درباره ی شیخ مرادوف پدر و پسر(بوریس)


باریس شیخ مرادف وزیر سابق امور خارجه ترکمنستان

باریس شیخ مرادف وزیر سابق امور خارجه ترکمنستان

ایل گویجی – یوسف کر: در دوره ی «پرویسترویکا (بازسازی)، علنیت و دموکراسی» درشوروی (نیمه ی دوم دهه هشتاد)، درآکادمی علوم ترکمنستان، بویژه درانستیتوی تاریخ، دربسیاری از موارد گفتگوها بر سر مسائل  خواه نا خواه صحبت از دوره ی رئپرسسیا (دوره ی اعمال قهر) را پیش می آورد. اطلاعات من درباره ی شیخ مرادوف پدر(و یا پدر بوریس شیخ مرادوف) نیز بیشتر محدود می شود به گفته ها و نقل و قول هایی که از جانب پژوهشگران تاریخ بیان شده است.

درتاریخ شوروی، دهه ی سی قرن بیستم را دوره ی رئپرسسیا (دوره ی اعمال قهر) نامیدند. در این دهه با فرمان استالین صدها هزار کادر حزبی و دولتی به قتل میرسند.

به گفته ی پژوهشگران مذکور شیخ مرادف پدر ازمجریان  کشتارهای استالین درترکمنستان بوده و با مرگ استالین و روی کار آمدن نیکیتا خروشچوف، او از ترس به مسکو  رفته و با زن ارمنی اش از حمایت جامعه ی ارمنی مسکو برخوردار می شود. واز آنجایی که درکشتار هزاران کادر ترکمن حزبی ودولتی ترکمنستان فعال ترین نقش را داشته تا پایان عمر جرئت بازگشت به ترکمنستان را نمیکند.

بدین ترتیب شیخ مرادف پسر درمسکو بزرگ شده و تحصیلات عالی را بنابه گفته ی یکی از ترکمنهای ایران که دوره دکترا در شیمی را در لندن گذرانده و در رشته ی علوم سیاسی(گویا روابط بین الملل) را در دو شهر مسکو و لندن پایان میدهد.
 در دوره ی «پرویسترویکا(بازسازی) و حدود یک سال اول پس از فروپاشی شوروی و استقلال ترکمنستان، آقای عبدی قولی وزیر امور خارجه جمهوری ترکمنستان بود. سپس به جای او بوریس شیخ مرادف را به عنوان وزیر امورخارجه به این کشور می آورند. بوریس بتدریج در دستگاه حاکمه ی ترکمنستان پس از رئیس جمهور س. نیازوف بالاترین جایگاه را کسب می کند. گفته می شود او با استفاده از جایگاه محکم خود بشدت به جمع آوری مال و منال روی آورده، تا فروش تجهیزات مهم هواپیماهای میگ پیشروی نموده و صاحب سرمایه ی هنگفتتی می شود. در پی آن بتدریج بفکر کسب مقام ریاست جمهوری افتاده، مشغول برنامه ریزی برای تحقق این آمال می شود. تا اینکه نیازوف با فروش گاز ترکمنستان به قیمت نصف بهای گاز دربازار جهانی ستاره ی اقبال او را تغییر میدهد. بطوری که ابتدا بعنوان سفیر به کشور چین اعزام می کند. سپس درفرصت بعدی برای مذاکره به پایتخت فرا خوانده می شود. ولی او حاضر نمی شود به عشق آباد برگردد، بلکه به روسیه فرار کرده بلافاصله همکاری با اپوزیسیون نیازوف را اعلام می نماید. او با اعلام قصد سرنگونی دولت نیازوف به عنوان هدف اصلی، به کمک سرمایه هنگفتی که جمع آوری کرده بود، طرح کودتا بدنبال قتل رئیس جمهوری ترکمنستان را برنامه ریزی کرده، اقدام به استخدام باندهای تبهکار قفقازی وترکیه ای و غیره می نماید. ولی در این کار شکست خورده، و پلیس ترکمنستان پس از نزدیک به یک ماه جستجو، پناهگاه بوریس را درپایتخت کشف و دستگیر می کند.
 بیائید کسب اطلاعات بیشتر درباره ی دومین وزیر امور خارجه ی جمهوری ترکمنستان مستقل و ماجراهای او را ازطریق بیانات همسر بوریس درگفتگو با خبرنگار بی بی سی، پیگیری کنیم.
سایت بخش فارسی بی بی سی درمطلبی بمناسبت دهمین سالگرد محکومیت بوریس به حبس ابد باعنوان «در جستجوی وزیر خارجه ‹ناپدیدشده› ترکمنستان»  از قول همسر او اطلاعات قابل توجهی را ارائه می دهد. که برگزیده هایی ازآن در زیر آورده میشود:
 «آقای بوریس شیخ‌مرادف ده سال پیش، روز 28 دسامبر ۲۰۰۲ درتلویزیون دولتی ترکمنستان ظاهرشد واعتراف کرد که قصد داشته رئیس جمهوری این کشور را به‌قتل برساند. او در ۲۹ دسامبر آن سال به حبس ابد محکوم شد. و»حالا همسرش، تاتیانا، برای اولین بار درباره آن وقایع لب به سخن گشوده«.
آقای شیخ‌مرادف درسال ۲۰۰۱ مخالفتش را با حکومت صفر مراد نیازوف اعلام کرده، و از پست سفارت ترکمنستان درچین استعفا داده بود.
مقامات ترکمنستان او را به تجارت غیرقانونی اسلحه متهم کرده،  او را غیابا مورد پیگرد کیفری قرار دادند.
تاتیانا شیخ‌مرادووا می‌گوید: از آن زمان به بعد شوهر او هیچگاه پنهان نکرد که قصد دارد رئیس جمهوری وقت را کنار بزند.
خانم تاتیانا شیخ‌مرادووا درخانه‌اش گفت: «آخرین باری که همسرم را دیدم. او به‌ شوخی درباره راه‌های بازگشت به ترکمنستان صحبت می‌کرد
آقای شیخ‌مرادف پیش از اینکه تصمیم بگیرد برای بسیج مردم به کشور بازگردد، جنبش دموکراتیک خلق ترکمنستان را تأسیس کرد. به گفته اعضای خانواده‌اش تا آنجا که می‌دانند، برنامه او این بود که رئیس جمهوری را وادار به استعفا کند و خود را برای شرکت در انتخابات آماده شود.
اما استراتژی او برای رسیدن به این هدف درهاله‌ای از ابهام قرار داشت. به هرحال هر گونه تلاشی برای ایجاد مخالفت مردمی درکشوری مثل ترکمنستان، که درآن حکومت همه چیز را تحت کنترل دارد، کاری بسیارمخاطره‌آمیز بوده است.
روز ۲۵ نوامبر ۲۰۰۲ رسانه‌های دولتی ترکمنستان اعلام کردند که به جان رئیس جمهوری سوء قصد شده، اما آقای نیازوف از آن جان سالم به دربرده است. آقای شیخ‌مرادف و حامیانش بلافاصله مسئول این حادثه معرفی شدند.
بعداز آن، بازداشت‌های گسترده‌ای انجام شد. آقای شیخ‌مرادف سعی کرد فرارکند، اما موفق نشد و ظرف کمتر ازیک ماه دستگیرشد.
تاتیانا شیخ‌مرادووا می‌گوید: «بوریس فردی تحصیلکرده و سخنور بود. اما آن روز … اعتراف کرد که «فردی مافیایی است، و نه یک چهره مخالف دولت. وادعا کرد که مواد مخدر استفاده می‌کرده، درمصرف الکل زیاده‌روی می‌کرده و مستحق اشد مجازات است.»
در روزهای بعداز آن، اعترافات مشابه زیادی از تلویزیون پخش شد. ده‌ها نفر هم دستگیر شدند. بازجویی و محاکمه تنها چهار روز طول کشید و نهایتا دیوان عالی ترکمنستان آقای شیخ‌مرادف، برادرش وعده زیادی از حامیانش را به ۲۵ سال زندان محکوم کرد. یک روز بعد این حکم با رأی شورای بزرگان به حبس ابد تبدیل شد.
  خانم شیخ‌مرادووا به‌ یاد می‌آورد که عده‌ای از مردم درمقابل دیوان عالی صف کشیده بودند و خواهان اشد مجازات برای متهمان بودند. او می‌گوید: «آنها می‌گفتند شیخ‌مرادف و حامیانش جنایتکارند، و باید بدون محاکمه زنده به‌ گور و سنگسار  شوند، و اعضای خانواده‌شان، حتی نوزادان، باید درآتش سوزانده شوند. صحنه وحشتناکی بود.»
خانم شیخ‌مرادووا می‌گوید: چطور می‌توان بیش از ۱۰۰ نفر را درچنان شرایطی در زندان نگاه داشت که آنها از هیچ راهی نتوانند به بستگانشان خبری بدهند؟ او می‌گوید: «درابتدا امیدوار بودم بتوانم به او کمک کنم، و برایش مساعدت قانونی بگیرم، یا از زندان آزادش کنم. اما با گذشت زمان، امیدم به تدریج کمرنگ شده است. حالا فقط امیدوارم بفهمم که زنده است یا نه. اما هیچکس جواب این سوال را نمی‌داند. «سازمان ملل درسال ۲۰۰۶ مسأله حقوق بشر در ترکمنستان را به بحث گذاشت و دراین چارچوب قضیه آقای شیخ‌مرادف هم مطرح شد. اما تلاش‌های مقامات غربی برای طرح ماجرای او با بی‌اعتنایی مواجه شده است.
رئیس جمهوری سابق، درسال ۲۰۰۶ درگذشت، و جانشین او، قربانقولی بردی‌محمدوف هم موضع سلفش را درباره متهمان به طرح‌ریزی کودتا را حفظ کرده است.
یوسف کـُر ، سوم ژانویه 2013
 ضمیمه: لینک مطلب درج شده درسایت بخش فارسی بی بی سی
Advertisements

ممنون از دیدگاهی که گذاشتید.

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

w

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: