د). توٚرکمنصحرادا خاص ایرکی دؤرأن یادیگأرلیک لر «چوپان آتا» و «خالدنبی»:

تورکمنصحرادا خالدنبی سنان حضرت لری نینگ موزه لئیی

تورکمنصحرادا خالدنبی سنان حضرت لری نینگ موزه لئیی

تورنتو – د. خانگلدی اونق: شو ماقالانی 1998-نجی یئل لاردا تورکمنستان علم لار آکادمیاسئندا ایشلأن دؤوریم، اؤز دوکتورلئق ماتریال لارئما غوشوپ دئم. شو گونلر کأبیر نأبللی گویچ لرینگ طاراپئندان تورکمنینگ بو قادیمی موزه لئیی نی بوزماق ماقصادی بیلن، تورکمن یأدیگأرلیک لرینه بی پروای لئق بیلن اوت بریأرلر. شو مئناسئباتلی بیز شو علمی ماقالامئزدا حورماتلی اوقئجی لارئمئزئنگ دئققاتئنی شو یأدیگأرلیگینگ قادئمئیتینه چکیأریس!
«بو اؤویلیأچیلیک لردأکی قبورلارئنگ باشئندا غویولان، یوٚزینینگ یازغئسی زامانئنگ گچمگی بیلن بوزلوپ غالان باشی قوپبالی توٚرکمن بؤروٚک شکیللی داشدان یاسالان آدام لار، اؤزبولوشلی یکه – تأک معنی لی خأصیّته ایه دیر».

متن: اؤرأن اییرکی دؤورینگ مدنیّتینی اؤزینده ساقلاپ غایدان، شو گوٚنکی گوٚنلریمیزه گلیپ یتن، توٚرکمن صحرانئنگ یادیگأرلیک لری نینگ ایکی سانی سی حاقدا یادلاپ گچمگی ماقول بیلیأریس.

اسلام دینی نینگ دوٚرلی آقئم لارئندا اؤویلیألره، ائمام لارا هم عالئم – علمالارا سئغئنماق لئغی خاص اهمیّتلی آلئنئپ بارئلئپ دئر. بیله کی میللت لر بیلن بیر خاطاردا توٚرکمن لر هم گچمیشینگ دوٚرلی جوٚموٚشینده یاغشی زادالارئنگ هم اؤویلیألرینگ یاتان توٚربه سینی زیارات ادیپ، اولارئنگ اوٚستوٚنه گوٚنمذلر دیکلدیپ دیرلر، سئغئنماق اوٚچین اولاری ائمامزادالارا اؤویریپ دیرلر. اؤز سئغئنان یاغشی زادالارئنی شیله حورماتلاماق بیلن اؤزلرینه بییک بیری باردان شئپاغات تالاپ ادیپ روحیّت لرینه گینگلیک سالئپ دئرلار.

بارئپ IX عاصرلاردان باشلاپ اسلام دوٚنیأسی نینگ دوٚرلی کوٚنجک لرینده حؤکوٚمروانلئق یؤردن توٚرکمن پادشالئق لاری هرسی اؤز واقتلی – واقتئندا ماوی آسمانا باشئنی دیکیپ دوران آل – یاشئل گوٚنمذلر هم مینارالار دیکئلدیپ، یادیگأرلیک سالدئرئپ دئرلار. شولارئنگ بیری خالدبن سنان حضرت لری نینگ، بوٚتین یئل بویونچا توٚرکمن لرینگ و بیلکی سیاحاتچی لارئنگ زیارات مکانی بولان یادیگأرلیگی بولوپ دوریار. حضرت خالدبن سنانئنگ آدی خالق آراسئندا «خالدنبی» دییلیپ هم یؤرگوٚنلی دیر. ادامهٔ مطلب »

Advertisements

زمینه تئوریک نمایشنامه تراژدیک «آخرین سلطان توٚرکمن»

Sultan Yaqup

سلطان یعقوی بیک توٚرکمن آخرین سلطان ایران تورکمنی

قسمت دوّم: ژانر مورد نیاز جهت تنظیم بستر تئوریک نمایشنامه «تراژدی یعقوب سلطان»
تورنتو – پژوهشگر تاریخ و ادبیّات: دکتر خانگلدی اونق: جمع آوری مواد این نمایشنامه، با تکیه بر اطلاعات عمومی انجام گرفته و اعداد داده شده در متن به صرف مرجع منابع اینترنتی از نت ورک با تلخیص و حقیقت نگاری اطلاعات با تکیه بر منابع محقّقین طراز اوّل دنیا از جانب طراح پروژه، نویسنده این سطور داده شده است. …

حضور سلطان یعقوب در صحنه سیاسی تاریخ ایران توٚرکمنی – سلطان یعقوب بیگ فرزند برومند اوزین حسن پادشاه دودمان آق قویونلی بود که پس از مرگ برادرش سلطان خلیل در ۸۸۳/ق. – ۱۴۷۸/م. به سلطنت رسید. وی در زمان سلطان اوزین حسن در تمام جنگ ها در کنار پدرش حضور داشته و در قشون فوج وی همیشه پیروز و پیشگام بوده است.

در زمان او مرزهای سرزمین آق قویونلی همان مرزهای هنگام مرگ اوزین حسن بود. فضل الله بن روزبهان خنجی در کتاب عالم آراای امینی از او به عنوان جانشین شایستهٔ اوزین حسن یاد کرده است.[۲] مورخان او را به دانش ‌پروری و شاعر نوازی و فرهنگ دوستی ستوده‌ اند. همچنین وی شعر نیز می سروده است.

در زمان فرمانروایی او، الوند بیگ فرزند خلیل در شیراز و کؤسه حاجی، از اعیان بایندریه، در اصفهان شورش کردند که هر دو سرکوب شدند. در دورهٔ فرمانروایی یعقوب، آشوب شیخ حیدر فرزند شیخ جنید که به قتل او منتهی شد، از نظر سیاسی، بزرگترین تهدید کشور محسوب می‌شد. سلطان توٚرکمن برای مقابله با قشون متشکل از مریدان شیخ حیدر، فوج توٚرکمنان چرکز را گسیل میدارد. شیخ حیدر در این جنگ کشته می شود.
پس از شورش شیخ حیدر و کشته شدن او، سلطان یعقوب فرزندان خردسال او را به نام سلطان علی، ابراهیم میرزا و اسماعیل میرزا هم با مادرشان عالمشاه بیگم که خواهر یعقوب بیگ بود، به امر او به قلعه استخر فارس تبعید می شوند که برای مدتی طولانی در آنجا ماندند. پس از مرگ شیخ حیدر توطئه قصدجان سلطان از جانب بازماندگان مرید وی با پیشقدمی وزیر میرآخوری دنبال می شود. ادامهٔ مطلب »

مجموعه یازده جلدی کتاب تاریخی ویل دورانت و خلاصه ای از بیوگرافی وی

مجموعه 11 جلدی تاریخ تمّدن ویل دورانت

مجموعه 11 جلدی تاریخ تمّدن ویل دورانت

خوجه نفس نیوز: خیلی ها «ویلیام جیمز دورانت» (۵ نوامبر ۱۸۸۵ – ۷ نوامبر ۱۹۸۱)، فیلسوف، تاریخ‌ نگار و نویسنده آمریکایی را با نام «ویل دورانت» به عنوان مورخ برجسته تاریخ بشریّت می شناسند. مدتهاست کتاب یازده جلدی وی در ایران از جانب «گروه فرهنگی …» ترجمه و به چاپ رسیده است. در این کتاب بر خلاف دیگر تاریخ‌ نگاران که تنها تمرکزشان روی وقایع تاریخی و سیر تمدن بشری است، نویسنده آن ویلیام جیمز دورانت در آن به عوامل تمدن‌ ساز در طول تاریخ توجه کرده است.

این مجموعه یازده جلدی که با همکاری همسرش «آریل دورانت»، نوشته‌ شده است، توانسته‌ با استفاده از آثار مورخان دیگر،  همچون هرودوت، آرنولد توین‌ بی، … که از ابتدای تاریخ مکتوب بشر تا کنون زیسته‌ اند، مکتب نوینی از تاریخ‌ نگاری را بوجود بیاورند. زیرا ویل دورانت می‌خواست نگارش آن را تا تاریخ معاصر غرب (تا سال ۱۹۳۳) ادامه دهند، ولیکن با مرگ نابهنگام هر دو، مجموعه تاریخ تمدن فقط تا یازده جلد که اختصاص به دوران ناپلئون دارد ادامه داشته و این مجموعه ناتمام باقی مانده است. در شش جلد نخست آن نام ویل دورانت به عنوان نویسنده و همسرش آریل دورانت، به عنوان ویراستار درج شده است ولی بعد از جلد ششم  هر دو به عنوان نویسنده ظاهر می شوند. به نظر ویل دورانت، همهٔ مردمانی که در طول تاریخ معمار، مجسمه ساز، شاعر و آثار خلق کرده اند، در شکل‌گیری تمدن نوین نقش داشته اند.

لذا فایل های پی دی اف  این اثر بزرگ را از طریق کتابخانه های مجازی فارسی می توان یافت و ما اینجا یازده جلد از آثار وی را به صورت فایل های پی دی اف که در «سایت کتابخانه تاریخ ما» درج شده است در وب نشرمان باز انتشار کردیم. جهت دریافت آن می توانید به ادامه این پست مراجعه کنید! ادامهٔ مطلب »

چند نکته مهم براي اهل موسيقي ترکمن صحرا

تار و بایاتی لار

تار و بایاتی لار

هفته نامه شمارۀ 499 صحرا ! – دکتر ع. دیه جی:

گفتمان تورکمن … امروزه بسيار كم مشاهده مي شود كه اهل موسيقي تركمن صحرا خود به خلق و ابتكار تصنيفهاي نو بپردازند و اكثر از تركمنستان تقليد مي كنند كه يكي از دلايل آن نبود آموزش اصولي موسيقي در منطقه است. در تركمن صحرا تقليد و تكرار خواني ترانه ها بسيار رايج شده است. البته تكرار خواني در شرايط مقبول است و در شرايطي مقبوح كه جا دارد روي آنها غور و تامل كرده به تجريه و تحليل آنها بپردازيم. در كل ترانه ها را از نگاه تكرار خواني به سه دسته مي توانيم تقسيم كنيم. 1- موسيقي عامه 2- موسيقي كلاسيك 3- موسيقي خاص يك خواننده. موسيقي عام همان طور كه از نامش پيداست مختص عام است و مثل اموال عمومي است كه همه مي توانند آن را بخوانند و حتي از روي آنها آلبوم بسازند. مثل بسياري از موزيكهايي كه بخشيها مي نوازند و از دوران قديم مانده و دقيقا نام سازنده ان مشخص نيست. 2- واژه كلاسيك كاربردهاي متفاوتي دارد.

برای مطالعۀ هفته نامه شمارۀ 499 صحرا روی فایلهای زیر کلیک بکنید؛ هفته نامه صحرا 499 1هفته نامه صحرا 499 _2هفته نامه صحرا 499 _3هفته نامه صحرا 499 _

کتاب «ارواح پیش از طلوع» – دکتر راحیم اسئنف

کتاب "ارواح پیش از طلوع

کتاب «ارواح پیش از طلوع

د. خ. اونق:

کتاب «ارواح پیش از طلوع»

این اثر که با عنوان «ارواح پیش از طلوع» نامیده شده است، مربوط به گروهی از سربازان ارتش سرخ است که به رهبری چکیست آمانلی بلد، آن ها از یک اردوگاه پارتیزانی به سوی دیگر منتقل می شوند تا خان را فریب داده آن  یوزباسماچی جنید خان را به سوی بلشویک ها هدایت کنند و وانمود کنند که جنبدخان آن یوزباشی خودرا برای پیوستن به بلشویکها فریب داده است. …

با این حال، جنید خان، با کشاندن چکیست آمانلی به یک دام، دستور می دهد او را همراه با همسر و فرزندانش به قتل برسانند. …

راحیم اسنف «ارواح پیش از طلوع». –

… از مجموع وقایع رخ داده در طول مبارزه طبقاتی در ترکمنستان در دهه ۱۹۲۰-۱۹۳۰، تصویری چند بعدی از این مبارزات ارائه می دهد که آن رخدادها مقارن با شکست باند های باسماچی ها یکی پس از دیگری بوده است.

جزئیات بیشتر در مورد  این کتاب را می توانید از سایت livelib.ru دریافت دارید…

خاطره ای از دوره جوانی زنده یاد خدای بردی اونیق خوجانفسی

یوسف کر

فعال فرهنگی یوسف کر – برلین

بمناسبت ۶۴مین سالگرد دوکودتای۲۵ و۲۸مرداد۱۳۳۲/۱۹۵۳م

برلین – یوسف کر:

ایل گویجی – اشاره: خدا بردی آونیق پس از چند سال اشتغال به دهیاری در روستاهای غرب ترکمنصحرا همانند دیگر دهیاران منطقه به اداره ی تعاون و امور روستا انتقال یافت و از آنجا باز نشسته شد. در دوره دانشجوئی ام (اوایل دهه ۵۰ خورشیدی) زنده یاد خدای بردی آونیق درشهر بهبهان کارمند تبعیدی بود و من آن سالها دوبار با وی ملاقات و گفتگو کردم وماجرا را آن زمان برایم تعریف کرد. او پس از انقلاب با واحد «تشکل فرهنگی وسیاسی خلق ترکمن» در بندرترکمن همکاری داشت.%

درسالهای بین ۱۳۲۵ تا۱۳۳۰ واحدهای ارتش آمریکا مستقر درایران بخشی از جیب هایش را از رده خارج کرده به فروش میرساند و تعدادی از آنها را پولدارانی از ترکمنصحرا خریداری می کنند. آن زمان بعلت نبود تراکتور و قوی بودن آن جیب ها آنها را برای باربری از جمله انتقال خوراک دام ها در فصل زمستان و شخم زدن زمینها هم استفاده می کردند. ولی چون جیبها ارتشی بودند دارای رادیو با گیرنده های قوی هم بودند. بویژه تابستان ها مردم شب ها برای گوش دادن به کنسرت رادیو عشق آباد دور آن جمع شده دسته جمعی استفاده می کردند ولی روزها جوانان فعال تشنه ی اخبار و اطلاعات برای تنظیم بولتن خبری بطور نوبتی اخبار رادیو تهران درساعت ۲ بعدازظهر را گوش میدادند تا در بحث و گفتگوهای درونی، بیرونی و در پیگیری برخی از رویدادهای مهم و قابل توجه استفاده نمایند. ادامهٔ مطلب »

یاغشی مأمدینگ قوشغولاری بارادا کأبیر بللیک لر

جنبه تزئینی دارد

تصویر جنبه تزئینی دارد

 تورنتو – د. خ. اونق: قیات خان و اونونگ اوغلی یاغشی مأمدینگ باشدان گچیرن حادیثالاری باراداقی حکایالار دیسنگ غئنانچلی. بو حادیثا شیله عامالا آشیار: اوندا قیات خانی و اونونگ اوغلی یاغشی مأمدی ایران شاه سی محمدشاه قاجار اورسلارا پارا بریپ توتدئرئپ، اول گؤرگیلی لر عمرینی زندان دا گچیریپ قیات خان تفلیسینگ تۆرمه سینده گؤرجی کؤر بولوپ دونیأدن گیدیأر.. یاغشی مأمد بولسا ایلکی وارونژ سونگ سانکت پترزبورگ تۆرمه لرینده ساقلانئپ، اول هم شول یرلرده دۆنیأدن گیدیأر. بیز شو مقالادا یاغشی مأمدینگ قوشغولاری نئنگ صونغات درجه سی و اونداقی تندنسیالار بارادا، دوروپ گچیلینگ! …

… علئم جمغئیت چیلیکده، عاداتچا، تاریخ ادبیات بیلن ادبیات بولسا تاریخ بیلن دوٚشیندیریلیأر؛ دیئن پأهیم بار. بو پأهیم*، آصلئندا، فرانسیانئنگ بئیک یازئجی سی و. گیوگو /В. Гюго/ دگیشلی بولوپ دئر. و. گیوگو تاریخئنگ و ادبیاتئنگ بیری – بیرینه غاتناشئقلاری حاقئندا یادلایارقا دینگه اولارئنگ بیری – بیرینی دوٚشوٚندیریأندیک لری حاقدا دأل، ایسم اولارئنگ بیری – بیری نینگ اوٚست لرینی یتیریأندیک لری حاقدا هم نئغتاپ دئر. اینه، ایندی شو پأهیم هم یاغشی مأمدینگ تاریخی شخص حؤکموٚنده و صونغاتا دوٚشینن شاعیر حؤکموٚنده طألئعینی اؤورنمک ایشینده حاقئقات بولوپ چئقدی. شو نوکدای ناظاردان* هم بیز تاریخی گؤزلگلر و دگیشیرمه لر بیلن بیر واقتدا یاغشی مأمدینگ تأزه تاپئلان ادبی یازغی لارئنی هم اوقئجی لارا هؤدوٚرلمک چی بولیارئس. بو ادبی یازغی لار توٚرکمنستان اس. اس. ار – ینگ علم لار آکادمیاسی نئنگ مختومقلی آدئنداقی دیل و ادبیّات اینستیتوتی نئنگ قولیازمالار فوندی نئنگ (ин. 51.)  بوقجاسئندا ساقلانیار. بو یازغی لار یاغشی مأمدینگ توٚرمه ده اوزاق واقتئنگ دووامئندا آلئپ باران چپر – ادبی یازغی لاری دئر. علمی جمغئیت چیلیگه، اوقئجی لار کؤپچیلیگینه ایلکینجی گزک هؤدوٚرلنیأن بو قوشغولارئنگ و ادبی بیان لارئنگ ایده یا و چپرچیلیک قئماتئنی آچماق لئغا و اولارئنگ توٚرکمن پوُاِزیاسی نئنگ تاریخئنداقی خئذماتئنی هم رولونی کسگیتلمک لیگی، اولارا باها برمکلیگی ادبیات تاریخچی لاری نئنگ پایئنا غوییارئس. اولاری دولی اؤورنمک و علمی تایدان نشیر اتمک ایشی بولسا، تکستولوگ لارئنگ ایشی دیگی اوٚچین بیزدن غئرادا غالیار. یؤنه بو کیتاپدا یاغشی مأمدینگ اثرلری نینگ ایلکی گزک نشیره هؤدوٚرلنیان دیگی اوٚچین، علمی جمغئیتده و اوقئچی لار کؤپچیلیگینه دوٚشنیکلی بولار یالی، اونونگ ادبی میراثی حاقدا، اونونگ قولیازماسی نئنگ یاغدایی، اونداقی ادبی بؤلکلر، شئغئرلارئنگ ترتیبی، اونداقی ماتریال لارئنگ تاریخی بیان لار بیلن اوتغاشئپ گلشی، حاتدا، شاعیرئنگ اؤز ایچکی ایده یا غارشی لئق لاری و خاط لاری حاقدا کأبیر بللیک لر، مگرم، پئیدالی بولسا گرک. … ادامهٔ مطلب »

بیانیه ی دوّم به روز رسانی تشکل فرهنگی و سیاسی مردم ترکمن ایران

ایل گویجی
ارگان نشریاتی شورای هماهنگی سازمان فرهنگی و سیاسی خلق ترکمن ایران – تأسیس: سال 1357/ش. 1979/م
«کانون تریبون» نشریه الکترونیکی «سازمان فرهنگی و سیاسی خلق تورکمن» تا راه اندازی وبسایت «ایل گـﯙیجی» ارگان شورای همآهنگی سازمان فرهنگی و سیاسی خلق ترکمن ایران بعنوان ارگان اصلی سازمان رسالت خودرا بانجام رسانید. این سازمان در سال 1357- شمسی با عنوان «کانون» با ایده های مردمی و آزادیخواهانه تأسیس گردید. با تأسیس و شروع بکار این سازمان ملّی – دموکراتیک شکل بندی های طرح مردمی ایجاد شوراهای ترکمنصحرا با نظارت اجرائی ستاد شوراها در سراسر اقلیم تورکمنستان ایران شروع به راه اندازی گردید و یکسال اول با ایجاد دفاتر درشهرها و بسیاری از روستاهای اقلیم ترکمنستان (ترکمنصحرا) فعالیّتهای علنی پرثمری را به انجام رسانید. امّا، پس از برقراری یکسال خودمختاری غیررسمی در اقلیم ترکمنستان ایران، متأسّفانه با سیاست سرکوب وحشیانه مرتجعین جمهوری اسلامی مواجهه گردید. پس از سرکوب كادرهاي رهبري، اعضاء و هواداران سازمان (کانون) مجبور به مهاجرت به خارج از کشور شدند.

درجولای2017/مرداد 1396

ایل گویجی: انقلاب سال 1114ش.، /1736م. مردمان ایران برعلیه سیستم حکومتی «مرید ومرشدی (امام و امتی)» طریقت صفویه که با برگزاری کنگره صدهزار نفری در دشت مغان به ثمر رسید، 60 سال بعد توسط آقامحمد خان قاجار به شکست کشیده شد.
انقلاب 1285ش/1906 مردمان ایران که سیستم حکومتی کشور را مدرن نمود و درنتیجه ایران صاحب قانون اساسی و مجلس گردید تا به جای فرمان های شاه، مصوبات بر گزیدگان مردم قانون شود، 14 سال بعد توسط بنیانگذار رژیم دیکتاتوری پهلوی به شکست کشیده شد.
پیروزی مردمان ایران در سرنگونی رژیم دیکتاتوری شرایط دموکراتیکی را بوجود آورد و تشکل فرهنگی و سیاسی خلق ترکمن با هدف تلاش و کوشش های سازمانیافته و مدنی در اه تحقق آمال و آرزوهایی که در روند انقلاب بهمن 1357/ 1979 به حالت شعار سر داده شده بود، بنیانگذاری شد.
درسال 1362/1983 فعالین فرهنگی و سیاسی مردم ترکمن ایران براثر غالب شدن شرایط دیکتاتوری خفقان آور روی به مهاجرت آوردند تا فعالیت درراه اهداف خود را درجوار نیروهای دمکرات و انقلابی کشور درخارج ادامه دهند. ولی در زمستان 1363 بدنبال حذف شعار خودمختاری درنشریه کانون بنام «ایل گویجی«، در راه بازسازی و تدقیق مناسبات پرداختند. ولی وقتی توطئه برعلیه طرف داران خودمختاری در خرداد 1365/1986 وارد مرحله جدیدی گردید، هیأت بازسازی هم ترمیم یافت و فعال شد.
ادامهٔ مطلب »

درباره کتاب ماندگار «اشک تور ان،» از رحیم اسنف و آناتولی شالاشف

"اشک توران" نوشته: رحیم اسنف و آناتولی شالاشف

«اشک توران» نوشته: رحیم اسنف و آناتولی شالاشف

تورنتو – خوجه نفس نیوز:

رمان معروف «اشک توران» از نویسندگان طراز اوّل ترکمن از تورکمنستان غربی (یمودستان) رحیم اسنف و نویسنده روس از روسیّه آناتولی شالاشف می باشد.
محتوای این اثر سراسر داستان تاریخی، در مورد مبارزات ترکمن ها برای آزادی خود، از فروپاشی حکومت سلطان سنجر، آخرین پادشاه سلسله سلجوقلی های کبیر است. همچنین در مورد داستان شکل گیری ملت ترکمن که در قرون هشتم و نهم پایه های اساسی آن ریخته شده بود، در قرون یازدهم و دوازدهم، در دوره سلجوقلیان کبیر به اوج خود می رسد. این رمان یک تصویر بسیار مناسب و گویا همچنین رمانتیک و رئال از گذشته های دور تاریخ ترکمن در آسیای مرکزی و اوضاع سیاسی – اجتماعی آن، می دهد که نظر خواننده گان امروز را هرچه بیشتر به خود جلب و به خواندن آن علاقه مند می کند.
این کتاب در سال 1984، در مسکو از جانب اعضای شورا نویسندگان اتحاد جماهیر شوروی، از قبیل:
1. رحیم اسنف از: تورکمنستان
2. آناتولی شالاشف: از روسیّه
وسیعاً منتشر و طرفداران زیادی کسب کرده است. جهت دریافت رزوم و اطلاعات بیشتر به وب سایت داده شده می توانید مراجعه کنید: کتابخانه مجازی «لیو لایبراری – Liv.Ru«:

تورکمن دیلی نینگ لینگوئیستیک دوغروسیٛندا الیپبیی یازو فورماسی

لینگوئیستیک

لینگوئیستیک

د. خانگلدی اونق: (فارسچا – توٚرکمنچه)

معضّلی با اشکال «ائـ /ы – y/» و «ه-اِ/ائـ/» در روش نوشتاری حروف توٚرکی – توٚرکمنی؛

(کالبد شناسی) چاکنای، دهانه‌ی حنجره، گلوتز؛ Glottis، Vacknay: Vake: – واکه، مصوت، حرف صدادار (در انگلیسی): a و e و i و o و u و گاهی  y…

الیپ بی گلیشیگینده ایلکینجی گؤزاؤنگوٚنه توتمالی زاتلاریٛنگ بیری عاراپ – پارس الیپ بیی نینگ اساسیٛندا بریلن حارپ لاردان باشغا آرتیٛق بلگیلرینگ کأبیرلری بو حارپلیٛق یازیٛلیٛش استیلینه غابات گلمه یأر. اول بو الیپ بیینگ ایچکی اصولیٛندان داشلاشدیٛریار و اوقیٛجی نیٛنگ تیز یاداماغیٛنا گتیریأر. ایکینجی بیر طاراپدان هم متن بولسا بیر گلشیک سیز چیٛزولارا اؤوریلیأر، هم – ده یازو انجاملاردا بریلن همه عمومی شکیل لردن آرتیٛق حرکت لری اؤز اساسی الیپ بی یازوویٛنگا گیریزمک لیک، اقتیٛصادی باباتدان هم صارپالی دأل.

هیجری ییٛلی نیٛنگ ایلکینجی یوٚز ییٛل لیٛغیٛندا عاراب لار طاراپیٛندان ایران پادشالیٛغی داغادیٛلاندان سونگ، پارس دیلی هم بیر خاطاردا پس درجأ دوٚشیأر. اسلام دینی نیٛنگ دیلی حؤکموٚنده عاراپ دیلی حؤکوٚم سوٚریأر. عاراپ دیلی و مدنی یازوی هم فیلوسوفیکی دیل بایلیٛغی بولماندیٛر. اسلام دینی آرالاشماسیٛندان اؤنگ، توٚرک دیلی و اونونگ اوی – فیلوسوفیاسی گوٚندوغاریٛنگ هایباتلی بای ادبی، مدنی و فیلوسوفیکی بازاسیٛندان یوٚکوٚنی یئتیرئن دیل و ادبیات بولوپ دئر. محمود کاشغارلی نیٛنگ دؤوریندن باشلانان عاراپ – پارس دیل توٚرگینله شیگینه توٚرکی دیللی عالیٛم لاریٛنگ غاتناشماغی بیلن بو ایکی دیلی توٚرکی دوٚیپ سؤزلریندن شول دیل لرینگ حاسابیٛنا /توٚرکی سؤزلری قارضیٛنا دأل – ده، کانفیکاسیا یا – دا «expropriation» قادا – دا (سلب مالکیت، مصادره، غصب)/ بای لاشدیٛرما پروسه سی عمله گلیأر. توٚرکمن سلجوق ایمپریاسی نیٛنگ دین بایداغیٛنی گؤتریپ اسلام دوٚنیأسی نینگ نای باشی سیٛندا اوتوراندان بئیلأک بو تاپغیٛر خاص گوٚیچلنیأر. حأضیرکی عاراپ – پارس دیل لریندأکی توٚرکی سؤزلری خاسابا آلساق، اوندا 35% – 40% گؤتریمینی اؤز ایچینه آلار.

کلاسیک عاراپ – پارس (کعفـ./کعپـ.) توٚرکی – توٚرکمنچه یازولاردا غازانیٛلان مدنی قیٛماتلیٛق لاری قورامالی و بیرنأچه ساناردان آز میلت پارازلارئنگ، کؤره – کؤرلیک و قالپلیٛق بیلن بو ایکی قئماتلی دیلینگ غارشی سیٛنا آیدیان زاتلاریٛنا غارامازدان، عربچا هم پارسچا دیل و ادبیات لاری بیزینگ پاتانسیال بایلیٛغیٛمیٛزدیٛغیٛنی یاد دان چیٛقارمالی دأل. بو ایکی دیلینگ ایچینده بیزینگ تاریخیٛمیٛز، ادبیاتیٛمیٛز و بارلیٛغیٛمیٛز یاتیٛر. توٚرکی، عاراپ و پارس دیل لری تاریخدا بیری – بیری بیلن غالتاشان دیل لر. اوندان گؤز یومساق اوندا بیز کؤپ زادی ییتیرئریس. … ادامهٔ مطلب »

درخشش نام آکادمیک تورکمنستان در صفحات اینستاگرام – پروفسور مراد آنانفس اف

Мырат Аннанепесов_академикТССР

چپ دن، پروفـ. آنانفس اف و د. خ. اونق – خلق آرا کنفرانس – عشق آباد – ۲۰۰۰ی.

آکادمیک پروفسور مراد آنا نفس اف حاقدا غئسغاچا ماغلومات:
د. خ. اونق – تورنتو – وی تا سال ۱۹۸۹ به عنوان ویتسه پرزیدنت آکادمی علوم ‌ترکمنستان، و تا سال ۱۹۹۱ عضو کمیته مرکزی بررسی قانون اساسی #اتحاد_جماهیر_شوروی بود.

وی در نوزدهم سپتامبر ۲۰۱۳ دارفانی را وداع گفت. …

آکادمیک آنا نفس اف ۱۹۸۹ – نجی یئلدان بیلأک علم لار آکادمیاسئندا ایشلأن دۆوری بیله بیر بؤلیمده کأردش بولئپ دئق. شول واقتدان بأری تا ۲۰۰۵ – نجی یئلا چنلی هایسی بؤلیمده – ده بولساق، بیله بیر یرده ایشلأپ غایدئپ دئق. اول حأضیرکی دۆویر تاریخی بارادا منینگ #علم_آتالئق یولباشچی لئغئمی قبول اتدی. من تۆرکمنستان علم لار آکادمیاسئندا ۱۹۹۵ – نجی یئلدا «ایران تۆرکمن لری نینگ مدنیّتی نینگ تاریخی (XIX-XX ع.)» موضوغی بویونچا ایشیمی غورادئم. بو ایشه مراد آقانگ اؤرأن ائخلاصلی زأحمتی هم سینگدی.

اول مرحوم مانگا یاد – دان چئقماجاق «علم آتالئق» وظیفه سینی ‌اچه له دی. علم آتام مراد آنانفس اف – ینگ یادی همیشه لیک تاریخدا غالئپ، یاتان یری یاغتی بولسئن! …

#مراد_آنانفسف #اکادمی_علوم_ترکمنستان #اونق #خانگلدی #قیاتخان #تاریخ #یاغشی_مامد_شاعیر #عشق_آباد #ترکمنصحرا #خوجه_نفس #کومیش_دپه

Akademik Myrat Annanepesowyň «Magtymguly we onuň zamanasy hem Bendilikde ýazylan şygyrlar” kitabyny ýaňy ýakynda köne şrift (klassik arap-pars elipbiýi) – sine geçirdik. Bu kitabyň birinji bölümi «Magtymguly Pyragynyň döwri» we ikinji bölümi bolsa «Bendilikde ýazylan şygyrlar» ady bilen tamamladyk. Bu kitabyň ikinji bölümi «Kyýat han bilen onuň ogly Ýagşymämet hakynda bolup geçýär. ادامهٔ مطلب »

نئاندرتال‌های گیاهخوار و استفاده از «پنی سیلین»

انسان نءاندرتال

انسان نئاندرتال – گروهی از پژوهشگران دانشگاه ادلید استرالیا به این نتیجه رسیده اند که یک گروه نئاندرتال ها اساسا گوشتخوار و گروه دیگر تقریبا بطور کامل گیاهخوار بوده است

رادیو فردا: …. به گزارش مجله نیوساینتیست گروهی از پژوهشگران دانشگاه ادلید استرالیا با بررسی دی ان‌ای دندانهای دو گروه از نئاندرتال‌های ساکن دو نقطه مختلف اروپا به این نتیجه رسیده اند که یک گروه اساسا گوشتخوار و گروه دیگر تقریبا بطور کامل گیاهخوار بوده است.

دی ان‌ای متعلق به دو انسان نئاندرتال متعلق به ۴۸ هزار سال پیش ساکن ناحیه ال سیدرون در شمال اسپانیا نشان می دهد آنها اساسا از خزه و جلبک، پوست درخت و گیاهان و قارچ تغدیه می کردند. اما دی ان‌ای نئاندرتالی متعلق به ۳۹ هزار سال پیش و ساکن ناحیه‌ای موسوم به اسپا در بلژیک فعلی نشان می دهد این گروه کرگدن، گوسفند و قارچ می خوردند و از هیچ نوع گیاهی تغذیه نمی کردند.

این پژوهش جدید به سرپرستی لاورا ویریچ از دانشگاه ادلیه استرالیا هفته گذشته در مجله نیچر منتشر شد.

نکته‌ای که تعجب برخی از پژوهشگران را برانگیخته این است که روی استخوانهای به جا مانده از نئاندرتال‌های ال سیدرون جای زخم‌های عمیقی هست که معمولا به عنوان نشان هم نوع خواری تفسیر شده است. شاید این گروه خود گیاهخوار بوده ولی طعمه نئاندرتال‌های گوشت خوار می شدند.

ادامهٔ مطلب »

محاسبه سال نو تورکمنی امسال، توسط پژوهشگر جوان تورکمن آقای ناصر توسلی

نمودار مصور تقویم تورکمنی با نامگذاری های خاص هر سال

نمودار مصور تقویم تورکمنی با نامگذاری های خاص هر سال

آق قالا – ناصر توسلی: قول داده بودیم لحظه تحویل سال نو تورکمنی را محاسبه و اعلام کنیم. آن به ترتیب زیر اعلام می گردد:

لحظه تحویل سال نو میلادی در؛ «21/م اسفند سال 1395، زمان: ساعت 17 و 21 دقیقه و 39 ثانیه و 27 صدم ثانیه، را محاسبه و اعلام می کنیم.

سال 2687 تورکمنی با مبداء 670 پیش از میلاد: تأسیس کشور و امپراطوری ایشکوز (ایچ اوغوز)، بزرگترین قلمرو تورانیان در طول تاریخ و آغاز کشورگشایی ماتی خان اول (آلپ ارتونگا، افراسیاب /Mütehan/)، پدر تورکمن ها با حرکت از توران و فتح قفقاز، ماد، آسیای صغیر، شمال سوریه، فنیقیه، دمشق، فلسطین و در برگشت به توران از طریق فتح نواحی داخلی ایران کنونی، به مرکز فرمانروائی خود بر می گردد.

سال 2264 تورکمنی با مبداء 247 پیش از میلاد: آغاز سلطنت تیرداد و تاسیس امپراطوری تورکمن های اشکانی (پارتها) و 475 سال حکومت مقتدرانه آنان است. ادامهٔ مطلب »

شاخص‌های انقلابی می‌‌گویند: ایران بوی تغییر می‌‌دهد!

انقلاب

ایرانِ امروز آماده‌ی یک تغییر اساسی در رده‌ی فرهنگی،اجتماعی و سیاسی یا به تعبیر بهتر آماده‌ی یک انقلاب است

کیهان لندن:

ماهو – انقلاب قبل از آگاهی فاجعه است. این جمله را ما مردمِ ایران به واقع با چشم‌های خود دیدیم؛ وقتی که اکثرِ مردم در سالِ ١٣۵٧ بدونِ آنکه از مبانی چون جمهوریت، استبداد، آزادی یا ولی فقیه آگاهی داشته باشند و بدونِ اشراف بر این موضوعاتِ اساسی، سوار بر موجِ ساخته‌ی انقلاب شدند و به‌یقین بزر‌ترین اشتباهِ زندگی خویش را انجام دادند اما امروز پس از تقریبا چهار دهه، به گمانم اوضاع کمی‌ متفاوت است.

شاید اگر در سال‌های پر التهابی مثلِ ٧٨ یا ٨٢ یا بعد تر ٨٨ صحبت از وقوعِ انقلاب می‌‌کردیم کمی‌ دور از ذهن به نظر می‌‌رسید اما با بررسی تجربه‌ی انقلابِ سالِ ١٣۵٧ایران و همچنین دیگر انقلاب‌های الگو در جهان و البته با در نظر گرفتنِ تفاوت‌های فرهنگی و اجتماعی در ایران به این نتیجه‌ی مهم می‌‌رسیم که ایرانِ امروز آماده‌ی یک تغییر اساسی در رده‌ی فرهنگی،اجتماعی و سیاسی یا به تعبیر بهتر آماده‌ی یک انقلاب است.

در این مقاله سعی دارم ابتدا علل رسیدن مردمِ ایران به مرحله‌ای که من آن را «پله‌ی اول انقلاب» نام می‌‌گذارم بررسی کنم سپس به اقداماتِ متقابل مردم و نظام حاکم دراین مرحله می‌‌پردازیم سپس پله‌های دوم و سوم را نیز برای شما موشکافی خواهم کرد.

کارل مارکس یکی از بزرگترین ایده‌پردازان جهان و فردی که بدونِ شک ایده‌هایش باعثِ پایه‌ریزی بسیاری از انقلاب‌ها در جهان (قرن ٢٠ و ٢١) شده است، وقوع انقلاب را امری اجتناب‌ناپذیر و بدونِ چاره می‌‌داند و بیان می‌‌کند که بر خواست یا عدم خواستِ نظام‌های حاکم انقلاب صورت می‌گیرد و سپس از انقلاب با عنوانِ «قطار یا لکوموتیو تاریخ» نام می‌‌برد و آن را عاملِ ناگزیرِ پیشرفت می‌داند. ادامهٔ مطلب »

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: