ایران تورکمنلرینین دیل اؤیرنیمی ساحه سینده کی فعّالیّتلری (کنفرانس)-2


آنکارا کنفرنسیاسینده مای 2016

آنکارا کنفرنسیاسینده مای 2016

آنکارا – د. خانگلدی اونق – 10 می 2016 – 6 – نجی تورکولوژی گونو توپلانتیسی

20 دقیقه + 10 دقیقه سؤال و جواب
توضیح: این متن پیشنویس کنفرانس قبل از ویراستاری تورکی!
ایکینجی بؤلوم:

1920-نجی سنه لرده تورکمنصحرادا عثمان آخونون «اؤزئرک تورکمن صحرا» قورومونون دؤوره سینده، عین زاماندا قوزی تورکمنستاندا، «تورکیستان» آدی ایله قازیته تورکیه لی سویداشلارئمئز چوقای اوغلی مصطفی نئن چاباسی و ریداکتورلوغو آلتئندا اوُ ساحه لرده یایئنلانموشتور. عین شو زاماندا آذیربایجان سویدشلریمیزین طرفیندن هم «نیدایی تورکمن» آدی ایله قازیته تهراندا چاپ اولوپ تورکمنصحرالارئندا یایئنلانموشتور.

1979-نجی سنه دن سون ایران تورکمنلرینین مدنی و سیاسی قورومونون طرفیندن «ایل گویجی» آدی ایله یایینلانان قازیته 1982-نجی سنه یه قدر دوام اتمیشدی. اما تورکمنلر، رژیم طرفیندن باسقئلاناندان سون گیزلین شکلیده یاینلاندی. اما ایران تورکمنلرین مدنی و سیاسی فعال لاری موهاجیرت اتدیکلریندن سون، 1990-1991 -نجی سنه ده ساده جه 2 نومراسی عاشقابات شهرینده یاینلاندی. اوُ ساییدان سون هیچ بیر زامان یاینلانمادی.

1992-1993-نجی سنه لرده ایراندا آذیربایجان و تورکمن تورکچه لرینده موشتریک 5 ساییه قدر دوام ادن «یول»، «دورموش» و «آق یول» گیبی یایینلار چاپ اولدی. بو یایینلار تورکمنیستانین علم لار آکادمیاسینا قدر یایراموشدی. بو قازیته لرده بیلیرتدیکلری ایراندا تورکمن تورکلرینین و آذری تورکلرینین گنچ یازییرلرینین و شاعیرلرینین هم صونعاتچیلرینین یاپدئیی علمی ایشلرینی گؤسترردی. اما بویله اؤنجه گیدیجی و پروگرسیو یایینلار و قازیته لرینین اوزاق زامان یایینلانماسیا، ایران رژیمی طرفیندن اؤنونی آلئنییردی. بو پرابلملر ایراندا سیاسی، مدنی و ایجتیماعی کریزیسلرینین داها گویجلیدیینی گؤسترردی.

1994-نجی سنه لره قدر تورکمن – تورک ساحه لرینده صونعات، ادبیات، دیل، تاریح، مدنیّت و اتنوگرافی قونولاردا یازئلان و یایئنلانمئش اثرلره دوش گلریس. میثال اوچون تورکمن دیلینده یایئنلانمئش ستار ساوقی دان «ساوچی» آدی ایله شعیر توپلومو، پروفسور دوکتور جواد هیئتین «تورکی دیل لرینین دیالکتلرینین تاریحیا بیر باقئش» آتلی زینگین اثری، محمدرضا بیکدیلینین «ایران تورکمنلرینین تاریحی» آتلی دوکتورلوق یاپان ایشی، زیبا عرشی و ن. کسرائیانین آلبوم شکلییده 30 صایپالئق گیریشی ایله باشلانمئش «ایران تورکمنلری» آتلی فتوگرافیک آلبومی، آرازمحمّد سارلینین «تورکمنیستان تاریحی»، xvii–xviii-نجی عصرین بویوک تورکمن شاعیری مختومقولی فیراغینین فارسچایا چوریلمیش اثری و … شولار گیبی یایینلار چئقماق ایله بیر اویانئش پروسسه سی باشلانموشدی.

1979-نجی سنه لردن باشلانان اویانئش پرسسه لری دواموندا سونا باقا 1993-نجی یئل لاردا بیر سنه دواموندا 3 قازیته لرینین عین زاماندا یایئنلامایاسی بو قونومونون نتیجه لری اولدوغونو گؤرسدیر. اولاردان:

  1. «یاپراق» فاصئلنامه سی، یوسف قوجوغون چاباسی و ریداکتورلوغی آلتئندا هر فاصئل بیر نومرسی یایئنلانموشتور.
  2. هر آیلئق «صحرا» قازیته سی دوکتور عبدلرحمان دیه جی نین ریداکتورلوغی و چاباسی آلتئندا ایرانئن هربی یرینده یایئنلانموشتور.
  3. بویوک شاعیریمیز مختومقولی نئن آدئندا «فراغی» فاصئلنامه قازیته سی هم دوکتور آرازموحامت سارلی نئن ریداکتورلوق گؤسترمه سینده یایئنلانموشتور.  …

بو قازیته لرینین همه سی ایلک زاماندا ایران رژیمین بودجت و کاغید هم کونتروللوق گؤسترمکلیینده و یارادان پراپلملری ایله، قئسئق حالت-ده، بو شخصیّتلرین چاباسی آلتئندا یایئنا گؤستریلمیشتور.

بو قازیته لرده تورکمن تاریحی، ادییّاتی، ایجتماعی حابرلر و تزه لیکلر هر نومراسئندا اولوس آراسئندا یایئنلانموشدی. آما ایران رژیمی هر پاهانه لر ایله بولارا قئسئقلئق گؤستریپ، بو قازیته لرده گؤستریلن بیلیرتیلری کندی کانتروللوق آلتئنئنا سالوردولور.

صحرا قازیته سی 5-6 سنه یایئنلانان سون اونون باش ریداکتوری دوکتور عبدالرحمانی رژیم طرفیندن تاقئپ آلتئنئنا آلئپ اونون جانئنا قاصت اتمک ایسله دیلر. آما د. عبدالرحمان اولارئن کانتروللوق آلتئندان مجبوریتده اؤز کندی اؤلکه سینی ترک اتملی اولدی و اؤز سویدش مملکتی تورکیّه جمهوریّتینه قاچئپ آتمایا مجبوریتده قالدی.

سونقی 3 یئللئقتا «یاپراق» قازیته سینین باش ریداکتوری یوسوف قوجوقا هم واهی قونولار ایله گوناه یوکله مک ایسله دیلر. آما ملّت طرفیندن قولداولانان ریداکتور اولارئن واهی قونودا یوکله جک گوناهیندن خالاص اولدی. ///

Advertisements
نوشته شده در مطالب عمومی. Leave a Comment »

ممنون از دیدگاهی که گذاشتید.

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: