سال تحصیلی جدید باز هم بدون تدریس زبان مادری !


ناصر توسّلی

ناصر توسّلی

ترکمنیا – ناصر توسلی: این دومین سال متوالی از آغاز سال تحصیلی جدید در دولت تدبیر و امید دکتر حسن روحانی می باشد که در آن از تدریس زبان مادری تورکمن ها و برخی اقوام دیگر خبری نیست.
وعده تدریس زبان مادری اقوام را برای نخستین بار در بیانیه شماره 3 دکتر حسن روحانی زمانی که کاندیدای ریاست جمهوری بود خوانده بودم که در آن از اجرای کامل اصل 15 قانون اساسی در خصوص تدریس زبان مادری اقوام ایران خبر داده بود.
چند ماه پیش خبر تاسیس بنیاد فرهنگ، هنر و ادب آذربایجان و همچنین تدریس زبان مادری کردها را از سال تحصیلی جدید در رسانه ها خوانده بودم و برای اینجانب جای سوال بود که چرا سایر اقوام به خصوص ما تورکمن ها نمی توانیم حق خود را در خصوص تدریس زبان مادری از دولت تدبیر و امید بگیریم؟! چرا دولت روحانی به این اقوام امتیازات بیشتری نسبت به ما می دهد؟! آیا صدای اعتراض آنها بلندتر از صدای اعتراض ما در خصوص تدریس زبان مادری بوده است؟! یا اینکه هنوز نوبت تورکمن ها نرسیده است و مشخص نیست کی این نوبت به ما می رسد ؟! آیا مقصر تنها دولت است ما و خودمان نیستیم و نبوده ایم ؟! و ده ها سوال دیگر …

88 سال پیش در زمان حکومت منفور پهلوی، مقامات رضاشاه سیاست فارسی کردن اجباری تورکمن ها را آغاز کردند. همه مدارسی که تدریس آنها به زبان تورکمنی بود بستند. مدارسی باز کردند که تدریس در آنجا به زبان فارسی بود. شرایط تحصیل کودکان بسیار سنگین بود؛ تنها کودکان درس می خواندند؛ در آن زمان کمتر دانش آموزی یافت می شد که بخاطر یادگیری زبان نامفهوم فارسی از معلم خود کتک نخورده باشد.در آن زمان بود که پوشیدن لباسهای ملی تورکمن ممنوع شد. حتی این دخالتها به زندگی خصوصی تورکمن ها رسید تا جایی که نمی گذاشتند غذاهای تورکمنی بپذند، با کاسه های خود چای بخورند و عادات تورکمنی خود را رعایت کنند.
با وجود این که در آن زمان تمام کارهای دفاتر و تدریس به زبان فارسی انجام می شد، به رغم تمام کوشش ها زبان فارسی در میان تورکمن ها رخنه نکرد، زیرا آنها به زبان تورکمنی با یکدیگر حرف می زدند و این مقاومتها تا جایی رسید که رادیو تورکمنی گرگان شروع به فعالیت کرد.
اما امروز 37 سال از انقلاب مردم جمهوری اسلامی می گذرد. تورکمن های ایران راههای پیچیده رشد ملی را طی کرده اند. به همراه سایر مردم ایران انقلاب کرده اند، شهید داده اند و در تمام صحنه ها حضور داشته اند و همچنان حضور دارند و می یابند. بر خلاف برخی تندروی ها امروز هیچ تورکمنی تجذیه طلب نیست و چنین خطری منطقه را تهدید نمی کند و چنین افکاری در اینجا وجود ندارد. تورکمن های ایران زندگی در این کشور را که باعث پیشرفت و رشد اقتصادی، اجتماعی، علمی و سیاسی آنها شده است، افتخار خود می دانند و زندگی در آن را نسبت به کشور کمونیستی تورکمنیستان ترجیح می دهند. حتی مشاهده می کنیم به سختگیری های آن کشور نسبت به تورکمن های هر دو کشور اعتراض می کنند و گاهن مطالب انتقاد آمیزی درباره آن می نویسند. مرزهای تورکمن صحرا از امن ترین مرزهای ایران هستند و مردم نیز همواره به امنیت آن می کوشند.
پیشتر مقاله نسل امروز و فراموشی هویت تورکمنی را نوشته بودم. اشاره کرده ام که چطور با وجود گسترش رسانه ها و چاپ کتابها و نشریات تورکمنی، نسل کنونی جامعه تورکمن صحرا نه تنها به تورکمن بودن خود افتخار نمی کنند ،بلکه سعی در مخفی کردن و بی ارزش دانستن هویت تورکمنی خود را دارند. امروز زبان فارسی به زبان تورکمنی رخنه کرده است، همچنان خبری از پوششهای تورکمنی نیست. مشاهده می کنیم تورکمنها با یکدیگر به زبان فارسی گفتگو می کنند، گاهی نیز مشاهده می کنیم با نامگذاری های تورکمنی مخالفت می شود، و حتی مشاهده می کنیم این مخالفتها از سوی خود تورکمن هاست. نسل امروز نمی داند تورکمن به معنای واقعی کیست؟! هویت ، فرهنگ و تاریخ تورکمن چیست؟! در این خصوص پدران و مادران کوتاهی می کنند، باید فرهنگ مطالعه و آگاهی را برای حقظ هویت تورکمنی را آموزش دهند در کنار آن باید نویسندگان و رسانه ها آن را گسترش دهند.
همه این اتفاقات تنها با گذشت یک نسل ( از پدربزرگان تا ما ) رخ داد که مقصر آن نه تنها خود ما بلکه دولت های گذشته نیز بوده اند. در سالهای قبل مشاهده کردیم که چطور فضای رسانه ای بسته بود، اما با روی کار آمدن دولت روحانی، دولتی که رای 85% درصدی را از تورکمن ها گرفت روزنه های امید گشوده شد. فضا برای گسترش رسانه ها و آزادی بیان باز تر شد. نشریات و سایتهای جدیدی در تورکمن صحرا آغاز به فعالیت کردند. همچنان مشاهده می کنیم دیدار و ارتباطات تورکمن ها با مشاور اقوام روحانی جریان دارد. دیدگاهها نسبت به گذشته تغییر کرده و امتیازهای بیشتری عاید تورکمن ها شده با این حال در برآورده شدن برخی خواسته های قومی کوتاهی شده که تدریس زبان مادری یکی از مهمترین این خواسته هاست که همچنان انتظار برآورده شدن آن را از دولت تدبیر و امید می طلبیم.
موضوع دیگری که باید به اشاره کرد رسیدن به یک رسم الخط واحد است که بارها شاهد مطرح شدن این موضوع در جلسات و نشستهای ادبی و همچنین در گروه های فضای مجازی بوده ایم. در اینجا لازم می بینم اعلام کنم که مقصر اصلی قبل از دولت خود اساتید تورکمن می باشند.
پیشنهاد اینجانب همانند بسیاری دیگر از جوانان برای تدریس زبان مادری استفاده از رسم الخط لاتین بود. چرا رسم الخط لاتین؟ الفبای لاتین از لحاظ نوشتاری و تلفظ خطاپذیری کمتری نسبت به الفبای عربی دارد. دوم اینکه اکثریت تورکمن‌های جهان از این نوع الفبا استفاده می کنند، از جمله کشور تورکمنیستان و حتی سایر ملل تورک نیز در حال استفاده از این رسم الخط هستند. همچنین با توجه به گسترش رسانه ها و شبکه های اجتماعی رسم الخط لاتین این اجازه را به کاربران می دهد تا با سایر همزبانان خود در نقاط دیگر جهان از طریق اینترنت به صورت نوشتاری ارتباط برقرار کنند یا نوشته های خود را در سایتهای تورکمنی خارج از کشور به اشتراک بگذارند.مورد بعدی این است که نویسندگان ما با استفاده از این نوع الفبا محدودیت مرزی نخواهند داشت و نیاز به برگردان خطی آثار آنان جهت چاپ در کشوری مثل تورکمنیستان نخواهد بود. به هر حال این پیشنهاد از سوی اساتید بنا به دلایلی از جمله تغییر نوشتاری کل کتابهای چاپ شده و همچنین احتمال مخالفت دولت و روحانیون تورکمن با این نوع رسم الخط رد شد. اما هنوز برای ما جای سوال است که چرا دولت بعد از اجازه تدریس زبان مادری با این نوع رسم الخط مخالفت کند ؟ مگر در مدارس ما زبان انگلیسی را یاد نمی گیریم ؟ یا این زبان با الفبای فارسی یا عربی تدریس می شود؟! یا مگر روحانیون ما قرآن را به عربی نمی خوانند و به زبان عربی آموزش نمی بینند که با آن مخالفت کنند؟!
به هر حال رسم الخط های پیشنهادی بعدی جهت آموزش زبان مادری همان رسم الخط قدیم با اندکی تغییر و تحول و همچنین رسم الخط ابداعی جدید می باشد که از قواعد لاتین تورکمنیستان پیروی می کند.
به نظر نگارنده در صورت مخالفت با رسم الخط لاتین، آموزش با رسم الخط ابداعی جدید که نتیجه تلاشهای اساتیدی چون عبدالقهار صوفی راد، آنادردی عنصری و سایرین می باشد آسان تر خواهد بود. زیرا تلفظ آن که مانند نوشتار آن یکی ست، دقیق تر خواهد بود که در رسم الخط قدیم چنین نیست و شکل نوشتاری و تلفظ آن با یکدیگر همخوانی ندارد. بنابراین پیشنهاد ما این است که دیگر هر کسی نوشتار تورکمنی را با الفبای عربی به شکل دلخواه خود ننویسد و از هم اکنون به فکر یادگیری رسم الخط جدیدی باشد که اساتید فوق بر آموزش آن تاکید می کنند. آموزش زبان مادری با این رسم الخط طی یک حرکت خودجوش هم اکنون توسط استاد صوفی راد در شهرستان گنبد کاووس تدریس داده می شود.

hhh

Advertisements

ممنون از دیدگاهی که گذاشتید.

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: