به مناسبت روز توّلد فتحعلی شاه و رابطه آن با مختومقلی

An_Early_Painting_of_Fath_Ali_Shah
فتحعلیشاه قاجار قرن XIX/م
تورنتو – د. خ. اونق

مقدمه: گویا این روزها روزهای توّلد باباخان است. بابا خان بنام خوانده همان کسی است که زمانی نیای او فتحعلی خان بدست نادر بقتل رسیده بود وی پسر حسینقلی خان جهانسوز برادر آغامحمد خان و نوه محمد حسن خان خواهرزاده یکی از سرداران یموت بگنج آلی بگ بوده است. دوره فتحعلی شاه در طول دراز حاکمیّت خویش همچون پُتکی بر سر ایلات به ویژه مردمان ترکمن فرود آمده است. دوره حکمروائی وی عمدتا مصادف با دوره حیات مختومقلی بوده است. دوتا از اشعاری که مختومقلی، یکی به مناسبت تاجگذاری و دیگری بعداز حمله انتقام جویانه فتح علی شاه که با غارت و تاراج ترکمنصحرا از سوی وی همراه بوده است، سروده شده است. در این مبحث بر روی این نکات مکث می کنیم:

در سال های۱۷۹۷ – ۱۹۹۶/م زمانی که حرکت آغا محمدخان به مسیر خراسان افتاده بود، به دلیل رد تابعیّت و حاکمیّت وی و یورش هایی که به روستاها و شهرهای ایران انجام می داده اند، دومین بار روی ترکمن ها یورش غارت گرایانه ای را مرتکب شده و به قصد تنبیه با شمشیر از روی آنها گذر کرده است.»[1] این یورش همراه با بی رحمی بی سابقه ای که نه دیده شده و نه شنیده شده، به انجام رسیده است. لابد، این وقایع احتمالاً وارد محاسبه های سیاسی آغتاخانی (خواجه ائی) که زمانی برای امرار معاش مشغول کاسه لیسی ترکمن ها در سرزمین ترکمن صحرا بود، اهمیّت داشته است!

اخبار ظلم و ستم هائی که آغا محمد خان به انها مرتکب شده است، تمام اقالیم شرق میانه را فرا گرفته بود. وی ایّامی که در ماه مه سال ۱۷۹۷/م جهت عملی کردن اعمال خون خوارانه برنامه ریزی شده خود را داشت، در مسیر یورش به گرجستان، در شهر شوشا به هلاکت می رسد.[2]

ادامهٔ مطلب »

Advertisements
نوشته شده در مطالب عمومی. Leave a Comment »

در مورد آکادمسین آکادمی علوم جمهوری ترکمنستان پروفسور مراد آنانفس اف (کتاب دوّم)

Мырат Аннанепесов_академикТССР
پروفـسور مراد آنانفس اف و د. خ. اونق کنفرانس سال ۲۰۰۰.

تورنتو – دکتر خانگلدی اونق: ایّام فوت استاد راهنمای علمی ام «علم آتا» پرفسور مراد آنانفس اف، در نوزدهم سپتامبر سال ۲۰۱۳/م.، است، در این رابطه مقاله ای در کتابچه «قیاتخان و بازماندگان وی» یادی از برجستگی های استاد مرحوم پروفسور مراد آنانفس اف نموده بودیم. در این مختصر نیز که در کتاب دوّم پروفسور با عنوان «مختومقلی و ایّام وی» درج نمودیم به یکی دیگر از برجستگی های دیگر و خدمات روشنگرانه وی اشاره می کنیم.

سمت های وی:

      • معاونت کلّ ریاست پرزِیدیوم آکادمی علوم جمهوری ترکمنستان ش. س. ТССР تا دکابر ۱۹۸۹/م.
      • عضو کمیته بررسی قانون اساسی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی، دکابر  ۱۹۹۱، (СССР) …

راجع به جریان مباحثه ای در سال های ۱۹۸۸-۱۹۸۹/م.م.، در مورد محتوای کنفرانسی که حول محور جنگ گؤکدپه در آکادمی علوم ترکمنستان درگرفته بود، بر عکس نظریّه عضو بیوروکرات حزب توتالیتار جناب آ.آ. روسلیاکف که «الحاق داوطلبانه ترکمنستان» را عنوان کرده بود، پرفسور مراد آنانفس اف آن را به عنوان «غصب سرزمین ترکمن از جانب قوای روسیّه» در جریان جنگ گؤکدپه اعلام نمود. در نهایت، در این امر حقّانیّت پروفسور م. آنانفس اف ثابت و بر همگان معلوم گردید. به همین سبب نیز حزب توتالیتار موجود در آن ایّام، وی را از اشتغال در عالی ترین ارگان های دولتی محروم نمودند. پروفسور از این امر نه تنها ناراحت نشد، بلکه به استقبال نیز گرفت و راضی به همان شغل مقدّس استادی در دانشگاه ها و سرپرستی بخش تاریخ معاصر انستیتو پژوهشی تاریخ آکادمی علوم ترکمنستان قناعت نمود. این امر در بین روشنفکران ترکمن در جمهوری ترکمنستان به ندرت پیش می آمد و این امر نمونه برخورد رئال و داشتن حقّانیّت وی تلّقی گردید. حرکت انسانی وی را همه خلق ستودند.

ادامهٔ مطلب »

نوشته شده در مطالب عمومی. Leave a Comment »

متن مصاحبه ترکمنصحرا TV با مؤلّف و پژوهشگر کتاب قیاتخان و بازماندگان

… «قیات خان یمودسکی، اوّلین بار به عنوان نماینده ترکمن ها در دو عهدنامه مشهور صلح تاریخی گلستان و تورکمنچای که در سال های 1813/م.، تا 1836/م.، بین ایران و روسیّه رویداده است، مشارکت و همراه با هیئت خاص از ترکمن های سرزمین خود «یمودستان» که در آن دوران به منطقه ای که یموتهای ترکمن ساکن بودند اطلاق می شده، بطور فعال حضور داشته است.» …

ترکمنصحرا TV – معرفی اجمالی از خود نویسنده و آثار و فعالیّت های قبلی:

معرّفی: دکتر خانگلدی اونق در ۴ دی ماه ۱۳۳۵ در روستای خوجه نفس از توابع شهرستان گمیشان استان گلستان متولد شده است. تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش و دوره تحصیلی متوسطه را در شهر بندرترکمن به پایان رسانده و وارد دانشکده تربیت معلم گرگان می شود. وی در سال 1364 وارد آموزش و پرورش شهرستان ترکمن و در سمت های معلم راهنمائی تحصیلی و سپس در بخش امور هنری آموزش و پرورش بندرترکمن اشتغال داشته است. در اوایل انقلاب اسلامی ایران برای ادامه تحصیل به خارج از کشور سفر می کند و متعاقبا به کشور ترکمنستان می رود. وی در سال 1989/م. وارد آکادمی علوم در پژوهشکده تاریخ می گردد. مرکز ثابت وی در این پژوهشکده بود. وی همسوی با اشتغال در آکادمی علوم تا سال ۱۹۹۵ در انستیتو دولتی آزادی عشق آباد به تدریس نیز مشغول می گردد. او درجه علمی خودرا در سال 1995/م.، در آکادمی علوم جمهوری ترکمنستان طی نموده است. ادامهٔ مطلب »

نوشته شده در مطالب عمومی. Leave a Comment »

نگرش دنیوی – سیاسی مختومقلی فراغی – 2

مختومقلی و ایّام وی

مختومقلی و ایّام وی

خوجه نفس نیوز – مؤلّف: دکتر خانگلدی اونق – در آثار مختومقلی بهادر و شجاع بودن جوانان، تسلط بر اسب و اسلحه، در راه وصول سرنوشت و اقبال سعادتمندانه مردمانش آمادگی آن ها را به شهادت و فداکاری، توصیف می کند. شاعر جوانان دلیر و غیور ترکمن را به شجاعت خستگی ناپذیر، همچون شیرخوئی آن ها به هنگام جنگ، و حمله بر علیه دشمن به مانند خرس نیرومند بودن در هنگام جنگ تن به تن، دعوت می نموده است. خود مختومقلی نیز در ایّام جوانی سرباز شجاعی بوده است. وی در مورد خودش چنین می سراید:

دییپ پئراغی، مرد منم،
أشگأر ایلگه مردلیگیم،
دیری گیتمز غاشلارئمدان،
دگن نامئس – عارئما.

ترجمه:

گو فراغی، مردانه منم،
عیانست بر ایل و تبارم،
در نرود زنده هرگز،
گر رنجاند نای عارم. ادامهٔ مطلب »

نگرش دنیوی – سیاسی مختومقلی فراغی – 1

Makhtumkuli

نگرش دنیوی – سیاسی مختومقلی فراغی

خوجه نفس نیوز – مؤلّف: دکتر خانگلدی اونق – شاعر مختومقلی، عارف و به عنوان فراست های خلق، ناشر و تبیین کننده امید – آرمان های ملّت خویش بر علیه قوانین ستمگرانه، ظالم و خونخوارانه فئودالی که حیات طایفه – تیره های ترکمن را در چنبره خود به محاصره درآورده بود و در دوره ائی که خلق بر علیه این قوانین به پا خاسته و مبارزه می کرده است، بر اساس ضرورت قیام، وی از درون این جنبش فراهم و ظهور پیدا می کند.
دولت محمد آزادی که از صفات و رفتارهای مسئولانه دولتی برخوردار و دارای فراست سیاسی نیز بوده است، با ایده های قوانین سیاست های دولت مداری، برخوردار از صفات انسانی و عدالت پروانه، سرورانه، نگرش عادلانه وی بر اهالی که در چهارچوب رعیتی نواحی خویش سکونت داشـتند، در جهت آبادانی میدان زیست، برای رشد تولیدات کشاورزی، ساختن پل ها، راه ها، ساختن مکان های اجتماعی- علمی و به گردن گرفتن مسئولیّت در جهت رشد و علاقه فراگیری معارف به پا خاسته بود، هم والد مختومقلی و هم استاد /خلیفه/ وی محسوب می شده است.
مختومقلی به عنوان ادامه دهنده راه و ایده های اصیل والد خویش، در جهت رشد و تعمیم آن همّت گماشته است. وی از حکّام؛ عدالت خواهی را نه به صورت آبستریزه شده آن، بلکه درخشش آن را بر اقبال ملّت همچون خورشید تابنده، چون آب در مسیر جاری روان بودن و به مانند باد در وزش نسیم قرار گرفتن را طلب نموده است. ادامهٔ مطلب »

آیا «تقیه» مجوزی شرعی برای دروغ و ریاکاری است؟

تقیه ماسک دروغین چهره

«اصل تقیه» ماسک دروغین چهره

رادیو فردا: – تقیه؛ واژه‌ای اسلامی که به مسلمانان اجازه شرعی می‌دهد تا در تنگناها باور خود را کتمان کنند، درباره‌ آن سکوت کنند یا حتی دروغ بگویند. به این ترتیب در شرایط اضطرار و آزار، مؤمنان مجازند ریا پیش کنند و دروغ بگویند. چیزی که عرفان ثابتی، پژوهشگر ادیان که خود پیرو آیین بهاییت است به‌شدت به آن نقد می‌کند. او به رسمیت شناخته شدن تقیه در دین رسمی کشور را پشتوانه عادی‌سازی ریاکاری فردی و اجتماعی، گسترش دروغ و آنچه از آن با عنوان «زرنگی منفی» یاد می‌کند، می‌داند.
اما سروش دباغ، دیگر پژوهشگر دین و فلسفه که در تابوی این هفته مهمان ماست، تقیه را در جامعه‌ای مثل ایران دارای «ارزش نجات‌بخش» می‌داند و می‌گوید دروغ گفتن هم در پاره‌ای از موارد مجاز است. او معتقد است عموم مردم کاری به «اخلاق فضیلت» ندارند و باید بتوانند با «اخلاق بقا» زندگی خود را پیش ببرند، رویکردی که آقای ثابتی آن را منفعت‌طلبانه و غیراخلاقی می‌داند.
اگر شما هم گاه از خودتان پرسیده‌اید دروغ بگوییم و پنهان‌کاری بکنیم یا نه؛ تابوی این هفته را بشنوید.

آیا «تقیه» مجوزی شرعی برای دروغ و ریاکاری است؟ لینک صدا برای شنیدن رادیو در مورد «اصل تقیه»

آقای ثابتی گروهی تقیه را که در اسلام شیعی توصیه و در مواردی واجب انگاشته شده، به ریاکاری یا در بهترین حالت یک نوع دوروریی پیشگیرانه تعبیر کرده‌اند؛ یک نوع سکوت در جایی که سکوت ممکن است حتی غیراخلاقی باشد. شما نگاه‌تان در این‌باره چیست؟ می‌دانم که تقریباً به همین گروه از منتقدان تقیه تعلق دارید. ادامهٔ مطلب »

قوربان بایرامئنگئز قوتلی بولسئن!

باغشی نوازندگان تورکمن در عید قوربان

باغشی نوازندگان تورکمن در عید قوربان

«قربان بایرام»؛ بزرگترین عید اسلامی در میان مردم ترکمنستان

سایت: آیغئت: عید قربان یا همان قربان بایرام در کشور ترکمنستان یکی از بزرگترین اعیاد اسلامی بوده و مردم این کشور آداب و رسوم خاصی برای گرامیداشت این عید دارند.

آیغیت به گزارش خبرگزاری فارس در عشق آباد، در کشور ترکمنستان به عید قربان «قربان بایرام» می‌گویند، آنان نماز «بایرام نامازی» را در روز اول عید سعید قربان در کلیه مساجد ترکمنستان اقامه و سپس مسلمانان این کشور آسیای مرکزی گوسفند، بز، گوساله یا شتری را قربانی می‌کنند، عید قربان پس از عید سعید فطر بزرگ‌ترین عید ملی و مذهبی کشور ترکمنستان به شمار می‌رود.
ادامهٔ مطلب »

آکادمی علوم ترکمنستان از اولین ساختار تاسیس تا امروز (تاریخچه «آ. ان. تئسئسئر» و آ. ان. ت.)

ترکمنصحرا: مقالات – تورکمن نیوز“آکادمی علوم” بدنه دولتی جمهوری ترکمنستان است که وظیفه اصلی آن برای تضمین و اطمینان از اجرا و تحقق عملی سیاست های علمی و فنی کشور است.

د. خ. اونق: از جمله مراکزی که هم در زمینه علوم و هم در جهت شکل گیری ترکمنستان بعنوان یک دولت مستقل در چهارچوب شوروی سابق و چه بعنوان یک دولت مستقل در جهان امروز، در جهت پایه گذاری و ساختمان جمهوری ترکمنستان نقش عمده ای را بازی کرد، آن «آکادمی علوم جمهوری ترکمنستان» است. آکادمی علوم ترکمنستان بدن دولتی که وظیفه اصلی آن برای تضمین و اطمینان از تحقق عملی سیاست علمی و فنی کشور است، می باشد. ادامه مقاله در «ترکمن نیوز»

مرکز آکادمی علوم جمهوری ترکمنستان АНТССР و АНТ

مرکز آکادمی علوم جمهوری ترکمنستان АНТССР و АНТ

اتحاد همه جانبه ترک های ایران یک ضرورت تاریخیست

یکسانسازی الفبای تورکی تورکمنی

یکسانسازی الفبای تورکی تورکمنی

ضرورت تاریخی ضرورلئق! یکسان سازی حروف الفبای توٚرکی در ایران از جمله مسائل مبرمی است که ضرورت تاریخ در پیش روی توٚرک زبانان ایران قرار داده است. چنانچه توٚرک – توٚرکمن های ایران در گذشته بیش از پانصد سال جدائی فیزیکی، با دسیسه ها و توطئه های رنگارنگ استعمار در مسیر جدائی فرهنگی، ایدئولوژیکی و ملی راه پیموده باشد، در عصر گلوبال و آگاه کنونی ضرورت و وقت آن فرا رسیده است که این مسیر به سوی نزدیکی و قرابت هر چه بیشتر ملل توٚرک که در چندگانگی جغرافیائی و ایدئولوژیکی قرار گرفته اند، فراهم شده باشد. قرابت فرهنگ نوشتاری و زبان و ادبیّات که در کلیّت خود ملتی با تاریخ – ادبیّات واحد، اجتماع وسیعی را تشکیل می دهند، پتانسیل این امر است! … یایین لینکی

از کتاب زیر چاپ «قیاتخان و بازماندگان» بخش زبانشناسی

پنجمین نشست سران کشورهای حاشیه خزر؛ امضای رژیم حقوقی؟

تصویر هوائی خازار نگزی

تصویر هوائی خازار نگزی

آلمان – رادیو فردا: بعد از ۲۵ سال بحث وجدل و چهار نشست سران و ۵۱ نشست کارشناسی برای تدوین کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر، اکنون چشم‌ها به نشستِ قریب‌الوقوع سران حاشیه این دریا دوخته شده که روز یکشنبه ۲۱ مرداد در قزاقستان برگزارخواهد شد.
تدوین رژیم حقوقی جدید برای این دریا یکی از مهم‌ترین و پیچیده‌ترین مسائل پنج کشورحاشیه این دریا پس از فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱ بوده است و انتظار می‌رود که نشست قزاقستان به این مسئله پایان دهد و سرانجام کنوانسیون مذکور به امضا همه کشورها برسد.
در آخرین نشست سران که درمهر ماه ۱۳۹۳ در آستاراخان روسیه برگزار شد، روسای پنج کشور ساحلی دریای خزر، یک سند مشترک ۱۹ ماده‌ای را که حاوی اصول کلی برای تدوین کنوانسیون رژیم حقوقی این دریا بود، امضا کردند.
به تازگی، بعد از نزدیک به چهار سال بعد از نشست آستاراخان، مقام‌های روسی اعلام کردند که کار تدوین پیش‌نویس کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر را به پایان رسانده‌اند.

تهیه پیش‌نویس رژیم حقوقی

دیمیتری مدودیف، نخست‌وزیر روسیه، ۳۱ خرداد، پیش‌نویس کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر را امضا کرد و در پی آن ولادیمیر پوتین نیز متن پیشنهادی را تأیید کرد. گرچه متن کامل کنوانسیون مصوبه دولت روسیه انتشار نیافته است اما شبکه‌های رسانه‌ای روسیه مانند «آرب ک»، «اینترفاکس» و «تاس» مهم‌ترین بندها و خلاصه‌ای ازآ ن را منتشر کردند.

بر پایه گزارش این شبکه‌ها، پیش‌نویس کنوانسیون رژیم حقوقی را وزارت خارجه روسیه با موافقت سازمان‌های اجرایی فدرال روسیه تهیه کرده و این کار با هماهنگی‌های اولیه چهار کشور دیگر حاشیه خزر صورت گرفته است. این پیش‌نویس حقوق و مسئولیت‌های کشورهای حاشیه خزر را برای استفاده از حریم هوایی، آب‌ها، بستر، زیربستر و منابع طبیعی این دریا تعریف و تنظیم می‌کند.

حریم آب‌های سرزمینی …

ادامهٔ مطلب »

«ارائه طرح دو فوریتی» به مجلس ایران برای عفو عمومی و اعطای مصونیت به ایرانیان خارج از کشور

مجلس شورای اسلامی ایران

مجلس شورای اسلامی ایران

رادیو فردا: یک نماینده مجلس شورای اسلامی از طرحی دوفوریتی برای عفو عمومی متهمان سیاسی و امنیتی، اعطای مصونیت قضایی به ایرانیان خارج از کشور و تخفیف مجازات‌های اعدام و حبس ابد تعزیری خبر داد. محمدجواد فتحی، عضو کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس ایران، روز چهارشنبه ۲۳ خرداد به سایت «اعتمادآنلاین» گفت که این طرح با بیش از هفتاد امضاء به هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی ارائه شده است.

به گفته وی، «عفو عمومی جزو اختیارات قانونگذار است و همان‌طور که قانونگذار می‌تواند عنوان مجرمانه تعیین کند، می‌تواند نسبت به برخی مجازات‌ها هم فرمان عفو صادر کند» که از این رو در طرح مورد اشاره پیش‌بینی شده که محکومان و متهمان جرایم سیاسی و امنیتی مشمول عفو عمومی بشوند.

آقای فتحی اما در ادامه تاکید کرده که استثناءها و شروطی نیز در این زمینه وجود دارد از جمله «اقدامات خرابکارانه فیزیکی مثل آتش زدن بانک و تعرض به اموال عمومی و نیز جاسوسی»، چرا که جاسوسی «در نگاه تمام ملت‌های دنیا بسیار قبیح است و مجرمین آن معمولا تحت فشارهای روحی و روانی وادار به خودکشی می‌شوند».

شمار بالای بازداشت منتقدان و مخالفان جمهوری اسلامی ایران و مجازات‌های سنگین علیه آنها از جمله احکام زندان طولانی مدت و حتی اعدام، ایران را در شمار کشورهایی قرار داده است که در آن حقوق بشر به صورت گسترده و سیستماتیک نقض می‌شود تا جایی که سازمان ملل متحد در سال‌های اخیر گزارشگر ویژه‌ای را در این رابطه تعیین کرده است.

«عفو عمومی جزو اختیارات قانونگذار است و همان‌طور که قانونگذار می‌تواند عنوان مجرمانه تعیین کند، می‌تواند نسبت به برخی مجازات‌ها هم فرمان عفو صادر کند» که از این رو در طرح مورد اشاره پیش‌بینی شده که محکومان و متهمان جرایم سیاسی و امنیتی مشمول عفو عمومی بشوند. محمدجواد فتحی، عضو کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس ایران

ادامهٔ مطلب »

آماده سازی چاپ دوّم نسخه «ورژن» کامل پژوهش های «دیوان جهانشاه حقیقی» به علاوه نسخه مینورسکی

ورژن نهائی دیوان جهانشاه حقیقی

ورژن نهائی دیوان جهانشاه حقیقی حاوی 457 صص.

دکتر خانگلدی اونق – در طی آماده سازی چاپ دوّم این نسخه از پژوهش های تاریخی در حول و حوش «دیوان کامل جهانشاه حقیقی» شکل کامل سه جلد داده شده در طرح بروشور جلد اوّل، جلد دوّم، جلد سوّم، است که جهت تسهیل ویراستاری آن را از همدیگر مجزا نموده بودیم. با ادغام این سه جلد، این مجموعه شامل 5 فصل از موضوعات تفصیل و تفسیر شده در این اثر است. آن شامل 457 صص. تا انتشار عمومی آن احتمالا به 500 صص. خواهند رساند، طی این انتشار مجازی به دقّت علاقمندان ارائه می گردد.

قصل اوّل؛ شرح و احوال، فصل دوّم؛ مقالاتی حول و حوش بستر سیاسی اجتماعی دوره تاریخی جهانشاه حقیقی منتشر شده در نشریّات مختلف، فصل سوّم؛ ، تدقیق، بررسی و توضیحات متون اثر پروف. مینورسکی استاد دانشگاه سوربن پاریس و کمبریج لندن، فصل چهارم دیوان شعـر «غزل لار، قصیده لار، رباعی لار» (نسخه ماتناداران)، فصل پنجم؛ مطالب توٚرکمنی لاتین و انگلیسی: The Latin Turkmen and English articles;، .. این اثر در زمینه: (دیدگاهائی نو در مورد دیوان شعر و تاریخ اواخر «دوره تورکمانی» رابطه حیات و دوره جهانشاه با داستان عشقی «صاید-همرا» به ضمیمه ترجمه، تطبیق، تدقیق و بررسی متون تحقیقاتی ولادمیر مینورسکی)، در پی دی اف پروگرام در برنامه زیر با لینک و مشخصات آن درج می گردد:

 

 

 

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: