بررسی تطبیقی حماسه های دده قورقود و شاهنامه


Gorkut ata

شو صوراتدا قورقوت آتا کیتابئنئنگ تورکمن نوسغاسی

آذ. اؤ. ح: ادبیات و شناخت اجتماعی

پرداختن به مسائل و گونه گونيها در حوزه مردم شناسی فرهنگی به يک عبارت در کشورمان اقدامی جسورانه و بدعت آميز تلقی می شود . چرا که از هزاره ها پيش رسم بر اين بوده است که با قداست بخشی به عادی ترين رويداد حيات اجتماعی بشدت از آداب و سنت های – هر چند واپس مانده – خويش حراست کرده و از پذيرش هرگونه تحليل و نقد علمی و معاصر در اين خصوص دوری گزينيم تا آنجا که يکی از علل اساسی ناکامی در عرصه خلاقيت فرهنگی و ارتقا ظرفيت های اجتماعی ما همين برخورد دگماتيک و قدسی گرایانه با تاريخ ، هنر و ادبيات گذشته می باشد و جالب توجه است که در اين ميان و نه استبداد شاهنشاهی را می توان بعنوان مقصر اصلی قلمداد کرد و نه استعمار غرب را. بلکه بواقع اين سنت عميق فرهنگی است که بار اصلی گناه را بدوش دارد و شايد خود از آنچنان هيبت و قدرتی بهره مند است که هرگونه دگرگونی در آن مستلزم کنکاشی ژرف در تاروپود آن می باشد.

فرهنگ پيکره ای زنده و بسيار عظيم می باشد که تاروپود زندگی فردی و اجتماعی اقوام انسانی را در چنبره خويش دارد و اغلب نيز موجوديت اش ناشناخته و غير محسوس است چنانکه فقط نوعی احساس خطر اضمحلال و گمگشتگی قادر است فرهنگ يک ملت را بيدار ساخته و به فعاليت و رهاسازی پتانسيل عظيم خويش وادارد. از اينرو در طول تاريخ انسانی ، فرهنگ همواره آغوش گرم و پرمهری بوده است که بشر در اوج احساس درماندگی، بی ريشه گی و مرگ در آن آرام گرفته، قدرت يافته و بنوعی به تجدید حيات دست يازيده است و تنها در آن هنگام است که تاثير برجسته و تعيين کننده فرهنگ اقوام و ملل و نيز ويژگی، عمق و پهنای هر يک از آنها آشکار گشته و مُهرآن بر صحنه روزگار نقش می بندد.

از سوی ديگر هر چند فرهنگ هژمونی بی چون و چرايی بر کليه ساحت های زندگی اجتماعی انسان دارد؛ ولی همين فرهنگ خود يک محصول و فرآورده انسانی است که از تعامل انسان با انسان و طبيعت پيرامون بوجود آمده و در يک پروسه ی چندين ده هزار ساله ساخته و پرداخته می شود. بر اين اساس تعاملات گوناگون و پيچيده انسان با محيط و بويژه با طبيعت پيرامون – اعم از جاندار و بی جان – در شکل گيری و تکامل مدنيت و صورت های اجتماعی- زيستی اقوام و ملل تاثيری بی بديل داشته و در واقع سازنده آن بشمار می رود و اين دقيقا همان حوزه ای است که مردم شناسی فرهنگی به مطالعه و کنکاش در آن می پردازد.

نظری کوتاه به تاريخ هفت هزار ساله فلات ايران شاهدی بر اين مدعاست که اين محدوده ی سرزمينی وسيع، محل چيده شدن و قرار گرفتن تضادهای قومی و فرهنگی متعدد می باشد که اين امر بخودي خود به پيچيدگی روابط و برخورد و نزاع بی پايان در ميان آنها و نيز اثرپذيری از همديگر انجاميده است – و در اين ميان جمعيت های ترک و پارس که در حقيقت نيرومندترين و ماندگارترين اين اقوام بشمار می روند از جايگاهی ويژه در اين تعامل فرهنگی برخوردار می باشند. بطوريکه آنان، بشکلی مستمر و در طی قرنهای متوالی ضمن رقابت با هم بر سر سلطه بر فلات ايران و نشستن بر تخت حکمرانی، در ساير حوزه های نظام اجتماعی از جمله عرصه شناختی، ادبيات و هنر هم فعالانه به کشمکش فرهنگی ادامه داده اند. … جهت پیگیری مطلب میتوانید فایل پی دی اف آنرا از اینجا دریافت دارید!

Advertisements

ممنون از دیدگاهی که گذاشتید.

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: