری اؤز تابعین لئغئنا آلماغئنا خوایئش بیلن یۆزلنیپ دئرلر.». …
…. حاضیر الیمیزده قیات خان و اونونگ اوغلی #یاغشی_مأمد – ینگ باشدان گچیرن حادیثالاری باراداقی کیتابی ترجیمه ادیپ تامام لادئق. … شو اثرینگ پی دی اف فایلینی شو یردن آلئپ، گؤریپ بیلرسینگیز! ادامهٔ مطلب »

پروژه پژوهشی انستیتو تحقیقاتی تبریز و اهداف این برنامه (در سه زبان)

طرح جلذ -cover book

جلد طرح -cover book

(فارسی): اهداف و مقاصد این برنامه پژوهشی عبارت است از: (طرح اول)

1. تحقیقات پژوهشی و ارائه اطلاعات دقیق در مورد قتل هایی که در بین مهاجرین ترکمن ایران در ترکمنستان و اروپا از سال های 1985 تا 2005. اتفّاق افتاده است.

2. حضور مهاجرین متفرقّه و نوجوانان کم تجربه غیر سیاسی ترکمن ایران به ترکمنستان از سال 1985 به بعد.

3. حضور جاسوسان جمهوری اسلامی در ترکمنستان به بهانه مهاجرت.

4. سرنوشت یک مقاله در کنفرانس «خوجه یوسف همدانی» درسال 1381- عشق آباد، در ادامه «مرور بر ادبیَات دوره تورکمانی و طبقه بندی علوم، به بهانه کنفرانس خوجه یوسف همدانی- گزارش ها و مقالات کنفرانس در سال 1381 ش.»

5. آسیب شناسی مهاجرین ترکمن از سالهای 1985 تا کنون…

Научно-исслед – проект и цели этой программы:(Tri-lingual Project)

(На Русскии): Цели и задачи исследования это программы:

1. Управленческие исследования и представили подробную информацию об Убийства, что, среди иммигрантов иранских туркмен в Туркменистане и Европе с 1985 по 2005 год произошло. … ادامهٔ مطلب »

اوغوزخانئنگ نسلیندن، ترکمن آتلی ایلیم بار، گلستاندا بلبل دیر، سایراپ دوران دیلیم بار

معرفی وبنشر «جانیم ترکمن»

عبداله غنی زاده آدمین وبنشر

عبداله غنی زاده آدمین وبنشر

 (غیراز تبدیل کلمه «وبلاگ» به «وبنشر»، متن بر اساس نوشته نویسنده وبنشر داده شده است.)

من عبداله غنی زاده حاجی ملّا محمّد یعقوب نینگ اوغلی، آقچه ولسوالیغنیگ چلیک یازخان اوبه سیندن.

ترکمن کلاسیک و معاصر شاعرلرینه و اولارئنگ شعر (غوشغی) لرینه غئزئقلانماق بیلن، شو وبنشری یولا قویدوم. بو وبنشیر، فیسبوک توپاری بولان (ترکمن شاعرلاری توپارئنا) دگبشلیدیر. توپاردا پایلاشئلان شاعرلارئنگ سوانح سی دیریچیلیگی، یاشایشی و شعر(غوشغی) لری، و شونگا منگزش مطلپلاردان عبارات دیر. و شو آیدئلان ذادلارئنگ باره سیندا دوستلارینگ یازان نظر و دوشینجه لری توپاردان گؤچیریلیپ آلئنان دئر.

افتتاح وبنشیر: 2013/9/23

ایمیل: ghanizada2015@gmail.com

ایران تورکمنلرینینگ مدنیّتینینگ تاریخی (عع. XIX-XX) – 2 – جلد II – دسرتاسیا – 1995-دا قورالدی.

ایران تورکمنلرینینگ مدنیّتینینگ تاریخی (عع. XIX-XX)

ایران تورکمنلرینینگ مدنیّتینینگ تاریخی (عع. XIX-XX)-جلدII-دسرتاسیا/1995/

د.خ.اونق – گیریش: اؤز گؤزباشئنی عاصرلارئنگ جوٚمیشیندن و تاریخی واقالارئنگ ایچیندن آلئپ غایدان دأپ – دستورلار هر بیر خالقئنگ دورموشئندا، قئلئق – خأصیّتینه پسیکولوژیاسئنا گؤرأ، عمله گلیپ دیر. شیله آیراتئنلئق لار ایران توٚرکمنلرینده – ده، اؤزبولوشلی خأصیّته دگیشلی بولوپ، بو توٚرکمنلرینگ هم اؤزینه ماخصوص بولان روحی مدنیّتینی دؤردیپ دیر.

۱۹ – نجی عاصر توٚرکمن خالقئنگ روحی مدنیّتی و ادبیّاتی اوندان اؤنگکی توٚرکمن مدنیّتی نینگ دوامی دئر. اونونگ ماضمونی دئر فورماسئنداقی آیری – آیری علامات لار بو عاصردا دؤرأپ کمالا گلیپ دیر. 19 – نجی عاصرداقی توٚرکمن خالقئ نئنگ روحی مدنیّت و ادبیّاتی، اؤزینینگ تاریخی لئغی هم آنئقلئغی بیلن تاپاوتلانئپ دئر. جمغئیّت – ده، دورموشدا بولان اؤزگریشلر روحی مدنیّت ده اؤزبولوشلی آیراتئنلئغا ایه بولوپ دئر. روحی مدنیّته آنئق گؤز یتیرمک اوٚچین، ایلکینجی نوباتدا شول دؤوردأکی توٚرکمنلرینگ یاشان یر – یورتلارئنا، دؤولت آرا آراچأکلرینه غئسغاچا اکسکورسیا اتمک گرک. … ائزئنی اوقاماق اوچین شو یره کلیک ادیننگ!

ششمین کنفرانس “روز تورکولوژی” در دانشگاه فارابی آنکارا

ششمین کنفرانس “روز تورکولوژی” در دانشگاه آنکارا

ششمین کنفرانس “روز تورکولوژی” در دانشگاه آنکارا

آنکارا – آراز نیوز: (گزارش در ادامه حاوی ویدئو است!) ششمین کنفرانس “روز تورکولوژی” ظهر دیروز (سه شنبه) در سالن فارابی دانشگاه دولتی آنکارا برگزار گردید.

در ابتدای این کنفرانس که به همت گروه آموزشی ادبیات و لهجه های معاصر ترکی این دانشگاه برگزار گردیده بود، دکتر رضا هیئت عضو هیئت علمی دانشگاه آنکارا و مدیرمسئول نشریه ی «وارلیق» به عنوان مسئول برگزاری این کنفرانس به میهمانان خوش آمد گفت. پس از ایشان مدیر گروه این رشته پروفسور سما باروتچو با یاد کردن از مرحوم پروفسور جواد هیئت به اهمیت موضوعات این کنفرانس و برگزاری سالانه ی این کنفرانس که امسال ششمین دوره ی آن برگزار می شد اشاره کرد.

پس از سخنان خانم باروتچو کنفرانس در دو نوبت آغاز به کار کرد. در نوبت اول که با سرپرستی پروفسور ملک اردم برگزار شد دکتر بابک جوانشیر عضو هیئت علمی دانشگاه یئدی تپه ی استانبول، دکتر عالم لبیب عضو هیئت علمی دانشگاه آنکارا، دکتر خانگلدی اونق عضو سابق آکادمی علوم تاریخ جمهوری ترکمنستان و دانشجوی دکترا امید شاهین به ارائه ی مقالات خود پرداختند. ادامهٔ مطلب »

آشقاباد /اَشکاباد/ یا عشق آباد چند ساله است؟

پروفسور عؤض گوندوغدیف

پروفسور عؤض گوندوغدیف در ایام کاوشهای خرابه های نساء /اَشک آباد/

توضیح: چنانچه در پست قبلی طی مقدمه ای در مورد این بحث تاریخ آموز نوشته بودیم، در این پست اصل مقاله دکتر گوندوغدیف را از روی متن روسی آن ترجمه و به دقّت خوانندگان محترم می رسانیم:

 اصل مقاله، نوشته: پروفسور عؤض گوندوغدیف – ترجمه: دکتر خانگلدی اونق:

…»پژوهشگر تاریخ خ. اونق، که در تحقیات منابع تاریخی مربوط به زبان فارسی تخصص دارد، تائید کرد که در تاریخ و ادبیات فارسی در مورد سلسله اشکانیان (ارشک) از پادشاهان قرون وسطی بصورت شناسه «اشک» که بنیانگذار سلسله اشکانیان یا همان «پارفیان»[1] است، می باشد و نام شهر را نیز از نام پادشاه که به عنوان «اشک I /اشک اوّل/» مشهور بوده، برآمده است. همچنین ما باید اضافه کنیم که پایتخت ترکمنستان، شهر قدیمی «نوسای /نساء/» که از شهر عشق آباد پایتخت تورکمنستان بیشتر از 10 کیلومتر فاصله ندارد، واقع شده است، آن شهر محل اقامت تابستانی پادشاهان اشکانی و مهد امپراتوری «اشک ها» بوده است.» …

پروفسور عؤض گوٚندوغدیف

************

ترکمنستان رو، Turkmenistan.ru 2004

«دانشمند معروف ترکمن، با اعتقاد به قدمت پایتخت در سال ۱۸۸۱، مخالف با دیدگاه رایج در تاریخ شهر «اشک اباد» است!»

ریشه شناسی عامیانه در خواندن نام عشق آباد که به عنوان «بوجود آمده بر مبنای مفهوم عشق» می دانند، اشتباه محض است. با این حال، لزوما نام این یا آن منطقه را بر نمی تابد. این امر اصولاً و کاملاً معنای اصلی برآمدن نام آن را از دست داده است. … ادامهٔ مطلب »

اوغوز گوٚنی نوروز گوٚنی – نوروز گوٚنی، اوغوز گوٚنی

توٚرکمن موٚنتجیم یوسف خاص حاجپ الایغوری

توٚرکمن موٚنتجیم و فیلسوف یوسف خاص حاجپ الایغوری

تورنتو – د. خانگلدی اونق: شو ماقالانئنگ اولی بؤلوٚمی غاراشسئز توٚرکمنستانئنگ کؤپ تیراژلی هفته لیک مطبوغاتی «ادبیّات و صونغات» غازیتینینگ 2005 – نجی یئل، سانئندا «نوروز» گوٚنینی»، «اوغوزگوٚنی» بایرامچئلئغی دییلیپ آتلاندئرئلئش تکلیفی بیلن گؤیبریلدی!

«تورکمنیا« سایتدان غویبریلدی!

آدامزادئنگ تاریخئندا باهار بایرامچئلئغی حاقدا دوٚرلی روایاتلارا غابات گلیأریس. اول حاقدا ایلکینجی یازغی ماغلوماتلاری «چوٚی» گؤرنیشده یازو دؤردن «سوٚمرلر» قومئنا دگیشلی بولوپ دوریار. سوٚمرشناسلارئنگ پیکیرینه گؤرأ، سوٚمرلر اورتا آسیادان، یاغنی توٚرکیستاندان بین النهرین /حأضیرکی عراق/ یورتلارئنا یایراپ، اول یرلرینگ ایلکینجی جمغئیّت چیلیک مدنیّتینی دؤردن، قوم بولوپ دئرلار. تاریخ علمئنگ چاقلاماسئنا گؤرأ، سوٚمر مدنیّتی توٚرکمن خالقی نئنگ قادئمی مدنیّتینه دگیشلی خاساپ ادیلیأر. اولارئنگ گپلشیک دیلی توٚرکی دیل لر توپارئنا گیریأر. شونئنگ اوٚچین باهار بایرامی دأبی نینگ ایلکینجی دؤرأن یری توٚرکیستاندا، توٚرکی دیل لی قوملاری نئنگ آراسئندا بولوپ دئر. دیمأگه تاقئق اساس دؤره یأر. سوٚمرلر «مانظار(منظر)» یاغنی پلانت آرا مدنیّتینگ اساسئندا، بللی دأپلری یؤردیپ دیرلر. اولار بو گوٚنی «آ – کی – تیل» دییپ، آتلاندئرئپ دئرلار. «تیل» سؤزی سوٚمر دیلینده «یاشایئش»، «تأزه دوغولوش» معنی نی آنگلادئپ دئر. «تیل /دیل/» سؤزی «یوٚرک» معنی سئندا هم گلیپ، یاشایئش، دیریلیگی آنگلادئش حأصیّتینده کلاسیکی /مختومقلی/ ادبیّاتئمئزدا-دا ایشله دیلیأر.

نوروز بایرامی یموتلارئنگ آراسئندا

نوروز بایرامی یموتلارئنگ آراسئندا

نوروز بایرامچئلئغی أهلی مسلمان ایلاتلاری نئنگ آراسئندا دنگ درجه ده أهمیّتلی بولوپ، اونونگ گلیپ چئقئشی حاقئندا آیدئلاندا ولین، اول توٚرکی خالقلاری نئنگ آراسئندان یایراندئغی بارادا تاریخی – علمی چشمه لر ثبوتناما بریأر. تاریخ و جمغئیّت چیلیک علئملارئندا نوروزئنگ گلیپ چئقئشئنی آدامزادئنگ ایلکینجی مدنیّتی نینگ باشلانغئچ لاری بولان سوٚمرلر بیلن دگیشلی دیگینی نئغتاپ گچیأرلر. سوٚمر مدنیّتی نینگ ایلاتی اؤرأن خوجالئقچی و اکرانچئلئق بیلن مشغول بولاندئقلاری سبأپلی، اکیش مؤوسیملری نینگ واقتئنی بلله مک اوٚچین یاغنی اکیش یتیشدیریش و حاصئل آلئش واقتلارئنی تاعین اتمک بیلن گوٚن ساناوئنی گؤرکزیجی کالیندارئنگ ضرورلئغی یوٚزه چئقئپ دئر. دوٚنیأنینگ ایلکینجی دؤرأن «اُوور (اور)» شأهرینینگ سوٚمر ایلاتی اؤزلرینه نیّتلأن «زیگورات» عبادتخانالارئندا آسترونومیا مرکزلرینی دؤردیپ دیرلر. اولار شول مرکزلرده واقت گؤرکزیجی «ساغات» دؤردیپ دیرلر. شول بیر واقتئنگ اؤزینده گیجه بیلن گوٚندیزینگ دنگ درجه ده گلیپ دوریان سنه لرینی هم تاپئپ دئرلار. بو آسترونومیا مرکزینده یدی سانی یئلدئزئنگ حرکت ده دیگینی آچئپ دئرلار. ادامهٔ مطلب »

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: