کشف جدید نسخه سوّم حماسه قوقوت آتا

نشریّه اوزان - تبریز
نشریّه اوزان – تبریز

یانگی تاپئلان غورقوت آتانئنگ اوٚچینجی نسخه سی (کیتابی دأدأ غورقوت)

آغاز سخن:

تورنتو – دکتر خانگلدی اونق: – اخیراً خبر مسرّت بخشی در فضای رسانه های دنیا منتشر گردید که حکایت از حماسه ای بزرگ از تاریخ کهن ملّت ما دارد، آن کتاب مشهور تاریخی – حماسی «غورقوت آتا /کیتابی دأدأ غورقوت/» می باشد. قبل از این که وارد اصل ماجرا بشویم، از یک کنفزانس بین المللی معروفی که در سال 1999/ در پایتخت نسل برحقّ وی عشق آباد ترکمنستان مستقل برگزار شده بود، که در آن تمام ترک شناسان طراز اوّل دنیا از جمله محمد سارای، فاروق سومر، محققین برجسته ترکمن، ترک های آذربایجان و سایر اقمار ترک زبان دنیا و دانش پژوهان روسیّه در آن شرکت داشتند که سخنرانی ها و تز های ارائه شده آن طی کتابی با عنوان غورقوت آتا که اهم آن ها از بین 1500 مقاله از تزیس ها و داکالات های متن سخنرانی ها در عشق آباد منتشر شده است، تمام مقالات شرکت کنندگان از جمله متن سخنرانی اینجانب نیز که در آن ایّام که یکی از جمع هیئت گردانندگان کنفرانس از پژوهشکده تاریخ بودم نیز در موضوع «نسخه های یافته شده غورقوت آتا در کشورهای خارج /غورقوت آتا اپوسی نئنگ داشاری یورت لارداقی واریانتی/» اشاره شده است که متن آن را قبل از اینکه وارد نسخه کشف شده ان در ترکمنصحرا از جانب محققین نسخه «ترکمنصحرا استاد ولی محمد خوجه» انجام گرفته است، در این جا گذرا اشاره می کنیم:
نسخه اصلی این مقاله بزبان ترکمنی با الفبای کریل روسی که در آن ایّام در جمهوری ترکمنستان هنوز الفبای کریلیکی مرسوم بود، به کنفرانس ارائه گردید. سپس آن را در زبان های تورکی تورکیّه، ترکمنی لاتین، انگلیسی، روسی و فارسی برگردانده شده است. این مقاله در مؤسسات تحقیقاتی دنیا منتشر گردید که در مقاله مبسوط دیگری آورده شده است.

متن سخنرانی ارائه شده از طرف اینجانب در کنفرانس بین المللی غورقوت آتا:

این مقاله در موضوع:
«نسخه های یافته شده غورقوت آتا در کشورهای خارج»

قورقوت آتا
قورقوت آتا

در کنفرانس «غورقوت اتا» از جانب نویسنده این سطور به سال 1999/م.، – عشق آباد قرائت گردیده است!

بر اساس روایات یکی از مورّخین قرن پانزدهم که می گوید: «- در دوره ای نزدیک به ایّام حضرت محمّد، در بین طوایف اوغوز شخصیّتی با عنوان «دأده غورقوت» ظهور کرده است. وی در زبان طوایف اوغوز کتابی نوشته که آن کتاب به نام «دأده غورقوت» مشهور گشته است.»[1]

اثر حماسی «غورقوت آتا» که قدمت آن، تا قبل از نزدیک به دوره حضرت محمد عنوان شده است، اعصار زیادی را طی طریق نموده و در بطن قرون اسرار آمیز خلق شده، در مورد وقایع متعدد، از قهرمانی ها، مردانگی ها، از صفت ها و اخلاق های پاک بشری پیام می رساند. این حماسه اساساً در قرن 14 تا قرن 16 در ایّام سلسله ترکمن های آق قویونلی کتابت و به دقّت جهانیان رسانده شده است. این اثر در طول ایّام متمادی دقّت و نظر پژوهشگران و مورّخین دنیا را به خود جلب نموده است.

ادامهٔ مطلب »

بروشور مجموعه آثار پژوهشی تاریخ و ادبیّات تورکمن

د. خ. اونق: این مجموعه در پی 3 بروشوری که هر کدام مجزا از همدیگر به زبان های؛ فارسی A، انگلیسی B، روسی C، و شکل کامل آن «D«،  در فرمت های «وُرد-پروگرام» موجود در آرشیو و «پی دی اف» در رسانه مجازی «نت ورکینگ /اینترنت/» ارائه می گردد:

هیچ ابزاری جز یک کاغذ کاهی،
قلم و جوهر سیاه بیش نبود.
همه ی ابزار قلندر همین بود.
جوهر بنواخت، قلم بنوشت، قلندر سرود،
در پگاه شب دراز تا به هنوووز بیدار است. …

D_Comp_View_Info_For3Lang_my books__04

مشخصات مجموعه آثار دکتر خانگلدی اونق در این بروشور ارائه می گردد

– و اما، –
هر ابزاری که رسید،
دست قلندر بوسید،
کوشید، جوشید، خروشید،
پخته گشت همی،
جامی به تمنای حقیقت،
باده به تصدق نوشید. …

 با سلام، عرض ادب!، این طرح، جلد بروشور راهنمای مجموعه فعالیتهای فرهنگی، تحریرات و رسالات اینجانب /د.خ.اونق/ است که از اوایل سالهای مهاجرت هزارونهصد و هشتاد و هفت تا به امروز ادامه دارد. البته هنوز در صندوقچه ذخایر چند جلدی از آثارم در باب تاریخ و ادبیات ترکمن از عصر گوک تورک تا بامروز در سیر و جستجوست. این بروشور مجازی حاوی بیش از بیست جلد کتاب و آثار است که ضمن دادن اطلاعات لازم همه آنهارا در فایل پی دی اف منظوم نمودیم. این آثار از قبیل:
. چهار جلد پایان نامه به حروف لاتین ترکمنی بعلاوه چکیده آن به چهارزبان انگلیسی، روسی، فارسی و زبان تورکمنی آن به سه الفبای کریل-تورکمن، لاتین تورکمن و کلاسیک تورکمنچه، . همه آثار فوق، به حروف الفبای تورکمنی-ایرانی، (پنج جلد دیگر) تعمیم داده شد.
. دیوان جهانشاه حقیقی، جهت چاپ دوم، حاوی سه جلد مجزا از هم، بعلاوه شکل کامل سه جلد، که در آن تحقیقات پروفسور ولادیمیر مینورسکی با بررسی و ترجمه متون و اشعار از دانشگاه کمبریج لندن علاوه گردید.
. پژوهشهای آکادمیکی؛ حاوی:
. ترکمن صحرا در اوایل قرن بیستم. تصاویر، چهره ها و تابلوهای ماندگار. «اسناد سخن میگوید»
برگردان و ترجمه اثر استادم، آکادمیک پروفسور مراد آنانفسف در باب «مختومقلی و اونونگ زماناسی هم بندیلیکده یازیلان شئغئرلار….
. پژوهش و ترجمه؛ اثر «قیاتخان و باژماندگان» و «اشعار سروده شده در اسارت»، به زبانهای فارسی و پروژه انگلیسی قبل از ویرایش، مجموعا سه کتاب.
. مقالات و اطلاعات تاریخی در باب «دیوان جهانشاه حقیقی» بزبان انگلیسی…
. درآمدی بر موسیقی دوتار ترکمنی و معرفی یک اثر. …. لینک این بروشور ذیلا درج میگردد!

https://drive.google.com/file/d/1X2qs5P_2pNWjzySR4F45QYAguAdp9krN/preview

سرنوشت محمدصفا یوناچی برادر گمشده عارف شهیر مختوقلی فراغی

عطا ایشان و علی آقا جرگلان

عطا ایشان و علی آقا جرگلان

د. خ. اونق: در منابع تاریخی پژوهش های آکادمیکی تاریخ ترکمنستان آمده است: «مختومقلی فراغی در گشایش روابط نزدیک بین ترکمن و افغان بی تفاوت نبوده است. وی در مورد سفر «چاودئرخان» به افغانستان، مجموعه ای از اشعار را در آثار خود به آن تخصیص داده است. متاسّفانه نام این اشعار در اسناد و فرمان های احمد شاه آورده نشده است. در آن اسناد احتمالاً به نام واقعی چاودورخان نیز باید اشاره شده باشد. بر حسب عادت یکی از آن اسامی در اسناد آرشیوی رقم می خورد. برادران مختومقلی؛ محمد صفا و عبدالله نیز در مسیر راه افغانستان منجر به ناپدید شدن غم انگیز آن ها می گردد. علاوه بر آن، جهت یافتن برادران خویش، احتمالاً خود مختومقلی نیز به سوی افغانستان روانه شده باشد، دور از واقعیّت نیست. شاعر به این امر و افعال در شعر «اوغلوم آزادئم /پسرم آزادی/» نیز در ارتباط با مناظره با پدرش پرداخته است، گواهی می دهد.»

ترکمنصحرا – کانال تلگرامی قرّه ناوه :

@gharnaveh

روابط ترکمن-افغان

سندی از این روابط ترکمن – افغان مندرج در مجلّه فراغی شماره 57

محمد صفا برادر مختومقلی فراغی اندیشمند و شاعر بزرگ تورکمن فرزند دولت محمد ازادی بوده ،مختومقلی در دیوان شعرش چندین شعر درباره برادرش محمد صفا سروده از جمله شعر عبدلله که اینگونه شروع می شود
داغا عرضیم ایدیپ توتدیم خبرینگ
لال بولیبدور تیلی دیماز ازارینگ
آتا انه سیزدور سنینگ قرارینگ
قایدا وطن تودینگ قارداش عبدلله.

ترجمه
به کوه عرض و حال کرده ،خبرت را گرفتم
لال شده زبانش چیزی نگفت
تو بدون پدر و مادر قراری نداری
درکجا مسکن گزیده ای ،ای برادرم عبدلله؟

در اکثر اثار و نوشته های محققان از جمله نوشته های محققان تورکمنستان مانند : بردی کربابایف ،ماتی کوسایف و همچنین  در اثار محققان ایرانی از جمله حاج مراد دردی قاضی ،دکتر اراز محمد سارلی ،گنبد دردی اعظمی راد  و….. متفق القول هستند که محمد صفا و عبدلله به اتفاق چودور خان به طرف افغانستان می روند و در خراسان با حمله دشمنانان روبرو شده و در انجا عبدلله کشته می شود و محمد صفا مفقود میگردد . ادامهٔ مطلب »

صفحه مربوط به نویسنده شاهکار جهانشاه حقیقی در سایت کتابخانه های آمریکای شمالی و ایاات متحده آمریکا

Страница автора Divan Jahanshah Hakyky на сайте североамериканских и американских библиотек
دىوان جهانشاه حقىقى: شاه ترکمن، شاه توورىز، شاه مردان قرن چهردهم و پانزدهم : به همراه شرح احوال، آثار و اوضاع سىاسى و اجتماعى دوران جهانشاه حقىقى

Dīvān-i Jahānshāh Ḥaqīqī: shāh-i Turkaman, shāh-i Tūvrīz, shāh-i mardān-i qarn-i chahardahum va pānzdahum : bih hamrāh-i sharḥ-i aḥvāl, ās̲ār va awz̤āʻ-i siyāsī va ijtimāʻī-i dawrān-i Jahānshāh Ḥaqīqī

Author: نوشته و پژوهش، دکتر خانگلدى اونق = Poems / Jahanshah Hakyky ; [editor], Dr. Hangeldi Ownuk. اونق، خانگلدى. ; Jaḣanshaḣ Ḣăgigi; Khāngildī Ūnuq
Publisher: انتشارات بهجت، Tihrān : Intishārāt-i Bahjat, 2014.
Edition/Format:   Print book : Poetry : Turkmen : Chāp-i avval
Summary:
Ḥaqīqī Turkamān, Jahān Shāh ibn Qarā Yūsuf ; Turkish poetry – Iran – 15th century.
Rating:

(not yet rated) 0 with reviews – Be the first.

Subjects
More like this
کلیک روی لینک داده شده مربوط به نویسنده شاهکار جهانشاه حقیقی در سایت کتابخانه های آمریکای شمالی و ایاات متحده آمریکا

 

انتشار اولین شماره فصلنامه وزین علمی، فرهنگی-ادبی «مؤسسه سلجوق»

انتشار اولین شماره فصلنامه وزین علمی، اجتماعی، فرهنگی و هنری «سلجوق»

تبریز – مؤسسه انتشاراتی «سلجوق» – د.خ.اونق:

انتشار اولین شماره فصلنامه وزین علمی، اجتماعی، فرهنگی و هنری «سلجوق» تبریز بر تمام اهالی ایران و بویژه تورک زبانان ایران و دنیا مبارک باد. این نشریه که از جانب «انتشارات معتبر سلجوق» چاپ و منتشر میشود، حاوی مطالب ارزنده تاریخی، ادبی و فرهنگی از جانب شخصیت های شاخص فرهنگی اجتماعی ایران می باشد، این شماره با این مشخصات به ثبت رسید: .
فصلنامه فرهنگی، اجتماعی سه زبانه تورکی، فارسی و انگلیسی «سلجوق». دوره اوّل، شماره ۱، پائیز ۱۳۹۸/ش – مطابق با سپتمبر ۲۰۱۹/م. در تعداد ۱۵۷ صص.
اوج آیلئق تورکچه، فارسچا و انگلیزجه مدنیّت و توپلومسل درگیسی – بیرینجی دونوم، سایی ۱، پاییز ۱۳۹۸/ش.- میلادی ائیلی سایی سپتامبر ۲۰۱۹/م. صایفا سایی۱۵۷ صص.
لذا از جانب آدمین این پیج دو مقاله نیز در آن درج شده است که تصاویر آنرا در حجم این پست، بروز رسانی نمودیم….
ا.. #فصلنامه_سلجوق #انتشارات_سلجوق #تبریز #آذربایجان #گنبدکاووس #اورمیه #اردبیل #باکو #ترکمنستان #عشق آباد #بندرتورکمن #موسسه_سلجوق #تورکان #ترکان #سلجوق_انتشاراتی #اونق #خانگلدی #حیدربابا


#тебриз #азирбайджан #бакув #ашхабад
#sejuk_neşriýaty #tebriz #töwriz #ownuk #hangeldi #turkmensahra #azerbaican #urmiye

 در این شماره از فصلنامه «سلجوق» دو فقره از مقالات اینجانب (خ.اونق) منتشر شده است. … ادامهٔ مطلب »

یانگی تاپئلان غورقوت آتا دستانی بارادا دکتر ع. دیه جی بیلن گچیریلن گپلشیک

افسانه دی شمشیره دایامازسا آزادلئق

صفحاتی چند از کتاب جدید من «قیاتخان و بازماندگان – تابستان 2019

آلله قلی صایاتلی – بنده قلی (۱۸۱۳-۱۹۰۱) شاعر وطندوست از اهالی کومیش دفه

دکتر خانگلدی اونق – تورنتو:

درییلاق های «غاسین قویی» در حوالی شهرترکمن باشی فعلی (کراسنودسک یا شاقدم قبلی) دیده به جهان گشوده است. مدّت زیادی از عمرش را در حسنقلی، کومیش دپه و حومه آن سپری می نماید. در حال حاضر وی در آرامگاه «خوجه مختوم ایشان» از نواحی حسنقلی، آرمیده است. این شاعر نیز به مانند سایر ترکمنانی که در نوارمرزی سکونت داشته اند، برابر با شرایط اجتماعی آن دوره، مجبور بوده اند بعضی از ایّام خود را در ترکمنستان شمالی و دوره هائی هم در ترکمنستان جنوبی گذران حیات کنند.
در یکی از موضوعات آثار وی صحبت در مورد یکی از خان های چپاولگر ایران بنام «شاهردالی /شهردلو/» می رود. این واقعه مربوط به هجومی است که شهردلو به روستاهای عشایری ترکمن که درنواحی جنوبی کوه «کورن» اتراق کرده بودند، داشت. او در این درگیری 9 نفر از اهالی را کشته و تعداد زیادی از اموال و احشام آن ها را غصب و قصد یردن می کند. درآن احوال شاعر آلله قلی، با همراهی جوانان همشهری خود، از رفتن این شخص جلوگیری و شعری در خصوص این واقعه به نام «باردئر /هستند/» را می سراید:

چونی– شرپ دییرلر ایکی طاراپ دئر،
دویه جی، یئلغای و …، بی حاساپ کؤپ دیر،
غارراوی، بأهلکه، باغا، شرپ دیر،
من خاساپ ایله سم کأنلریم باردئر.

ترجمه:
چونی– شرف گویند هر دو یک طرف،
دیجی، یلقی و …، بیحد زیادند،
غرّوی، بهلکه، باغه، شرف اند،
گر حساب بکنم، زیادی داریم.

A

همدلان_ش.اول

B

Number_2_Hamdelan

ادامهٔ مطلب »

اپیزود دوازدهم: رواياتي از زندگي قيات‌خان و مصاحبه با دکتر خانگلدی اونق؛ نویسنده و پژوهشگر ترکمن

لینک جداگانه و متفاوت کلیک کنید!

کتابهای قیاتخان و مختومقلی

مصاحبه صریح دکتر عبدالرحمن دیه جی با یابنده «نسخه سوّم غورقوت آتا» استاد فرزانه ولی محمد خوجه

یابنده نسخه سوّم غورقوت آتا استاد ولی محمد خوجه

ترکیّه – پلی بین من و شما – عبدالرحمن دیه جی: – (برای پژوهشگر نامی و خستگی ناپذیر صحرا دکتر عبدالرحمان دیه جی تندرستی، طول عمر، و موفقیّت در تمام فعالیّت های انساندوستانه و ملّی پرورانه وی داریم و در راهی که جهت اخذ درجات بالاتر علمی پیش می برد، موفّق و کامیاب گردد!) – «دکتر خانگلدی اونق – تورنتو«

آغاز مصتحبه:

نکته 1:  متاسفانه دنیای ترک چه از نظر صیانت از شخصیتهای تاریخی خود و چه حفظ نسخه های خطی نمره خوبی نمی تواند بگیرد. چرا نسخه های قدیمی دده قورقورت در موزه های دنیای ترک وجود ندارد و در موزه های واتیکان و آلمان و یا چین حفظ می شود. همین نشان می دهد که ما به موقعش از آن نسخه ها به خوبی حفاظت نکرده ایم. این کار محتاج عشق است. باید با عشق و درد به دنبال نسخه ها گشت.

نکته 2 : 35 کیلومتر بعد از بایکونور در قزاقستان کنار سیردریا، قورقوت آتا را دیدم که آرمیده بود. با دیدن قبرش دلم گرفت. یک قبر ساده خاکی.  انسانهای آرزو بر دل  تکه پارچه هایی از سر قبرش آویزان کرده بودند. معلوم بود که هیچ مراقبتی از آن نمی شود. نه دیواری دورش بود و نه  لوح یابودی. به حال خودش رها شده بود. نشستم و برای روحش دعا  کردم. بعد از آن با یکی از روزنامه های قزاقستان مصاحبه ای انجام دادم و از وضعیت قبر قورقوت آتا گله و انتقاد کردم. بعد از چاپ روزنامه مقامات قزاق از من انتقاد کردند که چرا موضوع را به روزنامه کشیده ام و چرا به خود ما نگفته ای. اما خوب شد که مصاحبه کردم چون بعد از آن به قبر قورقوت آتا رسیدگی کردند.

اشاره:   در ماههای گذشته دو نفر خبر یافتن نسخه سوم کتاب دده قورقوت را از طریق شبکه های اجتماعی اعلان کرده بودند. یکی دکتر محمد زاد صدیق از ایران و دیگری پروفسور متین اکیجی از ترکیه. اعلام پیدا شدن نسخه دده قورقوت توسط دو نفر در فواصل زمانی نزدیک به هم، موجب حیرت افکار عمومی شده بود. اما از منطقه ما ترکمن صحرای ایران نیز خبرهای  متفاوتی به گوش می رسید مبنی بر این که یابنده اصلی این نسخه همشهری گنبدی ما ولی محمد خوجه است  که عمرش را با جمع اوری نسخه های خطی گذرانده. می گفتند نسخه اصلی اورژینال دست اوست. می گفتند که هر دوی آن اساتید یعنی اکیجی و صدیق فتوکپی و فایل پی دی اف نسخه را از خوجه گرفته اند. ادامهٔ مطلب »

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: