آداب و رسوم برگزاری جشن های عروسی در ترکمنصحرا

گلین آلما

مراسم «گلین آلما»

تورکمنصحرا – ششمین شماره نشریّه فرهنگی، اجتماعی تشکّل «همدلان صحرا» منتشر گردید!

د.خ.اونق: آداب و رسومی که در مراسم جشن های عروسی در بین ترکمن های اترک – گرگان برپا می گردد، منشأ خود را از دوران قدیم برگرفته است. در آن دوران سنّ ازدواج از سنین خیلی پایین شروع می شده است. علّت آن تصاحب سهم بیشتر در تقسیمات آب و زمین، برای عائله ای که تشکیل خانواده می دهند، بوده است. خوانین و متموّلین ترکمن جهت دستیابی به سهم بیشتر از آب و زمین، پسران خود را در سنین خیلی پایین به ازدواج وادار می نموده اند. این وضعیّت سبب تثبیت و متداول شدن جداول نرخ شیربها و حقّ مهریّه شده، باعث عدم توانائی ازدواج پسران خانواده های کم بضاعت، و در برخی از حالات نیز آنان نتوانستند ازدواج کنند و باعث مجرّد (ساللاخ) ماندنشان می شده است. در میان ترکمن ها تا نیمه ی دوّم قرون 20 – 19/م. در رابطه با آب و زمین شکلی از «اداره ی حسابداری و ممیّزی /ساناشئق/» در شرکت های مرسوم تعاونی روستائی بوجود آمده است. در راستای این مسئله، در این اجتماعت تعاونی روستائی ترکمنان، تقسیمات آب و زمین صورت می گرفته است. در مناطقی که این ادارات ممیّزی «ساناشئق» بوده، از جمله حقوقی که برای اهالی خانواده که به تازگی ازدواج میکردند، حقّ آب و زمین داده شده است.

شماره 6 نشریّه همدلان صحرا

شماره 6 نشریّه همدلان صحرا

در حدّ فاصل سده های 19 – 20/م.، در مناطقی که آب و زمین فراوان بوده است، برای کسانی که مراسم خواستگاری و ازدواج برجای می آوردند، سهم «آب و زمین» از اراضی ساناشئق داده می شده است. ولی این وضعیّت از تمامی زوایا و جوانب با هم مساوی نبوده و اکثراً سنّ ازدواج درنظر گرفته شده است.
«قبل از اینکه روسیّه بتواند ترکمنستان را تحت سلطه ی خود درآورد، در ترکمنستان جنوبی مالکیّت سهام آب و زمین اراضی ساناشئق، اصلی ترین وجه بهره برداری از فواید آب، زمین و مراتع بوده است.» جوانان سرگردانی که از شرایط سخت ازدواج محروم می ماندند، آواره ی دشت ها و بیابان ها می شده اند. آنان با عنوان «ساللاخ /مجرّد یا عزب/» نامیده می شدند. ادامهٔ مطلب »

نسیم بشارت بالنده همدلان صحرا

شماره 5 نشریّه همدلان صحرا

تورکمنصحرا – پنجمین شماره نشریّه فرهنگی، اجتماعی تشکّل «همدلان صحرا» منتشر گردید!

د.خ.اونق: از جمله خبرهائی که در این هفته رایحه خوش نسیم امید بخش همدلان صحرا را در صحرای ترکمن منتشر نمود و اوّلین نهال خود را در این نوروز صحرا بر زمین کاشت، انتشار اوّلین شماره نشریّه «همدلان صحرا» بود که نشر آن نهال امید خیلی از مشتاقان صحرا را بر زمین امید نشاند. این امر واقعه ای مسرت بخش است. خبری که رایجه خوش آن دل هر ترکمن غربت نشین و عزلت نشین داخل و خارج را نیز بوجد آورد و آن آرزوئی که زمانی در دل هر ترکمن هویّت طلبی برای دست یافتن آن می تپید، امروز عملی ساخت. ضمن تقدیر از دست اندرکاران زحمتکش این تشکل همراه با ارگان زیبای انتشاراتی آن اجمالی بر مطالب خوب این نشریّه وزین می اندازیم. دوستان دست اندرکار 2 صفحه از مطالب آن را برایم ارسال نمودند که بر همین دو صفحه اکتفا می کنیم.

بنظر می رسد نمای جلد بیرونی آن با طراحی زیبائی که مبین اهداف و دغدغه های اهالی و دست اندرکاران متخصص آن باید باشد، صفحه آرائی شده است. نام نشریّه همنام با عنوان تشکّل بدرستی انتخاب شده و همدلی دلسوزان اهالی را که مدّت زمان زیادی در پی پر کردن خلاء چنین تشکلی تلاش شبانه روزی داشته اند، عملی ساخته است. سریرگ جلد بیرونی همراه با نام نشریّه لوگوی زیبای آن با طرحی مختصر امّا پر مفهوم که با «گؤل» زیبا و تاریخی ترکمن مزیّن شده است که همرای بودن اهالی را در درد مشترک شان نمایان می سازد. همچنین گل رز که در زمینه سه رنگ پرچم مانند سربرافراشته است نماد نیکی و رنگارنگی اقوام و مشارکت عمومی را در اهداف تشکلی است که با نیّات نیک قدم بر این عرصه گذاشته است. در سمت راست دعوت به همکاری از اهالی دلسوز و ذیل آن رسمیت تقویم مورد استناد درج شده است. زیر نام نشریّه تعلّق و احاطه نشریّه را بر دو استان شمالی کشور و ایمیل ارتباطی مندرج است. در سمت چپ سربرگ نشریّه نام صاحب امتیاز و چاپخانه هم نشانی دفتر نشریّه همراه با شماره تلفن های تماس و عنوان طراّح زحمتکش آن مندرج است. زیر نام نشریّه مربوط به مشخّصات سال، شماره، تاریخ و مطابقت تقویمی آن با سایر تقاویم هم ارزش نشریّه نشان داده شده است.

مقاله سارسماز اونق (د.خ.اونق)

در ستون های زیرین آن آبستراکتی مختصر از نویسندگان نشریّه به همراه نام و تصویر نویسنده داده شده است که این اطلاعات مختصر بار درونی نشریّه را اعلام می دارد. همچنین در لایه پائینی آن عنوان مقاله ای که در زمینه سبز رنگ گنجانیده شده است که در مورد ایجاد شرایط انسجام اهالی را در هیئتی واحد فرا می خواند. در وسط صفحه تصویر قطاری مدرن که رشد صحرا را همگام با پیشرفت های جهانی و به عنوان پل ارتباطی دنیا با کشورهای شمالی صحرا، در سال های اخیر نشان می دهد که این تحولات رشد تساعدی منطقه را بعداز فروپاشی قدر قدرت توتالیتار شوروی بدنبال داشته است که قبل از آن این منطقه از دو جانب به صورت مناطق استراتژیکی غرب و شرق مورد کنترول شدید و به حالت ایستائی درآمده بود. با آزاد سازی کشورهای بلوک شرق و با ایجاد روابط همه جانبه با این کشورها منطقه مرزی بویژه شهر اینچه برون پیشرفت چشمگیری با ایجاد بازارهای مرزی حاصل نموده است و رضایت بیننده از این تحولات به دنبال دارد. ادامهٔ مطلب »

گوشه ای از فعالیت های بالنده زنان و دختران تورکمن

آیلار نخبه خیّر کومیش دپه

آیلار نخبه خیّر کومیش دپه – مقاله ص. جاذبی

هفته نامه همزیستی:

مقاله صدیقه جاذبی وقتی به فاصله خیلی کوتاه در شبکه‌های اجتماعی از فعالیت دو زن فعال در عرصه امور خیریه در ترکمن صحرا با خبر شدم و چهره این دو زن جسور را دیدم تیتر «دو زن در یک قاب» در ذهنم نقش بست. خوشحالی من از بابت حضور این دو زن در این عرصه وصف ناپذیر بود، به خاطر همین زود شماره‌های شان را پیدا کرده و با آنها ارتباط برقرار کردم. ارتباط با « آیلر کوچکی » این شیرزن گمیشانی خیلی طول نکشید، اما فریده ایزدی زن جسور آق‌قلایی کمی دیر به ارتباط ما پاسخ دادند. با آیلر کوچکی مصاحبه‌ام را انجام دادم اما فریده ایزدی بنا به دلایل شخصی نخواستند مصاحبه کنند، هرچند با او صحبت دوستانه خوبی داشتم و با فعالیت‌های شان و خودشان آشنا شدم.

اما آیلر کوچکی، زنی که بیماری پسرش باعث شد تا به فکر تاسیس خیریه بیفتد. دو سال پیش یعنی سال 86 آیلر همراهی چند نفر را جلب کرده و درشهرستان محروم گمیشان برای بیماران سرطانی خیریه‌ای راه اندازی می‌‌کند. پیش از تاسیس این خیریه او به خاطر بیماری فرزندش با یکی از خیریه‌های معتبر منطقه آَشنا شده بود. آشنایی با این خیریه کم کم به فعالیت او در آنجا انجامید و در نهایت خود اقدام به تاسیس کانون حمایت از بیماران صعب‌العلاج به اسم لبخند امید شکوفه‌های گمیشان می‌کند. او با همراهی چند نفر از معتمدین گمیشان این خیریه را اداره می‌کند و آیلر و همه کسانی که آنجا فعالیت می‌کنند بدون دریافت ریالی از محل خیریه بابت فعالیت‌های خود، با جان و دل خیریه را اداره می‌کنند. محل خیریه نیز برای اینکه هزینه‌ی بیشتری تحمیل نشود، یکی از دو اتاق خانه آیلر قصه ما است. البته به گفته او بعد ازسیل به ‌خاطرحضور مهمانان زیاد ورودی حیاط را آجرکاری کرده وبه اتاق تبدیل کرده‌اند تاشرمنده مهمان‌های شان نباشند.

تلاش برای تامین هزینه 220 بیمار

او می‌گوید: «کل درآمد خیریه صرف خود بیماران می‌شود و درحال حاضر بیش از۲۲۰پرونده ثبت شده داریم که برای تامین هزینه‌های درمانی، شیمی درمانی، معیشتی، خورد وخوراک، تحصیل بچه‌های شان وغیره فعالیت می‌کنیم. ما برای اینکه کل درآمد خیریه را صرف بیماران کنیم میز صندلی‌های اوراقی و دورانداختنی ادارات را تعمیر کرده و استفاده می‌کنیم». ادامهٔ مطلب »

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: