مختومقلی و اونونگ زاماناسی هم بندی لیکده یازپلان شئغئرلار

Стихи написаны
в тюрьме пункте
 «Махтумкули и его время также Стихи написаны в тюрьме пункте»
قیات خان (XIX عاصئر) #قیات_خان
د. خ. اونق: …قیات خان XVIII عاصئردا #کومیش_دپه ده یوموت لارئنگ کور طایپاسئندا دۆنیا اینیأر. اول شول دؤورینگ دمیرچی اوستا اچری – ماشغالاسئندان بولانی اۆچین ایشجنگ و ‌ازبر آدم بولوپ دئر. قاجارلارئنگ مأمدشاه دؤوری اولار.
قاجارلارئنگ مأمدشاه دوری اولار #ترکمن لره چؤکدیر سالغئت سالئپ #جاپاربای تورکمنلری کؤپ باسقی آستئندا قویوپ دئرلار.

قیات خان – Kyýat han

قاجارلارئنگ ظلومئنا چئدامادئق قیات خان اهلی شای – اسباب لاری، دنگیز انجام لاری و دمیرچیلیک اوستا
آبزال لارئنی آلئپ کومیش دپه دن ایلکی #حسنقلی#اسنقلی– سونگ بولسا چلکنه گؤچیأر. …
قیات خان خازار دنگزی نینگ کناریاقا تۆرکمن لری نینگ خاص غورپلی و اولی تأجرینه اؤوریلیپ دئر. اول ایلکینجی گزک تۆرکمن لرینگ وکیلی حؤکمۆنده مشهور#گلستان و #تورکمنچای یورت آرا (قاجارلار بیلن #روسیه دؤولت لری نینگ آراسئنداقی ۱۸۱۳ – نجی یئلدا بولوپ گچن
یاراشئق) گپلشیک لره غاتناشیار. شول مشهور گپلشیک لر تفلیس ده و قاراباغ دا
گچیریلیپ مشهور شرطنامالارا قول چکیلیأر…. سونگ لاردا روسییادان گلن کالنین – ینگ یولباشچی لئغئنداقی اکسپدیسیانی قیات خان غارشی آلیار. و اورسیئت دولتی، تۆرکمن لری اؤز تابعین لئغئنا آلماغئنا یۆزلنیأرلر. …

ادامهٔ مطلب »

پروژه پژوهشی انستیتو تحقیقاتی تبریز و اهداف این برنامه (در سه زبان)

طرح جلذ -cover book

جلد طرح -cover book

(فارسی): اهداف و مقاصد این برنامه پژوهشی عبارت است از: (طرح اول)

1. تحقیقات پژوهشی و ارائه اطلاعات دقیق در مورد قتل هایی که در بین مهاجرین ترکمن ایران در ترکمنستان و اروپا از سال های 1985 تا 2005. اتفّاق افتاده است.

2. حضور مهاجرین متفرقّه و نوجوانان کم تجربه غیر سیاسی ترکمن ایران به ترکمنستان از سال 1985 به بعد.

3. حضور جاسوسان جمهوری اسلامی در ترکمنستان به بهانه مهاجرت.

4. سرنوشت یک مقاله در کنفرانس «خوجه یوسف همدانی» درسال 1381- عشق آباد، در ادامه «مرور بر ادبیَات دوره تورکمانی و طبقه بندی علوم، به بهانه کنفرانس خوجه یوسف همدانی- گزارش ها و مقالات کنفرانس در سال 1381 ش.»

5. آسیب شناسی مهاجرین ترکمن از سالهای 1985 تا کنون…

Научно-исслед – проект и цели этой программы:(Tri-lingual Project)

(На Русскии): Цели и задачи исследования это программы:

1. Управленческие исследования и представили подробную информацию об Убийства, что, среди иммигрантов иранских туркмен в Туркменистане и Европе с 1985 по 2005 год произошло. … ادامهٔ مطلب »

تورکمن دیلی نینگ لینگوئیستیک دوغروسئندا الیپبیی یازو فورماسی

لینگوئیستیک

لینگوئیستیک

د. خانگلدی اونق: (فارسچا – توٚرکمنچه)

معضّلی با اشکال «ائـ /ы – y/» و «ه-اِ/ائـ/» در روش نوشتاری حروف توٚرکی – توٚرکمنی؛

(کالبد شناسی) چاکنای، دهانه‌ی حنجره، گلوتز؛ Glottis، Vacknay: Vake: – واکه، مصوت، حرف صدادار (در انگلیسی): a و e و i و o و u و گاهی  y…

الیپ بی گلیشیگینده ایلکینجی گؤزاؤنگوٚنه توتمالی زاتلارئنگ بیری عاراپ – پارس الیپ بیی نینگ اساسئندا بریلن حارپ لاردان باشغا آرتئق بلگی لرینگ کأبیرلری بو حارپلئق یازئلئش استیلینه غابات گلمه یأر. اول بو الیپ بیینگ ایچکی اصولئندان داشلاشدئریار و اوقئجی نئنگ تیز یاداماغئنا گتیریأر. ایکینجی بیر طاراپدان هم متن بولسا بیر گلشیک سیز چئزولارا اؤوریلیأر، هم – ده یازو انجاملاردا بریلن همه عمومی شکیل لردن آرتئق حرکت لری اؤز اساسی الیپ بی یازووئنگا گیریزمک لیک، اقتئصادی باباتدان هم صارپالی دأل.

هیجری یئلی نئنگ ایلکینجی یوٚز یئل لئغئندا عاراب لار طاراپئندان ایران پادشالئغی داغادئلاندان سونگ، پارس دیلی هم بیر خاطاردا پس درجأ دوٚشیأر. اسلام دینی نئنگ دیلی حؤکموٚنده عاراپ دیلی حؤکوٚم سوٚریأر. عاراپ دیلی و مدنی یازوی هم فیلوسوفیکی دیل بایلئغی بولماندئر. اسلام دینی آرالاشماسئندان اؤنگ، توٚرک دیلی و اونونگ اوی – فیلوسوفیاسی گوٚندوغارئنگ هایباتلی بای ادبی، مدنی و دینی بازاسئندان یوٚکوٚنی یتیرئن دیل و ادبیات بولوپ دئر. محمود کاشغارلی نئنگ دؤوریندن باشلانان عاراپ – پارس دیل توٚرگینله شیگینه توٚرکی دیللی عالئم لارئنگ غاتناشماغی بیلن بو ایکی دیلی توٚرکی دوٚیپ سؤزلریندن شول دیل لرینگ حاسابئنا (تورکی سؤزلری قارضئنا دأل – ده، اوغورلاما قادا-دا) بای لاشدئرما پروسه سی عمله گلیأر. توٚرکمن سلجوق ایمپریاسی نئنگ دین بایداغئنی گؤتریپ اسلام دوٚنیأسی نینگ نای باشی سئندا اوتوراندان بئیلأک بو تاپغئر خاص گوٚیچلنیأر. حأضیرکی عاراپ – پارس دیل لریندأکی توٚرکی سؤزلری خاسابا آلساق اوندا 35% – 40% گؤتریمینی اؤز ایچینه آلار.

کلاسیک عاراپ – پارس (کعفـ./کعپـ.) توٚرکی – توٚرکمنچه یازولاردا غازانئلان مدنی قئماتلئق لاری قورامالی و بیرنأچه ساناردان آز میلت پارازلارئنگ، کؤره – کؤرلیک و قالپلئق بیلن بو ایکی قئماتلی دیلینگ غارشی سئنا آیدیان زاتلارئنا غارامازدان، عربچا هم پارسچا دیل و ادبیات لاری بیزینگ پاتانسیال بایلئغئمئزدئغئنی یاد دان چئقارمالی دأل. بو ایکی دیلینگ ایچینده بیزینگ تاریخئمئز، ادبیاتئمئز و بارلئغئمئز یاتئر. توٚرکی، عاراپ و پارس دیل لری تاریخدا بیری – بیری بیلن غالتاشان دیل لر. اوندان گؤز یومساق اوندا بیز کؤپ زادی ییتیرریس. … ادامهٔ مطلب »

مرکز اسناد تحصیلات عالی آکادمیکی موجود در کتابخانه دولتی روسیّه مربوط به نویسنده این وب

* حفاظت از اسناد و مدارک تحصیلات عالی در کتابخانه دولتی روسیه مربوط به اونق، خانگلدی- شامل کارت درخواست، سند موجود و شرح تخصص علمی 07.00.02، با عنوان «تاریخ ملی محلی»، به زبان ترکمنی

* Из документах Российская Государственная Библиотека – Карточка, Документ и Описание о научные по специальность 07.00.02 Отечестьвенная история по Туркменский языка,
* The documents that in Library of Russian State from Ownuk, Hangeldi – Card, Document and Description of scientific specialty 07.00.02 local National history, In Turkmen language

قطعه اوّل: Picture 1
Из документах Российская Государственная Библиотека

قطعه دوّم: Picture 2

Описание о научные по специальность 07.00.02 Отечестьвенная история

 

فاجعه در معدن «یورت» استان گلستان در آزادشهر جان تعداد زیادی از هموطنان را گرفت

گزارشهای ضدونقیضی درباره بازداشت مدیرعامل معدن یورت آزادشهر از سوی رسانه های ایران منتشر شد. لینک مستقیم خبر

یک معدنچی معدن یورت آزادشهر

یک معدنچی معدن یورت آزادشهر

رادیو فردا: … در حالی که فرمانده انتظامی استان گلستان روز پنج‌شنبه ۱۴ اردیبهشت از دستگیری رییس معدن «زمستان یورت» آزادشهر خبر داد، رییس دادگستری گلستان این خبر را شایعه خوانده است.

خبرگزاری ایسنا و سایت روزنامه ایران از علی اکبر جاویدانف فرمانده نیروی انتظامی استان گلستان، نقل قول کرده‌اند که در جمع خبرنگاران و مردم «معترض» به حادثه معدن آزادشهر، گفته که «رییس معدن زمستان یورت آزادشهر با اسکورت ویژه دستگیر و تحویل مقامات قضایی» شده است.

وی همچنین تاکید کرد که علت حادثه با پایان بررسی‌های کارشناسی اعلام خواهد شد.

این در حالی است که به گزارش خبرگزاری ایرنا، هادی هاشمیان، رییس دادگستری کل گلستان موضوع بازداشت مدیرعامل این معدن را «شایعه» خوانده و «از رسانه‌ها و کاربران فضای مجازی خواست که به شایعات دامن نزنند». ادامهٔ مطلب »

مجموعه کل شعبات طوایف اوغوز… جهت برنامه کامپیوتری – تنظیم: نازمحمد بهلکه

نسخه ای از نمودار تبارنامه که آقای نازمحمد بهلکه به استناد «شجره نامه تورکمن ها» به کوشش عبدالجبار آخوند نیک نهاد، جهت تنظیم روی نسخه کامپیوتر و موبایل تهیه نموده است. جزئیات این نمودار در پست قبلی توضیح داده شد. چنانچه کسی بخواهد هویت خود و خویشان خود را تحقیق نماید، در صورت اطلاع از 5-6 نسل از نیای خود و یا از وابستگی خود به یکی از تیره های مرسوم کنونی در بین تورکمن ها مطلع باشد، وی را قادر می سازد با استفاده از این نمودار تا اوغوز خان هویت خود را مشخص نماید!!. این نمودار اطلاعات ذیقیمتی در اختیار محققین قرار می دهد که درج آن در علوم اتنولوژی، دموگرافی و اتنوگرافی منبع مهمی برای پژوهشگران خواهد بود.

شجره ترکمن در حال طراحی

رسم توضيحي 2. مجموعه کل شعبات طوایف اوغوز… جهت برنامه کامپیوتری – تنظیم: نازمحمد بهلکه

امیدواریم پژوهشگران برنامه نویس و پروگرامیست های تورکمن بتوانند برنامه کامل کاربردی آن را برای کامپیوترها و مبایل ها تنظیم نمایند تا پژوهشگران دیگر نیز بتوانند آن را مورد استفاده قرر دهند. همانطور که نیاکان ما توصیه کرده اند، ضمن اطلاع از هویت خود، این امر می تواند در شفاف سازی اصل و نسب هر تورکمنی یاری برساند و تأثیر به سزایی برای استحکام اطلاعات اتنیکی دارد.

دانستن هفت پشت از نیاکان خود بر هر ترکمنی واجب بوده است

رسم توضيحي 1. نمودار مرسوم تبارشناسی

رسم توضيحي 1. نمودار مرسوم تبارشناسی

در مخاصمات غصب زمین های حاصلخیر اهالی از جانب حکومت رضاشاهی، قتل های طراحی شده ای را در بین این اهالی بوجود می آوردند که در نتیجه آن؛ «یکی از آمرین حکومت توسط آمر دیگر ی کشته می شد و آن قتل را به گردن یکی دیگر از اهالی که بی گناه و مورد غضب حکومت است، انداخته می شد!»

تورنتو – د. خ. اونق: یکی از عواملی که امروزه تورکمن ها را از پراکندگی بیش از حد محفوظ داشته، واجب بودن «دانستن هفت پشت از نیاکان خود» بوده است. بقول پژوهشگران برجسته دنیا چون بارتولد، برتلس و وامبری که در مورد تاریخ تورکمن تحقیقات گسترده ای داشتند، تورکمن ها را به لحاظ داشتن مکتوب های اتنوگرافیک و دموگرافی پربار، اصیل ترین طوایف می دانستند. چنانکه امروزه ما در تاریخ به تمامی عناوین، اونغون ها، طاغماها (طاموغاها) و عناوین نسب ها، … پی می بریم که آنها از جانب کاتبینِ تحقیق و تفحص، مکتوب مانده است.

تبارنامه یا شجره نامه /شناسنامه به مفهوم عام/: به طور خلاصه مطالعه خاستگاه خانواده و تاریخ آن است به عبارت دیگر گردآوری فهرست هایی از نسب نامه نیاکان که آنها را در نموداری با عنوان «شجره نامه» و یا سایر اشکال نوشته می شود، مرتب می کنند. کلمه «شجره نامه یا نسب نامه: /genealogy/» از دو واژه یونانی به معنای «نژاد» و یا «خانواده» و از سوی دیگر نظریه یا علم «تبارشناسی /ancestry»/ است. بنابراین مشتق شده است از ردیابی و شناسایی اصل و نسب و علم مطالعه سوابق خانوادگی. در این حالت آن برای نشان دادن خطوطی از تبار نیاکان را در بر می گیرد که بصورت یک درخت با ریشه، تنه و شاخ و برگ های آن، به شکل «نمودار /Charts and graphs/» در می آید. نمودار «شجره نامه» برای اکثر مردم در کتاب های آموزشی تاریخ، شامل اشکال، فلش، خطوط موازی، یک خط پلیسه دار که دلالت بر گذار از نسلی به نسل دیگر است، نشان داده می شود. ادامهٔ مطلب »

محاسبه سال نو تورکمنی امسال، توسط پژوهشگر جوان تورکمن آقای ناصر توسلی

نمودار مصور تقویم تورکمنی با نامگذاری های خاص هر سال

نمودار مصور تقویم تورکمنی با نامگذاری های خاص هر سال

آق قالا – ناصر توسلی: قول داده بودیم لحظه تحویل سال نو تورکمنی را محاسبه و اعلام کنیم. آن به ترتیب زیر اعلام می گردد:

لحظه تحویل سال نو میلادی در؛ «21/م اسفند سال 1395، زمان: ساعت 17 و 21 دقیقه و 39 ثانیه و 27 صدم ثانیه، را محاسبه و اعلام می کنیم.

سال 2687 تورکمنی با مبداء 670 پیش از میلاد: تأسیس کشور و امپراطوری ایشکوز (ایچ اوغوز)، بزرگترین قلمرو تورانیان در طول تاریخ و آغاز کشورگشایی ماتی خان اول (آلپ ارتونگا، افراسیاب /Mütehan/)، پدر تورکمن ها با حرکت از توران و فتح قفقاز، ماد، آسیای صغیر، شمال سوریه، فنیقیه، دمشق، فلسطین و در برگشت به توران از طریق فتح نواحی داخلی ایران کنونی، به مرکز فرمانروائی خود بر می گردد.

سال 2264 تورکمنی با مبداء 247 پیش از میلاد: آغاز سلطنت تیرداد و تاسیس امپراطوری تورکمن های اشکانی (پارتها) و 475 سال حکومت مقتدرانه آنان است. ادامهٔ مطلب »

با ماطراقچی نصوحی قاراگؤز بیشتر آشنا شویم

نقاشان و هنرمندانی چند در مورد بنای گؤک مسجد و جهانشاه حقیقی آثاری مصّور و زیبا از خود برجای گذاشته اند. از جمله آنها؛ «جلس /ژول/ لارنس«، «ماطراقچی نصوح«، «یوگنی فلاندین»، «پاسکال کوُست»، «روزا سالواتور»، «آنتوان سوروگین» و «ولادیمیر فیودورویچ مینورسکی» را می توان نام برد. این هنرمندان آثار علمی – هنری خود را در مورد دوره جهانشاه قاراقویونلی و گؤک مسجد نوشتند.

این آثار عمدتاً در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم کار شده است. هنرمندانی که تصاویر هنری و طرح های معماری از گؤک مسجد خلق کرده اند، در دوره خود چهره های مشهوری بوده اند. در اینجا در مورد بیوگرافی هر کدام از آنها ذیلاً به طور مختصر می پردازیم:

مطراقچی نصوحی قاراگؤز بوسنوی

مطراقچی نصوحی قاراگؤز بوسنوی

 

تورنتو – د. خ. اونق: نام واقعی وی «نصوح ابن قاراگؤز ابن عبدالله بوسنوی» از توٚرکمنان بوسنی میباشد. وی از خدمتگزاران سلطان سلیمان در سال ۹۴۱ ه. ق. بود. در منابع تاریخ از او به عنوان «مطراقچی نصوح» یاد می شود. وی در سال ۱۴۸۰ در شهر سارایوو متولد و در سال ۱۵۶۴ دارفانی را وداع گفته است. …»
تاریخ مرگ استاد نصوحی بحث برانگیز است. برخی آن را سال 1533 و بعضی از آنها سال 1564 درست می دانند. اما این ایده ها رسما پذیرفته شده نیست. در مورد زندگی شخصی مطراقچی نصوحی در منابع تاریخی کمتر نگاشته شده است. از آنجایی که او از یک پدر مادر مسیحی به دنیا آمده، امّا خود به اسلام گرویده بود، بر اساس ایده انتخاب نام سنتی در اسلام از جانب نظامیان عثمانی وادار می شود، نام «قاراگؤز بن عبدالله بن بوسنوی نصوحی» را بر خود برگزیند.
خلاصه حیات وی:

این تصویر از گؤک مسجید توسط شخص یاد شده که هنرمند مینیاتوریست و کارشناس ارشد در تاریخ و ریاضیدان بوده، کار شده است.

ماطراقچی نصوحی در دوران سلطنت سلطان بایزید دوم در یکی از مدارسی که به نام «اندرون» معروف بوده است، تحصیلات خود را به اتمام می رساند. بعد از فارغ التحصیلی وی استاد ریاضیّات می شود. از جانب شاعران شناخته شده دوران خود در دروس علمی و فلسفی به وی عنوان «نصوحی سایدان /Nasuhi Saidən/» را تقدیم نموده بودند. یکی از ویژگی های اصلی آن دوران وجود او به عنوان یک استاد ماهر خوشنویسی بود. وی صاحب سبک شناخته شده ای از سبک های نوشتاری «دیوان نصوحی /Divan-i Nasuhi/» است که در آن برخی از نوآوری های ادبی از دستاوردهای زیبای آن محسوب می شود. نصوحی بن قاراگؤز در یکی از ورزش ها به نام «بازی ماطراق» با شمشیر چوبی بسیار ماهر بوده است. بهمین جهت وی را «مطراقچی نصوحی» نامیدند.

قاراگؤز بن نصوح شیوه های حرفه ای در استفاده از انواع سلاح داشت، وی در حاشیه این حرفه در خصوص استفاده از سلاح، کتابی به نام «تحفیة القضات» نیز دارد. ماطراقچی نصوح نقش بزرگی در رشد هنر مینیاتوری داشته و از وی طرح های زیادی در این زمینه باقیمانده است. استاد دانش گسترده ای در زمینه هندسه و ریاضیات دارد که در آن طول جدول و نمودارها با تعدادی از ابعاد ریاضی بیان شده است.
ادامهٔ مطلب »

آشنایی با سازمان مدافع حقوق بشر شهروندان ترکمن در ایران، (توهرا)

Turkmen Humenright

فعالین حقوق بشر تورکمنصحرا

تورکمنصحرا – درباره توهرا: تاریخ صد سال اخیر ترکمنهای ایران و تجربیات آن بیانگر این واقعیت است که بدون تشکل ارگان های حقوق بشری، تلاش در راه تحقق خواستها، ره به جائی نخواهد برد.
با علم به مسئله فوق ما بخشی از فعالین حقوق بشر ترکمن صحرا صرف نظر از تنوع دیدگاه ها و تعلقات گروهی برای رفع این نقصان و جهت پاسخگوئی به این نیاز تاریخی در جهت ایجاد تشکلی که بتواند بر پراکندگی فعالین ترکمن غلبه نموده و برای نسل های آینده پشتوانه ای معنوی فراهم کند دور هم گرد آمده ایم.
ایران کشوری است کثیر المله با تعلقات اتنیکی، زبانی و دینی گوناگون . اما بعد از/با برآمدن دولت پهلوی ها، سیستم حکومتی متمرکز با سیاست » یک ملت یک زبان » یعنی تنها با زبان فارسی رسمیت یافت. با پیروزی قیام بهمن و روند استقرار جمهوری اسلامی ایران نیز اساسا آن دیدگاه نابرابر دولتی نسبت به ملل غیر فارس و غیر شیعه کماکان ادامه دارد. ادامهٔ مطلب »

تبریکات سال نو میلادی– میلادی تأزه یئل قوتلاغی-i! 2017-nji yyl Gutlagy-Happy New Year – ۲۰۱۷

عشق آباد شأهری

عشق آباد شأهری

۲۰۱۷-نجی میلادی تأزه یئل بایرامی همأنگیزه قوتلی بولسئن!

2017-nji TAZE ÝYLY BAÝRAMY GUTLY BOLSYN!

С НАСТУПАЮЩИМ 2017 НОВЫ ГОДОМ!

HAPPY NEW YEAR 2017!
***************
یتیپ گلیأن ۲۰۱۷-نجی تأزه یئل بایرامئنی همأنگیزه قوتلاماق بیلن، سیزه و ایچری ماشغالا اوجاغئنگئزا جان ساغلئق و آغزئ بیرلیک هم آلئپ باریان مقصاتلی ایشلرینگیزده اوستونلیک آرزو ادیأریس!ه
Ýetip gel‎‎ýän 2017-nji täze ýyl baýramyny hemmäňize gutlamak bilen, size we içeri-maşgala ojagyňyza jan saglyk we alyp barýan maksatlaryňyzda üstünlik arzuw edýäris!
فرا رسیدن سال نو میلادی ۲۰۱۷ را ضمن تبریک، به شما و کانون گرم خانواده تان، آرزوی سلامتی و اتّحاد، همچنین در فعالیتهای روزمره تان پیروزی آرزومندیم.

Во время 2017 прибытия Новогоднее поздравление к Вам и Вашему любящей семье, крепкого здоровья и единства, а также в своей повседневной деятельности, что мы желаем вам всяческих успехов.

أثناء وصول ۲۰۱۷ من تحية العام الجديد لك ولعائلتك المحبة، والصحة الجيدة والوحدة، وكذلك في الأنشطة اليومية الخاصة بك أننا قادرون على الفوز

During the 2017 arrival of the New Year greeting to you and your loving family, good health and unity, as well as in your daily activities that we wish you can to win.

Hojanepes 2017 – خوجه نفس ۲۰۱۷


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: