مختومقلی و اونونگ زاماناسی هم بندی لیکده یازئلان شئغئرلار


Стихи написаны
в тюрьме пункте
 «Махтумкули и его время также Стихи написаны в тюрьме пункте»
قیات خان (XIX عاصئر) #قیات_خان
د. خ. اونق: …قیات خان XVIII عاصئردا #کومیش_دپه ده یوموت لارئنگ کور طایپاسئندا دۆنیا اینیأر. اول شول دؤورینگ دمیرچی اوستا اچری – ماشغالاسئندان بولانی اۆچین ایشجنگ و ‌ازبر آدم بولوپ دئر. بو حادیثالار قاجارلارئنگ مأمدشاه دؤوری بولوپ دئر.
قاجارلارئنگ مأمدشاه دوری اولار؛ #ترکمن لره چؤکدیر سالغئت سالئپ #جاپاربای ایلاتئی آغئر باسقی آستئندا قویوپ دئرلار.

قاجارلارئنگ ظلومئنا چئدامادئق قیات خان أهلی شای – اسباپ لاری، دنگیز انجام لاری و دمیرچیلیک اوستا آبزال لارئنی آلئپ کومیش دپه دن ایلکی #حسنقلی#اسنقلی– سونگ بولسا چلکنه گؤچیأر. …
قیات خان – Kyýat han

قیات خان خازار دنگزی نینگ کناریاقا تۆرکمن لری نینگ خاص غورپلی و اولی تأجرینه اؤوریلیپ دئر. اول ایلکینجی گزک تۆرکمن لرینگ وکیلی حؤکمۆنده مشهور #گلستان و #تورکمنچای یورت آرا (قاجارلار بیلن #روسیه دؤولت لری نینگ آراسئنداقی ۱۸۱۳ – نجی یئلدا بولوپ گچن یاراشئق) گپلشیک لره غاتناشیار. شول تاریخی گپلشیک لر تفلیس ده و قاراباغ دا گچیریلیپ مشهور شرطنامالارا قول چکیلیأر…. سونگ لاردا روسییادان گلن کالنین – ینگ یولباشچی لئغئنداقی اکسپدیسیانی قیات خان غارشی آلیار. شول یئلقی غرولان قورلتای، قیات خانئنگ یولباشجی لئغئندا گچدی. اولاری خیوا خانی و ایران حکمدارلاری نئنگ سالیان حاوپئندان غورانماق اوچین ایل بولوپ؛ «اورسیئت دولتینه، تۆرکمن لری اؤز تابعین لئغئنا آلماغئنا خوایئش بیلن یۆزلنیپ دئرلر.». …
…. حاضیر الیمیزده قیات خان و اونونگ اوغلی #یاغشی_مأمد – ینگ باشدان گچیرن حادیثالاری باراداقی کیتابی ترجیمه ادیپ تامام لادئق. … شو اثرینگ پی دی اف فایلینی شو یردن آلئپ، گؤریپ بیلرسینگیز!

اوندا قیات خانی و اونونگ اوغلی یاغشی مأمدی ایران شاه سی محمدشاه قاجار اورسلارا پارا بریپ توتدئرئپ، اول گؤرگیلی لر عمرینی زندان دا گچیریپ قیات خان تفلیسینگ تۆرمه سینده گؤرجی کؤر بولوپ اؤلیپ غالیار. یاغشی مأمد بولسا ایلکی وارونژ سونگ سانکت پترزبورگ تۆرمه سینده ساقلانئپ اول هم شول یرلرده دۆنیأدن گیدیأر. سونگ لاردا یاغشی مأمدینگ بیر اوغلی روس حاربی مکتبینده اوقاپ اولی درجه لره یتیأر. شوندا اول اؤز دوغدئق دپه سی شاه قاداما (کراسنوودسکی) قوللوغا گلیأر. شول واقتدان بیلأک اولار #خان_یومودسکی ماشغالالاری نئنگ دویبینی توتیارلار. شولاردان #لاله_خان_یومودسکی#اترک_گۆرگن تۆرکمن لری نینگ ۱۹۲۴ – یئلداقی جۆممیشینه #غایغیسیز_آنابایف داغئلارئنگ بویروغی بویونچا حاربی کؤمک بریأر یاغشی مأمد سوادلی و عاقئلی فرهیخته آدام بولوپ دئر. اوندان کؤپ سانلی قوشغولار غالیار. اول قوشغولاری پروفسور مراد آنانفسف «بندی لیگده یازئلان شئغئرلار» آدی بیلن نشیر اتدی. نصیپ بولسا باسئم ایران دا – دا نشیر اتمٔأگه گیریشدیک. …
آنانفس اف مراد
A73 مختومقلی و اونونگ زاماناسی: ادبی تاریخی درنگو/ – A.: توٚرکمنستان، 1989 – 168 ص.ص.
ISBN – 8320 – 0027 – 7 —————————-
کیتاپدا مختومقلی نئنگ یاشاپ گچن زاماناسی ادبی – تاریخی تایدان درنگلیأر. اورتا آسیانئنگ، زا-قافقازیانئنگ، ایرانئنگ آوغانستانئنگ XVIII عاصئرداقی سیاسی یاغدایی بیان ادیلیأر. توٚرکمن طایپالاری نئنگ غونگشی فئودال دؤولتلر بیلن آؤز-آرا غاتناشئغی گؤرکزیلیأر.
آوتور مختومقلی نئنگ دوغلان، آرادان چئقان سنه لری حاقئندا – دا غئزئقلی پیکیرلری اورتا آتیار. کیتابئنگ ایکینجی بؤلوٚمینده بولسا،XIX عاصئرئنگ پروگراسیو آداملاری قیات خانئنگ، اونونگ اوغلی یاغشی محمدینگ توٚرکمن لری روسیانئنگ سوستاوئنا بیریکدیرمک بارادا ادن تاغالالاری، گؤرن گؤرگوٚلری بیان ادیلیأر. …
چپ دن ساغا 1. آکادمیک د. مراد آنانفس اف،
2. د. خانگلدی اونق – عاشق آباد کنفرانسیاسی – 2000ی.
Dr. H. OWNUK: Akademik Myrat Annanepesowyň «Magtymguly we onuň zamanasy hem Bendilikde ýazylan şygyrlar” kitabyny ýaňy ýakynda köne şrift (klassik arap-pars elipbiýi) – sine geçirdik. Bu kitabyň birinji bölümi «Magtymguly Pyragynyň döwri» we ikinji bölümi bolsa «Bendilikde ýazylan şygyrlar» ady bilen tamamladyk. Bu kitabyň ikinji bölümi «Kyýat han bilen onuň ogly Ýagşymämet hakynda bolup geçýär.
Olar Türkmenistanyň günorta-günbar çäklerinde (Kümüşdepe, Esenguly we Çelekende) ýaşapdyrlar. Olar Türkmenleri, Eýran we Hywa hökümdarlaryndan goramak üçin Orsýet patyşalygyndan kömek sorap olaryň tabynlygyna geçmekligi talap edipdirler. Russýa Türkmenlere üns bersede, Ýomut Türkmenleriň hany Kyýat han we onuň ogly Ýagşymämedi Eýran şasy Mämetşa Gajaryň orslara para berip olary tutdyrmagy, bu topar türkmenleriň Eýran bilen baglylykda ilkinji syýasy hereketleri dir. Olar ömrüni Orsýedin türmelerinde geçirýärler. Kyýat han Teblisin türmesinde göreji kör bolup dünýäden ötýär, Ýagşymämet bolsa ilki Waronž soň bolsa Sankt-Piterburgda köp wagtlap zyndanda oturup, ol hem şol ýerlerde dünýäden gidýär.
Ýagşymämet türmä düşenden soň onuň iki oglyny hem orslar grow (zamon /ýesir/) edip Orsýede äkitýärler. Olary ýorite harby disantyň mekdebinde okuwa göýberýärler. Bu iki oglanjyklryň biri Orsýedin sowugyna çydamany nahoşlap dünýäden gitýär. Ondan soň Ýagşymämet hem türmede dünýäden gitýär.Emma beýlejki bir sany galan oglanjyk Orsýedin ýokary harby mekdebini tamamlap Krasnowodskiýa (häzirki Şagadam) gulluga gelýär. Şol wagtdan beýläk olar #Han Ýomutski#Etrek – Gürgen türkmenleriniň 1924 – inji ýyldaky jümmüşine #Gaýgysyz_Atabaýew dagylaryň buýrugy boýunça harby kömek berýär. Ýagşymämet sowatly we akylly parasatly adam, bolupdyr. Ondan köp sanly goşgular galýar. Ol goşgulary professor Myrat Annanepesow “Bendilikde ýazylan şygyrlar” ady bilen neşir etdi. Şu işi Türkmensähra elipbiýisine-de geçirip neşir etmäge synanşýarys. ….
Advertisements

ممنون از دیدگاهی که گذاشتید.

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: