زمینه تئوریک نمایشنامه تراژدیک «آخرین سلطان توٚرکمن»

Sultan Yaqup

سلطان یعقوی بیک توٚرکمن آخرین سلطان ایران تورکمنی

قسمت دوّم: ژانر مورد نیاز جهت تنظیم بستر تئوریک نمایشنامه «تراژدی یعقوب سلطان»
تورنتو – پژوهشگر تاریخ و ادبیّات: دکتر خانگلدی اونق: جمع آوری مواد این نمایشنامه، با تکیه بر اطلاعات عمومی انجام گرفته و اعداد داده شده در متن به صرف مرجع منابع اینترنتی از نت ورک با تلخیص و حقیقت نگاری اطلاعات با تکیه بر منابع محقّقین طراز اوّل دنیا از جانب طراح پروژه، نویسنده این سطور داده شده است. …

حضور سلطان یعقوب در صحنه سیاسی تاریخ ایران توٚرکمنی – سلطان یعقوب بیگ فرزند برومند اوزین حسن پادشاه دودمان آق قویونلی بود که پس از مرگ برادرش سلطان خلیل در ۸۸۳/ق. – ۱۴۷۸/م. به سلطنت رسید. وی در زمان سلطان اوزین حسن در تمام جنگ ها در کنار پدرش حضور داشته و در قشون فوج وی همیشه پیروز و پیشگام بوده است.

در زمان او مرزهای سرزمین آق قویونلی همان مرزهای هنگام مرگ اوزین حسن بود. فضل الله بن روزبهان خنجی در کتاب عالم آراای امینی از او به عنوان جانشین شایستهٔ اوزین حسن یاد کرده است.[۲] مورخان او را به دانش ‌پروری و شاعر نوازی و فرهنگ دوستی ستوده‌ اند. همچنین وی شعر نیز می سروده است.

در زمان فرمانروایی او، الوند بیگ فرزند خلیل در شیراز و کؤسه حاجی، از اعیان بایندریه، در اصفهان شورش کردند که هر دو سرکوب شدند. در دورهٔ فرمانروایی یعقوب، آشوب شیخ حیدر فرزند شیخ جنید که به قتل او منتهی شد، از نظر سیاسی، بزرگترین تهدید کشور محسوب می‌شد. سلطان توٚرکمن برای مقابله با قشون متشکل از مریدان شیخ حیدر، فوج توٚرکمنان چرکز را گسیل میدارد. شیخ حیدر در این جنگ کشته می شود.
پس از شورش شیخ حیدر و کشته شدن او، سلطان یعقوب فرزندان خردسال او را به نام سلطان علی، ابراهیم میرزا و اسماعیل میرزا هم با مادرشان عالمشاه بیگم که خواهر یعقوب بیگ بود، به امر او به قلعه استخر فارس تبعید می شوند که برای مدتی طولانی در آنجا ماندند. پس از مرگ شیخ حیدر توطئه قصدجان سلطان از جانب بازماندگان مرید وی با پیشقدمی وزیر میرآخوری دنبال می شود. ادامهٔ مطلب »
Advertisements

زمینه تئوریک نمایشنامه تراژدیک «آخرین سلطان توٚرکمن»

سلطان اوزین ائسئن (حسن) تورکمن

سلطان اوزین ائسئن (حسن) تورکمن

قسمت اوّل: ژانر مورد نیاز جهت تنظیم بستر تئوریکی «تراژدی یعقوب سلطان»
تورنتو – پژوهشگر تاریخ و ادبیّات: دکتر خانگلدی اونق: جمع آوری مواد این نمایشنامه، با تکیه بر اطلاعات عمومی انجام گرفته و اعداد داده شده در متن به صرف مرجع منابع اینترنتی از نت ورک با تلخیص و حقیقت نگاری اطلاعات با تکیه بر منابع محقّقین طراز اوّل دنیا از جانب طراح پروژه، نویسنده این سطور داده شده است.

دودمان آق قویونلی ها: اوزین حسن /۱۴۷۸ – ۱۴۵۳/ • سلطان خلیل /۱۴۷۸/ • سلطان یعقوب /۱۴۹۰ – ۱۴۷۸/ • سلطان بایسنقر /۱۴۹۲ – ۱۴۹۰/ • سلطان رستم /۱۴۹۷ – ۱۴۹۲ • سلطان احمد /۱۴۹۷/

اوزین حسن – اوزین حسن آق ‌قویونلی /۱۴۲۳– ۱۴۷۸/ یکی از مقتدرترین سلاطین سلسله تورکمن های آق قویونلی بود که به ایران، عراق و شرق آناتولی بیست و پنج سال حکومت کرد. وی پدر بزرگ شاه اسماعیل اول از طرف مادری بود.

نقل قول تورکمنی: /»یگن اوجی یاغی دئر، ینه ده بولسا غاوی دئر! / ترجمه: «مرکز بلایا خواهرزاده است، بازهم او نزد ما محبوب است!/» پی آمد این «محبوب بودن» را در حادثه سلطان یعقوب می بینیم!

یکی از نقل قول هائی است که در بین تورکمنان تا به امروز باقی مانده و رواج داشته، همین مَثَل بوده است. به نظر می رسد، این نقل قول ها بر بستر چنین وقایعی بوجود آمده باشد که در اینجا شیخ اسماعیل پسر شیخ حیدر که خواهرزاده فرزندان اوزین حسن محسوب می شود، در نهایت بر علیه دائی هایش یعنی حکومت آق قویونلی ها قیام می کند. وی پسر دختر سلطان اوزین حسن یعنی «حلیمه بیگم /عالمشاه بیگم یا مارتا/» همسر شیخ حیدر است که در واقع نوه دختری سلطان محسوب می شود. چنانکه مقتدرترین حکومت سنی تورکمن، دولت باشکوه آق قویونلی ها، به دست وی که میراث دار سلسله طریقه مرشدی که از شیخ صفی الدّین تا شیخ جنید و به این سوی تا شیخ حیدر، طی «اصول تقیه» به ارث برده شده است، در قیام یاغی ظاهر می شوند، و به دست آن ها دولت جلال و جبروت توٚرکمن سرنگون می گردد! وی با قصی القلبی تمام اوّلین حکومت شیعه را در سراسر ایران حاکم می گرداند و در این راه جنایات، کشت و کشتارهای وسیعی در سراسر ایران توٚرکمنی راه می اندازد. ادامهٔ مطلب »

مجموعه یازده جلدی کتاب تاریخی ویل دورانت و خلاصه ای از بیوگرافی وی

مجموعه 11 جلدی تاریخ تمّدن ویل دورانت

مجموعه 11 جلدی تاریخ تمّدن ویل دورانت

خوجه نفس نیوز: خیلی ها «ویلیام جیمز دورانت» (۵ نوامبر ۱۸۸۵ – ۷ نوامبر ۱۹۸۱)، فیلسوف، تاریخ‌ نگار و نویسنده آمریکایی را با نام «ویل دورانت» به عنوان مورخ برجسته تاریخ بشریّت می شناسند. مدتهاست کتاب یازده جلدی وی در ایران از جانب «گروه فرهنگی …» ترجمه و به چاپ رسیده است. در این کتاب بر خلاف دیگر تاریخ‌ نگاران که تنها تمرکزشان روی وقایع تاریخی و سیر تمدن بشری است، نویسنده آن ویلیام جیمز دورانت در آن به عوامل تمدن‌ ساز در طول تاریخ توجه کرده است.

این مجموعه یازده جلدی که با همکاری همسرش «آریل دورانت»، نوشته‌ شده است، توانسته‌ با استفاده از آثار مورخان دیگر،  همچون هرودوت، آرنولد توین‌ بی، … که از ابتدای تاریخ مکتوب بشر تا کنون زیسته‌ اند، مکتب نوینی از تاریخ‌ نگاری را بوجود بیاورند. زیرا ویل دورانت می‌خواست نگارش آن را تا تاریخ معاصر غرب (تا سال ۱۹۳۳) ادامه دهند، ولیکن با مرگ نابهنگام هر دو، مجموعه تاریخ تمدن فقط تا یازده جلد که اختصاص به دوران ناپلئون دارد ادامه داشته و این مجموعه ناتمام باقی مانده است. در شش جلد نخست آن نام ویل دورانت به عنوان نویسنده و همسرش آریل دورانت، به عنوان ویراستار درج شده است ولی بعد از جلد ششم  هر دو به عنوان نویسنده ظاهر می شوند. به نظر ویل دورانت، همهٔ مردمانی که در طول تاریخ معمار، مجسمه ساز، شاعر و آثار خلق کرده اند، در شکل‌گیری تمدن نوین نقش داشته اند.

لذا فایل های پی دی اف  این اثر بزرگ را از طریق کتابخانه های مجازی فارسی می توان یافت و ما اینجا یازده جلد از آثار وی را به صورت فایل های پی دی اف که در «سایت کتابخانه تاریخ ما» درج شده است در وب نشرمان باز انتشار کردیم. جهت دریافت آن می توانید به ادامه این پست مراجعه کنید! ادامهٔ مطلب »

کتاب «ارواح پیش از طلوع» – دکتر راحیم اسئنف

کتاب "ارواح پیش از طلوع

کتاب «ارواح پیش از طلوع

د. خ. اونق:

کتاب «ارواح پیش از طلوع»

این اثر که با عنوان «ارواح پیش از طلوع» نامیده شده است، مربوط به گروهی از سربازان ارتش سرخ است که به رهبری چکیست آمانلی بلد، آن ها از یک اردوگاه پارتیزانی به سوی دیگر منتقل می شوند تا خان را فریب داده آن  یوزباسماچی جنید خان را به سوی بلشویک ها هدایت کنند و وانمود کنند که جنبدخان آن یوزباشی خودرا برای پیوستن به بلشویکها فریب داده است. …

با این حال، جنید خان، با کشاندن چکیست آمانلی به یک دام، دستور می دهد او را همراه با همسر و فرزندانش به قتل برسانند. …

راحیم اسنف «ارواح پیش از طلوع». –

… از مجموع وقایع رخ داده در طول مبارزه طبقاتی در ترکمنستان در دهه ۱۹۲۰-۱۹۳۰، تصویری چند بعدی از این مبارزات ارائه می دهد که آن رخدادها مقارن با شکست باند های باسماچی ها یکی پس از دیگری بوده است.

جزئیات بیشتر در مورد  این کتاب را می توانید از سایت livelib.ru دریافت دارید…

یاغشی مأمدینگ قوشغولاری بارادا کأبیر بللیک لر

جنبه تزئینی دارد

تصویر جنبه تزئینی دارد

 تورنتو – د. خ. اونق: قیات خان و اونونگ اوغلی یاغشی مأمدینگ باشدان گچیرن حادیثالاری باراداقی حکایالار دیسنگ غئنانچلی. بو حادیثا شیله عامالا آشیار: اوندا قیات خانی و اونونگ اوغلی یاغشی مأمدی ایران شاه سی محمدشاه قاجار اورسلارا پارا بریپ توتدئرئپ، اول گؤرگیلی لر عمرینی زندان دا گچیریپ قیات خان تفلیسینگ تۆرمه سینده گؤرجی کؤر بولوپ دونیأدن گیدیأر.. یاغشی مأمد بولسا ایلکی وارونژ سونگ سانکت پترزبورگ تۆرمه لرینده ساقلانئپ، اول هم شول یرلرده دۆنیأدن گیدیأر. بیز شو مقالادا یاغشی مأمدینگ قوشغولاری نئنگ صونغات درجه سی و اونداقی تندنسیالار بارادا، دوروپ گچیلینگ! …

… علئم جمغئیت چیلیکده، عاداتچا، تاریخ ادبیات بیلن ادبیات بولسا تاریخ بیلن دوٚشیندیریلیأر؛ دیئن پأهیم بار. بو پأهیم*، آصلئندا، فرانسیانئنگ بئیک یازئجی سی و. گیوگو /В. Гюго/ دگیشلی بولوپ دئر. و. گیوگو تاریخئنگ و ادبیاتئنگ بیری – بیرینه غاتناشئقلاری حاقئندا یادلایارقا دینگه اولارئنگ بیری – بیرینی دوٚشوٚندیریأندیک لری حاقدا دأل، ایسم اولارئنگ بیری – بیری نینگ اوٚست لرینی یتیریأندیک لری حاقدا هم نئغتاپ دئر. اینه، ایندی شو پأهیم هم یاغشی مأمدینگ تاریخی شخص حؤکموٚنده و صونغاتا دوٚشینن شاعیر حؤکموٚنده طألئعینی اؤورنمک ایشینده حاقئقات بولوپ چئقدی. شو نوکدای ناظاردان* هم بیز تاریخی گؤزلگلر و دگیشیرمه لر بیلن بیر واقتدا یاغشی مأمدینگ تأزه تاپئلان ادبی یازغی لارئنی هم اوقئجی لارا هؤدوٚرلمک چی بولیارئس. بو ادبی یازغی لار توٚرکمنستان اس. اس. ار – ینگ علم لار آکادمیاسی نئنگ مختومقلی آدئنداقی دیل و ادبیّات اینستیتوتی نئنگ قولیازمالار فوندی نئنگ (ин. 51.)  بوقجاسئندا ساقلانیار. بو یازغی لار یاغشی مأمدینگ توٚرمه ده اوزاق واقتئنگ دووامئندا آلئپ باران چپر – ادبی یازغی لاری دئر. علمی جمغئیت چیلیگه، اوقئجی لار کؤپچیلیگینه ایلکینجی گزک هؤدوٚرلنیأن بو قوشغولارئنگ و ادبی بیان لارئنگ ایده یا و چپرچیلیک قئماتئنی آچماق لئغا و اولارئنگ توٚرکمن پوُاِزیاسی نئنگ تاریخئنداقی خئذماتئنی هم رولونی کسگیتلمک لیگی، اولارا باها برمکلیگی ادبیات تاریخچی لاری نئنگ پایئنا غوییارئس. اولاری دولی اؤورنمک و علمی تایدان نشیر اتمک ایشی بولسا، تکستولوگ لارئنگ ایشی دیگی اوٚچین بیزدن غئرادا غالیار. یؤنه بو کیتاپدا یاغشی مأمدینگ اثرلری نینگ ایلکی گزک نشیره هؤدوٚرلنیان دیگی اوٚچین، علمی جمغئیتده و اوقئچی لار کؤپچیلیگینه دوٚشنیکلی بولار یالی، اونونگ ادبی میراثی حاقدا، اونونگ قولیازماسی نئنگ یاغدایی، اونداقی ادبی بؤلکلر، شئغئرلارئنگ ترتیبی، اونداقی ماتریال لارئنگ تاریخی بیان لار بیلن اوتغاشئپ گلشی، حاتدا، شاعیرئنگ اؤز ایچکی ایده یا غارشی لئق لاری و خاط لاری حاقدا کأبیر بللیک لر، مگرم، پئیدالی بولسا گرک. … ادامهٔ مطلب »

اجمالی بر موسیقی دوتار توٚرکمنی و معرّفی یک اثر

جلد بیرونی کتاب موسیقی دوتار

جلد بیرونی کتاب موسیقی دوتار

تورنتو – دکتر خانگلدی اونق: (نشر دوّم در مدیا سایت)

«ساز «دوتار» قبل از پذیرش اسلام به منزله معجزه آئین اوغوزی «تکتانگری» محسوب می شده است. مبلغ آن ”قورقوت آتا“ می باشد. این اثر در دوره های مختلف تاریخ جهت آموزش فرزندان و جوانان اقوام تورک مورد بهره برداری قرار می گرفته است!» (فایل پی دی اف این اثر را می توانید از اینجا دریافت دارید!)

مقدمه: موسیقی علاوه بر تغذیه روح و روان انسان، بیانگر خیلی از حوادث و رخدادهائی است که جهت ماندگاری و ثبت آن در اذهان عمومی، هنرمندان و دست اندرکاران احساسات درونی و دراماتیک خود را بر روی مقامات موسیقی سازی و آوازی، خلق و ضبط نموده اند. از این جهت در محتوای موسیقی هر ملّتی بیان روحی و روانی خیلی از حوادثی را می بینینم که در تاریخ اجتماعی انسان ها رخ داده است.

در مورد موسیقی دوتار در فرهنگ اطلاعات عمومی مربوط به زبان فارسی، بشرح زیر توضیح داده شده است:

موسیقی دوتار تورکمنی به اشکالی از موسیقی اطلاق شده است که در بین اقوام تورکمن ایران، جمهوری ترکمنستان و افغانستان و احیاناً سایر ترکهای کشورهای دیگر رواج دارد.

جلد بیرونی سمت راست کتاب

جلد بیرونی سمت راست کتاب

علاوه بر این ها در بین سایر اقوام در افغانستان و ایران نیز رواج دارد. امروزه حوزه‌های نواختن دوتار عبارتند از، شمال خراسان در شهرهای؛ قوچان، بجنورد، شیروان، اسفراین و درگز و جنوب و شرق خراسان در شهرهای نیشابور، تایباد، بیرجند، تربت جام، کاشمر و سرخس و سبزوار و نواحی ترکمنصحرا در شمال شرق ایران از جمله استان گلستان و شمال غرب خراسان، همچنین برخی مناطق استان مازندران نیز مورد کاربرد دارد.

این ساز در نواحی مختلف، با اندکی تغییر در شکل و نحوه نوازندگی متمایز می گردد. انواع دوتار در محدوده مرزهای جغرافیایی ایران به «دوتار خراسان» با دو گونه شمال و جنوب، «دوتار ترکمن» و «دوتار مازندران» حتّی به «دوتار بغداد» نیز تقسیم شده است.

کل ساز و نحوه در دست گرفتن و سبک نواختن در شمال و جنوب خراسان تا حدودی با هم متفاوت است. مردم مناطق خراسان قصه‌ها و داستان‌های خود را در قالب آهنگ‌هایی زیبا سینه به سینه به نسل‌های کنونی منتقل کرده‌اند. اگرچه دوتار در شرق خراسان از تربت جام، تایباد و ترکمنصحرا سرچشمه می‌گیرد.

همچنین در شهرهای نواحی شمال ایران، استادان و نوازندگانی را در نوازندگی ساز دوتار در خود پرورش داده است. این ساز در بین هنرمندان زبده دوتار نواز در ترکمنصحرا و ترکمنستان در بین همه تیره های ترکمنها، اعم از یموت های توٚرکمنصحرا و داش اوغوز، تکه ها، ارسأری ها،  سالئرهای توٚرکمنستان و سالورهای تربت جام و نیز در شرق خراسان دوتار ترکمنی می‌نوازند. از جمله هنرمندان ترکمنصحرا که در حال حاضر دست اندکار نوازندگی هستند، عبارتند از: ادامهٔ مطلب »

تورکمن دیلی نینگ لینگوئیستیک دوغروسیٛندا الیپبیی یازو فورماسی

لینگوئیستیک

لینگوئیستیک

د. خانگلدی اونق: (فارسچا – توٚرکمنچه)

معضّلی با اشکال «ائـ /ы – y/» و «ه-اِ/ائـ/» در روش نوشتاری حروف توٚرکی – توٚرکمنی؛

(کالبد شناسی) چاکنای، دهانه‌ی حنجره، گلوتز؛ Glottis، Vacknay: Vake: – واکه، مصوت، حرف صدادار (در انگلیسی): a و e و i و o و u و گاهی  y…

الیپ بی گلیشیگینده ایلکینجی گؤزاؤنگوٚنه توتمالی زاتلاریٛنگ بیری عاراپ – پارس الیپ بیی نینگ اساسیٛندا بریلن حارپ لاردان باشغا آرتیٛق بلگیلرینگ کأبیرلری بو حارپلیٛق یازیٛلیٛش استیلینه غابات گلمه یأر. اول بو الیپ بیینگ ایچکی اصولیٛندان داشلاشدیٛریار و اوقیٛجی نیٛنگ تیز یاداماغیٛنا گتیریأر. ایکینجی بیر طاراپدان هم متن بولسا بیر گلشیک سیز چیٛزولارا اؤوریلیأر، هم – ده یازو انجاملاردا بریلن همه عمومی شکیل لردن آرتیٛق حرکت لری اؤز اساسی الیپ بی یازوویٛنگا گیریزمک لیک، اقتیٛصادی باباتدان هم صارپالی دأل.

هیجری ییٛلی نیٛنگ ایلکینجی یوٚز ییٛل لیٛغیٛندا عاراب لار طاراپیٛندان ایران پادشالیٛغی داغادیٛلاندان سونگ، پارس دیلی هم بیر خاطاردا پس درجأ دوٚشیأر. اسلام دینی نیٛنگ دیلی حؤکموٚنده عاراپ دیلی حؤکوٚم سوٚریأر. عاراپ دیلی و مدنی یازوی هم فیلوسوفیکی دیل بایلیٛغی بولماندیٛر. اسلام دینی آرالاشماسیٛندان اؤنگ، توٚرک دیلی و اونونگ اوی – فیلوسوفیاسی گوٚندوغاریٛنگ هایباتلی بای ادبی، مدنی و فیلوسوفیکی بازاسیٛندان یوٚکوٚنی یئتیرئن دیل و ادبیات بولوپ دئر. محمود کاشغارلی نیٛنگ دؤوریندن باشلانان عاراپ – پارس دیل توٚرگینله شیگینه توٚرکی دیللی عالیٛم لاریٛنگ غاتناشماغی بیلن بو ایکی دیلی توٚرکی دوٚیپ سؤزلریندن شول دیل لرینگ حاسابیٛنا /توٚرکی سؤزلری قارضیٛنا دأل – ده، کانفیکاسیا یا – دا «expropriation» قادا – دا (سلب مالکیت، مصادره، غصب)/ بای لاشدیٛرما پروسه سی عمله گلیأر. توٚرکمن سلجوق ایمپریاسی نیٛنگ دین بایداغیٛنی گؤتریپ اسلام دوٚنیأسی نینگ نای باشی سیٛندا اوتوراندان بئیلأک بو تاپغیٛر خاص گوٚیچلنیأر. حأضیرکی عاراپ – پارس دیل لریندأکی توٚرکی سؤزلری خاسابا آلساق، اوندا 35% – 40% گؤتریمینی اؤز ایچینه آلار.

کلاسیک عاراپ – پارس (کعفـ./کعپـ.) توٚرکی – توٚرکمنچه یازولاردا غازانیٛلان مدنی قیٛماتلیٛق لاری قورامالی و بیرنأچه ساناردان آز میلت پارازلارئنگ، کؤره – کؤرلیک و قالپلیٛق بیلن بو ایکی قئماتلی دیلینگ غارشی سیٛنا آیدیان زاتلاریٛنا غارامازدان، عربچا هم پارسچا دیل و ادبیات لاری بیزینگ پاتانسیال بایلیٛغیٛمیٛزدیٛغیٛنی یاد دان چیٛقارمالی دأل. بو ایکی دیلینگ ایچینده بیزینگ تاریخیٛمیٛز، ادبیاتیٛمیٛز و بارلیٛغیٛمیٛز یاتیٛر. توٚرکی، عاراپ و پارس دیل لری تاریخدا بیری – بیری بیلن غالتاشان دیل لر. اوندان گؤز یومساق اوندا بیز کؤپ زادی ییتیرئریس. … ادامهٔ مطلب »

نگاهی کوتاه به تاریخ تورکمنصحرا در اوایل قرن بیستم

پرتره عثمان آخون

پرتره عثمان آخون

Краткий взгляд на историю начала ХХ века у Туркменсахpа

تورنتوپژوهشگر د. خ. اونق: با توجه به دوره تحقیاتی اینجانب که مربوط به اعصار XIX-XX/م. «تاریخ معاصر» می شود، در جوار کارهای علمی فوق تخصصی در انستیتو پژوهشی تاریخ در آکادمی علوم ترکمنستان، بخشی از اوقاتم را برای مصور کردن شخصیّت های مربوط به آن دوره صرف نموده بودیم. در این رابطه تعدادی تصاویر قدیمی به دستم رسید که ضمن کار بر روی این تصاویر آن ها را در یک تابلوی نقاشی ضمن بازسازی، به حوادث مربوط به آن دوره نیز پرداختیم. همچنین در این روند پژوهش هایی صورت گرفت که آن را طی کتابچه ای که به وقت خود به صورت کتاب منتشر خواهیم کرد، بانجام رسانیدیم. ذیلاً اهم آنها را در این پست ارائه و فایل پی دی اف آن را می توانید از اینجا دریافت دارید!

رویدادهای این نوشته مربوط به اوایل قرن XX/م. است و آن شامل صفحاتی از تاریخ ترکمن صحراست که در آن اتفاقات سرنوشت ساز و مهمّی روی داده است. در این پژوهش تلاش بر این است که گوشه های تاریک تاریخ ترکمن را با فاکت های زنده همچون تصاویر یافته شده از قهرمانان واقعی آن رویدادها بیان گردد. …

جلد کتاب

نگاهی کوتاه به تاریخ تورکمنصحرا در اوایل قرن بیستم

¨ مأخذشناسی – اسناد سخن می گویند!
¨چهره های به یادگار مانده در آرشیو خلق—آناگلدی سردار (کلته) معروف به آناگلدی آج
¨ بازسازی تصاویر چهره های ماندگار در تاریخ

¨ معرفی کتاب و مقالات مربوط به تلاقی دو دوره قاجاریان و پهلوی ها

¨ مختصری در مورد عثمان آخون

¨ ببلوگرافی کرنولوژیکی رساله د. منصور گرگانی …

جنبش رهایی بخش در بین ترکمنهای ایران در سال های 1924-1925/م.:

قیام ترکمن های ایران در ماه مه سال 1924 تا یک سال بطول انجامید و در نهایت می توان گفت این جنبش تا ماه مه سال 1925 ادامه داشت. جنبش آزادی بخش ترکمن های ایران تحت لوای استقلال ترکمنستان پیش برده شد. در این رابطه اقدامات دولت ایران بجای حل و فصل این مسئله، با انتقال ایلات و عشایر غیر ترکمن به ترکمنصحرا به سرکوب این جنبش می پردازند.
رئیس شورای بزرگان و سران قبایل به عنوان رئيس جمهور منتخب ترکمن «جمهورباشلئق عثمان آخون» را بر می گزینند (وضعیّت نظامی). عملیات آزادسازی مناطق ترکمن نشین شمال ایران تحت رهبریّت افسران ترکیه: قادیر افندی، مصطفی بیگ، خدایار افندی، مراد بیگ، سلطان پاشا و «خان یمودسکی (لألی خان)» پیش برده می شود.

Исторический словарь от д-р Кадиров Шохрат Ходжакович

Освободительная движение у туркмены Ирана в 1924-1925: восстание Туркмен в Иране (май 1924- май 1925). Освободительная движение под лозунгом туркменской автономии. Был вызван мероприятиями правительства Ирана по переводу кочевых племён к оседлости. ادامهٔ مطلب »

پروژه پژوهشی انستیتو تحقیقاتی تبریز و اهداف این برنامه (در سه زبان)

طرح جلذ -cover book

جلد طرح -cover book

(فارسی): اهداف و مقاصد این برنامه پژوهشی عبارت است از: (طرح اول)

1. تحقیقات پژوهشی و ارائه اطلاعات دقیق در مورد قتل هایی که در بین مهاجرین ترکمن ایران در ترکمنستان و اروپا از سال های 1985 تا 2005. اتفّاق افتاده است.

2. حضور مهاجرین متفرقّه و نوجوانان کم تجربه غیر سیاسی ترکمن ایران به ترکمنستان از سال 1985 به بعد.

3. حضور جاسوسان جمهوری اسلامی در ترکمنستان به بهانه مهاجرت.

4. سرنوشت یک مقاله در کنفرانس «خوجه یوسف همدانی» درسال 1381- عشق آباد، در ادامه «مرور بر ادبیَات دوره تورکمانی و طبقه بندی علوم، به بهانه کنفرانس خوجه یوسف همدانی- گزارش ها و مقالات کنفرانس در سال 1381 ش.»

5. آسیب شناسی مهاجرین ترکمن از سالهای 1985 تا کنون…

Научно-исслед – проект и цели этой программы:(Tri-lingual Project)

(На Русскии): Цели и задачи исследования это программы:

1. Управленческие исследования и представили подробную информацию об Убийства, что, среди иммигрантов иранских туркмен в Туркменистане и Европе с 1985 по 2005 год произошло. … ادامهٔ مطلب »

مرکز اسناد تحصیلات عالی آکادمیکی موجود در کتابخانه دولتی روسیّه مربوط به نویسنده این وب

* حفاظت از اسناد و مدارک تحصیلات عالی در کتابخانه دولتی روسیه مربوط به اونق، خانگلدی- شامل کارت درخواست، سند موجود و شرح تخصص علمی 07.00.02، با عنوان «تاریخ ملی محلی»، به زبان ترکمنی

* Из документах Российская Государственная Библиотека – Карточка, Документ и Описание о научные по специальность 07.00.02 Отечестьвенная история по Туркменский языка,
* The documents that in Library of Russian State from Ownuk, Hangeldi – Card, Document and Description of scientific specialty 07.00.02 local National history, In Turkmen language

قطعه اوّل: Picture 1
Из документах Российская Государственная Библиотека

قطعه دوّم: Picture 2

Описание о научные по специальность 07.00.02 Отечестьвенная история

 

مجموعه کل شعبات طوایف اوغوز… جهت برنامه کامپیوتری – تنظیم: نازمحمد بهلکه

نسخه ای از نمودار تبارنامه که آقای نازمحمد بهلکه به استناد «شجره نامه تورکمن ها» به کوشش عبدالجبار آخوند نیک نهاد، جهت تنظیم روی نسخه کامپیوتر و موبایل تهیه نموده است. جزئیات این نمودار در پست قبلی توضیح داده شد. چنانچه کسی بخواهد هویت خود و خویشان خود را تحقیق نماید، در صورت اطلاع از 5-6 نسل از نیای خود و یا از وابستگی خود به یکی از تیره های مرسوم کنونی در بین تورکمن ها مطلع باشد، وی را قادر می سازد با استفاده از این نمودار تا اوغوز خان هویت خود را مشخص نماید!!. این نمودار اطلاعات ذیقیمتی در اختیار محققین قرار می دهد که درج آن در علوم اتنولوژی، دموگرافی و اتنوگرافی منبع مهمی برای پژوهشگران خواهد بود.

شجره ترکمن در حال طراحی

رسم توضيحي 2. مجموعه کل شعبات طوایف اوغوز… جهت برنامه کامپیوتری – تنظیم: نازمحمد بهلکه

امیدواریم پژوهشگران برنامه نویس و پروگرامیست های تورکمن بتوانند برنامه کامل کاربردی آن را برای کامپیوترها و مبایل ها تنظیم نمایند تا پژوهشگران دیگر نیز بتوانند آن را مورد استفاده قرر دهند. همانطور که نیاکان ما توصیه کرده اند، ضمن اطلاع از هویت خود، این امر می تواند در شفاف سازی اصل و نسب هر تورکمنی یاری برساند و تأثیر به سزایی برای استحکام اطلاعات اتنیکی دارد.

دانستن هفت پشت از نیاکان خود بر هر ترکمنی واجب بوده است

رسم توضيحي 1. نمودار مرسوم تبارشناسی

رسم توضيحي 1. نمودار مرسوم تبارشناسی

در مخاصمات غصب زمین های حاصلخیر اهالی از جانب حکومت رضاشاهی، قتل های طراحی شده ای را در بین این اهالی بوجود می آوردند که در نتیجه آن؛ «یکی از آمرین حکومت توسط آمر دیگر ی کشته می شد و آن قتل را به گردن یکی دیگر از اهالی که بی گناه و مورد غضب حکومت است، انداخته می شد!»

تورنتو – د. خ. اونق: یکی از عواملی که امروزه تورکمن ها را از پراکندگی بیش از حد محفوظ داشته، واجب بودن «دانستن هفت پشت از نیاکان خود» بوده است. بقول پژوهشگران برجسته دنیا چون بارتولد، برتلس و وامبری که در مورد تاریخ تورکمن تحقیقات گسترده ای داشتند، تورکمن ها را به لحاظ داشتن مکتوب های اتنوگرافیک و دموگرافی پربار، اصیل ترین طوایف می دانستند. چنانکه امروزه ما در تاریخ به تمامی عناوین، اونغون ها، طاغماها (طاموغاها) و عناوین نسب ها، … پی می بریم که آنها از جانب کاتبینِ تحقیق و تفحص، مکتوب مانده است.

تبارنامه یا شجره نامه /شناسنامه به مفهوم عام/: به طور خلاصه مطالعه خاستگاه خانواده و تاریخ آن است به عبارت دیگر گردآوری فهرست هایی از نسب نامه نیاکان که آنها را در نموداری با عنوان «شجره نامه» و یا سایر اشکال نوشته می شود، مرتب می کنند. کلمه «شجره نامه یا نسب نامه: /genealogy/» از دو واژه یونانی به معنای «نژاد» و یا «خانواده» و از سوی دیگر نظریه یا علم «تبارشناسی /ancestry»/ است. بنابراین مشتق شده است از ردیابی و شناسایی اصل و نسب و علم مطالعه سوابق خانوادگی. در این حالت آن برای نشان دادن خطوطی از تبار نیاکان را در بر می گیرد که بصورت یک درخت با ریشه، تنه و شاخ و برگ های آن، به شکل «نمودار /Charts and graphs/» در می آید. نمودار «شجره نامه» برای اکثر مردم در کتاب های آموزشی تاریخ، شامل اشکال، فلش، خطوط موازی، یک خط پلیسه دار که دلالت بر گذار از نسلی به نسل دیگر است، نشان داده می شود. ادامهٔ مطلب »

نئاندرتال‌های گیاهخوار و استفاده از «پنی سیلین»

انسان نءاندرتال

انسان نئاندرتال – گروهی از پژوهشگران دانشگاه ادلید استرالیا به این نتیجه رسیده اند که یک گروه نئاندرتال ها اساسا گوشتخوار و گروه دیگر تقریبا بطور کامل گیاهخوار بوده است

رادیو فردا: …. به گزارش مجله نیوساینتیست گروهی از پژوهشگران دانشگاه ادلید استرالیا با بررسی دی ان‌ای دندانهای دو گروه از نئاندرتال‌های ساکن دو نقطه مختلف اروپا به این نتیجه رسیده اند که یک گروه اساسا گوشتخوار و گروه دیگر تقریبا بطور کامل گیاهخوار بوده است.

دی ان‌ای متعلق به دو انسان نئاندرتال متعلق به ۴۸ هزار سال پیش ساکن ناحیه ال سیدرون در شمال اسپانیا نشان می دهد آنها اساسا از خزه و جلبک، پوست درخت و گیاهان و قارچ تغدیه می کردند. اما دی ان‌ای نئاندرتالی متعلق به ۳۹ هزار سال پیش و ساکن ناحیه‌ای موسوم به اسپا در بلژیک فعلی نشان می دهد این گروه کرگدن، گوسفند و قارچ می خوردند و از هیچ نوع گیاهی تغذیه نمی کردند.

این پژوهش جدید به سرپرستی لاورا ویریچ از دانشگاه ادلیه استرالیا هفته گذشته در مجله نیچر منتشر شد.

نکته‌ای که تعجب برخی از پژوهشگران را برانگیخته این است که روی استخوانهای به جا مانده از نئاندرتال‌های ال سیدرون جای زخم‌های عمیقی هست که معمولا به عنوان نشان هم نوع خواری تفسیر شده است. شاید این گروه خود گیاهخوار بوده ولی طعمه نئاندرتال‌های گوشت خوار می شدند.

ادامهٔ مطلب »

هنرمندان طراز اول دنیا در مورد آثار جهانشاه حقیقی ترکمن آثاری مصور برجای گذاشتند.

Jean-Baptiste Eugène Napoléon Flandin

جین باپتیست یوگنی ناپلئون فلاندین – Jean-Baptiste Eugène Napoléon Flandin

نقاشان و هنرمندانی چند در مورد بنای گؤک مسجد و جهانشاه حقیقی آثاری مصّور و زیبا از خود برجای گذاشته اند. از جمله آنها؛ «جلس /ژول/ لارنس»، «ماطراقچی نصوح»، «یوگنی فلاندین»، «پاسکال کوُست»، «روزا سالواتور»، «آنتوان سوروگین» و «ولادیمیر فیودورویچ مینورسکی» را می توان نام برد. این هنرمندان آثار علمی – هنری خود را در مورد دوره جهانشاه قاراقویونلی و گؤک مسجد نوشتند.

این آثار عمدتاً در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم کار شده است. هنرمندانی که تصاویر هنری و طرح های معماری از گؤک مسجد خلق کرده اند، در دوره خود چهره های مشهوری بوده اند. در اینجا در مورد بیوگرافی هر کدام از آنها ذیلاً به طور مختصر می پردازیم:

Jean-Baptiste Eugène Napoléon Flandin, French orientalist, painter, archaeologist, and politician. Flandin’s archeological drawings and some of his military paintings are valued more highly by museum authorities than his purely artistic paintings. He is most renowned for his famous drawings and paintings of Persian monuments, landscapes, and social life made during his travels with the architect Pascal Coste during the years 1839-41. Flandin’s observations on the state of Persia and international politics in the mid-19th century also continue to provide important documentary information.

تورنتو – د.خ.اونق: کمی با «جین باپتیست یئوگنی ناپلئون فلاندین» آشنا بشویم: خرابه های مسجد جامع تبریز – اثر نقاش یوگنی فلاندین – نقشه های باستان شناسی یوگنی فلاندین و برخی از نقاشی های نظامی وی که با ارزش ترین تابلوهای موزه باستان شناسی را تشکیل می دهد، با قدمت هنری خود متمایز میگردد.

هنگامی که او در سال 1837 همراه با ارتش فرانسه به الجزایر رفته بود، دانش آموزی از هوراس ورنه بود.

فلاندین در سال 1840، با پیشنهاد معمار و باستان شناس فرانسوی پاسکال کوست، از جانب مؤسسه با یک ماموریت ویژه به ایران فرستاده می شود. این ماموریت، به رهبری «ادوارد دِ سرسی / Édouard de Sercey/» در جهت تمدید و ایجاد روابط سیاسی و اقتصادی با ایران در سال 1809 بود. هدف این مأموریّت، جمع آوری اطلاعات به همان اندازه در مورد رشد این کشور در زمان سلطنت محمد شاه قاجار و بررسی اوضاع تاریخی و آثارهای باستانی موجود و مدرن در آن بوده است.

سرسی، از پیچیدگی های سیاست فارسی بسیار ناراحت بود از این رو سریعاً به فرانسه فرا خوانده می شود. زیرا فلاندین و کوست باید سفر خود را تنها در شرایط بسیار سخت می بایست ادامه دهند. آنها هنوز مسیر خود را نقشه برداری نکرده اند، آب و هوای خشنی وجود داشت. وی در خاطرات خود چنین می گوید: «در حال حاضر ما دو نفر هستیم و برای یک مدت طولانی ما را از طریق یک مناطق نامساعد عبور دادند، بدون درک زبان آنها و با رفتارهای ساختگی، در دانستن اطلاعات بیش از حد تعصب … ادامهٔ مطلب »

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: