بزرگي و شكوه حكومت هاي ترك در تاریخ و حسادت ديگران


نقشه امپراتوری تورک در قرون میانه

نقشه امپراتوری تورک در قرون میانه

ایل گویجی، سیل گویجی – تورکون قئزئل کیتابی 2 :

در طول تاريخ در هر دوره اي حداقل يك حكومت ترك در جهان حكومت كرده است كه اكثرا با نام بزرگ خانواده نام گذاري شده اند

درطول تاريخ حكومت هاي ترك بسياري تشكيل شده است و بعضي از اين حكومت ها به تمامي جهان حكمراني كرده اند. اگرچه اين حكومتها نامهاي مختلفي داشته اند، ليكن همه اين حكومتها ادامه حكومت واحدي بنام حكومت ترك بوده است. در بسياري مواقع همزمان دو يا چند حكومت ترك بر روي زمين حكومت كرده اند و حتي به خاطر تاج و تخت با يكديگر به جنگ پرداخته اند. اين مسئله در تاريخ ملتهاي ديگر نيز به چشم مي خورد، با اين تفاوت كه بسياري از اين ملت ها با اين جنگ ها زمينه محو و انقراض خود را فراهم كرده اند، ليكن در طول تاريخ حداقل يك حكومت ترك پا بر جا مانده است. از دوران قبل از اسلام تاكنون، تعداد حكومتهاي ترك به بيش از 110 حكومت بالغ میگردد. از اين تعداد 15 حكومت امپراطوري (خاقانليق)، حدود 40 حكومت منطقه اي، 34 حكومت به صورت بگليك و 4 حكومت بصورت آتا بگليك و 17 حكومت بصورت خانليق اداره شده است. اغلب براي اداره بهتر امپرا طوري ها همانند امپراطوري هون، امپرا طوري به دو بخش شرقي و غربي تقسيم مي شد، حاكم شرقي به عنوان حكمران بزرگ حكومت مي كرد و حاكم غربي تابع اين حكمران بزرگ بود، در هر دو قسمت امپرا طوري، ملت هاي غير ترك نيز وجود داشتند. در قرن دوم قبل از ميلاد، در داخل امپراطوري هونهاي آسيا تعداد ملتهاي غير ترك به 26 و در زمان آتيلا (قرن پنجم بعد از ميلاد) تعداد ملت هاي غير ترك وابسته به امپراطوري هونهاي اروپا به 35 مي رسيد. بگليگ ها تابع امپراطوري بودند، ليكن اكثريت اهالي از ترك ها تشكيل مي شدند و داراي مرزهاي مشخص بودند. در داخل مرزهاي خود كاملا خود مختار بودند.

امپراتوری اوتامان ها در قرن هفدهم

امپراتوری اوتامان ها در قرن هفدهم

در زمان جنگ امپراطور را همراهي مي كردند و در زمان صلح ماليات مي پرداختند .قارلوق بگليكي ،آيدين اوغوللاري بگليكي و ساير. بعضا اين بگليك ها توسعه يافته و به هنگام ضعف امپراطوري، حكومت را در دست مي گرفتند .مثلا سلجوق بيگ و عثمان بيگ ،در زمان خود توانستند بگليك هاي خود را به امپراطوري سلجوقي و امپراطوري عثماني تبديل كنند.آتا بگليك نيز همانند بگليك در تاريخ ملت هاي ديگر به چشم نمي خورد .آتا بگ (اتابك)،اشخاصي دانشمند و فاضل و صاحب احترام بودند ،كه فرزندان حاكمان ترك جهت كسب آمادگي براي جانشيني حاكم به آنها سپرده مي شدند .آتا بگليك ها نيز ظرفيت تبديل شدن به جانشيني نيرومند براي حاكميت را داشتند .(خانليق )هاپس از فروپاشي اردوي زرين (قيزيل اردو )به عنوان سازمان هاي سياسي ظاهر شدند.پس از تصرف ازبكستان توسط خاقان بزرگ ترك امير تيمور( تيمور لنگ)،در ميان خاندان هاي دشت قپچاق ،رقابت بر سر تخت وحاكميت شروع گرديد .غالبين در اين مبارزات ،براي يادآوري اينكه جانشين خاقان هاي گذشته ترك مي باشند،براي خود نام خان وخاقان وبراي حكومت خود نام خانليق را برمي گزيدند :ازبك خانليقي(خانات ازبك) ،بخارا خانليقي ،كاشغر تورفان خانليقي ،اوز خانليقي و غيره .قبل از امپراطوري هون نيز حاكميت هاي ترك دوام داشته اند ،ليكن تا كنون منابع ومعلومات اندك و غرض ورزي دشمنان مانع برداشتن پرده از سازمان هاي اين حكومت ها شده اند .(رجوع شود به كتاب استاد عاليقدر ،مرحوم محمد تقي زهتابي بنام «ايران توركلرين اسكي تاريخي »«تاريخ باستان ترك هاي ايران»).اكنون نام حكومت هاي تشكيل شده از زمان امپراطوري هون هاي آسيا تا به اكنون را در اينجا مي آوريم:

امپراطوري ها(خاقانليق):

1-امپراطوري هونهاي آسيا(قرن 4 قبل از ميلاد- سال 48 بعد از ميلاد)

2-امپراطوري هونهاي اروپا(374- 469ميلادي)

3-امپراطوري هونهاي سفيد(قرن 4 بعد از ميلاد- سال 557 بعد از ميلاد)

4-امپراطوري گؤي تورك اول(552-582 ميلادي)

5-امپراطوري گؤي تورك شرقي(582-630 ميلادي)

6-امپراطوري گؤي تورك غربي(582-630 ميلادي)

7-امپراطوري گؤي تورك دوم(681-744 ميلادي)

8-امپراطوري اويغور(744-840 ميلادي)

9-امپراطوري آوارهاي اروپا(قرن 6 بعد از ميلاد- سال 805 ميلادي)

10-امپراطوري خزر(قرن 7 بعد از ميلاد-سال 965 ميلادي)

11-امپراطوري بزرگ سلجوقي(1040-1157 ميلادي)

12-امپراطوري خوارزمشاهيان(1097-1231 ميلادي)

13-امپراطوري تيمور(1370-1405 ميلادي)

14-امپراطوري بابر(1526-1858 ميلادي)(امپراطوري تركان هند)(اين دوران جزو درخشانترين دوران تاريخ هند ميباشد.اكبر شاه تمامي كتابهاي فلاسفه يونان و جهان،خصوصا كتابهاي ارسطو را در كتابخانه خصوصي خود گرد آورده بود.مسجد تاج محل در هند، از يادگارهاي اين دوران ميباشد. با وجودي كه خاقان هاي امپراطوري بابر، فرزندان امير تيمور(تيمور لنگ) مي باشند و تيمور خود از تركهاي ازبكستان ميباشد،دشمنان ملت ترك از آنان با نام امپراطوري مغولان هند نام ميبرند.)

15-امپراطوري عثماني(1299-1922 ميلادي)(طولاني مدت ترين امپراطوري ايجاد شده بر روي زمين)

(امپراطوري ساكا يا اسكيت (scythia)در قبل از هونهاي آسيا، با وجود اختلاف نظر در بين تاريخ شناسان،به احتمال خيلي زياد يك امپراطوري ترك بوده است.روش جنگي ساكاها تيراندازي بر روي اسب بوده است وكوروش هخامنشي به دست «تومروس» ملكه ماساژت ها كه شاخه اي از ساكا ها بوده اند ،كشته شده است كه اين خود مي تواند دليلي بر غيرايراني بودن ساكاها باشد.همچنين تعلق امپراطوري ماد و اشكاني به تركها يا ايراني ها(فارس ها) هنوز مشخص نيست و در اين مورد نيزتاريخ شناسان نتوانسته اند به توافق برسند.)

 حكومت ها:

16-حكومت هونهاي شمالي(48-156 ميلادي)

17-حكومت هونهاي جنوبي(48-216 ميلادي)

18-حكومت «چئخا او هون» اول(304-329 ميلادي)

19-حكومت «چئخا او هون» دوم(328-352 ميلادي)

20-حكومت خئسي آ هون(407-431 ميلادي)

21-حكومت «لي آنق هون»شمالي(401-439 ميلادي)

22-حكومت لوي لان هون(442-460 ميلادي)

23-حكومت تابقاچ(386-557 ميلادي)

24-حكومت تابقاچ شرقي(534-557 ميلادي)

25-حكومت تابقاچ غربي(534-557 ميلادي)

26-حكومت اويغور تركستان شرقي(تورفان)(911-1368 ميلادي)

27-حكومت شاتو تورك(907-923 ميلادي)

28-حكومت تانق شاتو تورك(923-936 ميلادي)

29-حكومت تئسين شاتو تورك(937-946 ميلادي)

30-حكومت اويغور خان چو او(905-1226 ميلادي)

31-حكومت تورقوت(717-766 ميلادي)

32-حكومت قارلوق(766-1215 ميلادي)

33-حكومت قرقيز(840-1207 ميلادي)

34-حكومت سابار(قرن 5 ميلادي-قرن 7 ميلادي)

35-حكومت اون اوغوز(قرن 5 ميلادي-قرن 6 ميلادي)

36-حكومت توكورقور(قرن 5 ميلادي-قرن 6 ميلادي)

37-حكومت اوتورقور(قرن 5 ميلادي-قرن 6 ميلادي)

38-حكومت ترك بسارابيا( 1330 ميلادي)

39-حكومت قارا خانلي(840-1042 ميلادي)

40-حكومت قارا خانلي شرقي(1042-1211 ميلادي)

41-حكومت قارا خانلي غربي(1042-1212 ميلادي)

42-حكومت اوغوز بيگ(قرن 10 ميلادي- سال 1000 ميلادي)

43-حكومت غزنوي(1069-1187 ميلادي)

44-حكومت سلجوقيان سوريه(1092-1117 ميلادي)

45-حكومت سلجوقيان كرمان(1092-1187 ميلادي)

46-حكومت سلجوقيان آناطولي(1092-1307 ميلادي)

47-حكومت سلجوقيان عراق(1157-1194 ميلادي)

48-حكومت ايوبي(1171-1348 ميلادي)

49-حكومت ترك هندوستان(سلطنت ترك دهلي)(1206-1413 ميلادي)

50-حكومت ترك مصر(1250-1383 ميلادي)

51-حكومت قاراقويونلو(1380-1469 ميلادي)

52-حكومت آغ قويونلو(1350-1502 ميلادي)

53-حكومت تيموريان(1405-1507 ميلادي)

54-(حكومت صفوي)(1501-1722 ميلادي)

55-(حكومت افشاريان)(1736-1750ميلادي)

56-(حكومت قاجار)(1795-1925ميلادي)

بگليگ ها:

57-بگليگ اويغور(قرن 8 ميلادي)

58-بگليگ قارلوق(قرن 13 ميلادي)

59-بگليگ تولونلولار(868-1417ميلادي)

60-بگليگ آغشيدلي لر(935-969ميلادي)

61-بگليگ ازمير(بگليگ چاكابگ)(1081-1097ميلادي)

62-بگليگ ديلماج اوغوللاري(1085-1192ميلادي)

63-بگليگ دانشمنديلي(1092-1178ميلادي)

64-بگليگ سالتوكلو(1092-1202ميلادي)

65-بگليگ اهله ت شاهلاري(بگليگ سؤكمنليلر)(1100-1207ميلادي)

66-بگليگ آرتوكلو(1101-1409ميلادي)

67-بگليگ ايناللي(1103-1183ميلادي)

68-بگليگ مندوچوكلو(1118-1250ميلادي)

69-بگليگ اربيل(بگ تقينليلر)(1146-1232ميلادي)

70-بگليگ چوبان اوغوللاري(1287-1309ميلادي)

71-بگليگ قارامان اوغوللاري(1256-1483ميلادي)

72-بگليگ اينانج اوغوللاري(1261-1368ميلادي)

73-بگليگ صاحب آتا اوغوللاري(1275-1341ميلادي)

74-بگليگ پروانه اوغوللاري(1277-1322ميلادي)

75-بگليگ من ته شه اوغوللاري(1280-1424ميلادي)

76-بگليگ چايدار اوغوللاري(بگليگ اسفنديار اوغوللاري)(1292-1462ميلادي)

77-بگليگ قاره سي اوغوللاري(1297-1360ميلادي)

78-بگليگ گرمين يان اوغوللاري(1300-1429ميلادي)

79-بگليگ حميد اوغوللاري(1301-1423ميلادي)

80-بگليگ ساريخان اوغوللاري(1302-1410 ميلادي)

81-بگليگ آيدين اوغوللاري(1308-1426ميلادي)

82-بگليگ ته كه اوغوللاري(1321-1390ميلادي)

83-بگليگ ارتانا اوغوللاري(1335-1381ميلادي)

84-بگليگ دولقه دير اوغوللاري(1339-1521ميلادي)

85-بگليگ رمضان اوغوللاري(1352-1608ميلادي)

86-بگليگ ترك دوبروچا(1354-1417ميلادي)

87-بگليگ قاضي برهان الدين احمد(1381-1398ميلادي)

88-بگليگ اشرف اوغوللاري(1300-1326ميلادي)

89-بگليگ برچم اوغوللاري(قرن دوازدهم ميلادي)

90-بگليگ ياروقلولار(قرن دوازدهم ميلادي)

اتابك ها:

91-اتابكان شام(اتابكان سوريه)(1117-1154ميلادي)

92-اتابكان موصل(اتابكان زنگي)(1127-1259ميلادي)

93-اتابكان آذربايجان(ايلدنيزلر)(1146-1225ميلادي)

94-اتابكان فارس(سالقورلولار)(1147-1284ميلادي)

خانات:

95-خانات  بلغارستان بزرگ(630-665ميلادي)

96-خانات بلغار ولگا(665-1391ميلادي)

97-خانات بلغار دانوب(681-864ميلادي)

98-خانات پچنگ(860-1091ميلادي)

99-خانات اوز(860-1068ميلادي)

100-خانات كومان-قپچاق(قرن 9ميلادي-قرن13ميلادي)

101-خانات ازبك(1428-1599ميلادي)

102-خانات قازان(1437-1552ميلادي)

103-خانات كريمه(1440-1475ميلادي)

104-خانات قاسيم(1445-1552ميلادي)

105-خانات خيوه(1512-1520ميلادي)

106-خانات سيبري(1556-1785ميلادي)

107-خانات بخارا(1599-1785ميلادي)

108-خانات كاشغر-تورفان(قرن15ميلادي-سال1877ميلادي)

109-خانات خوقند(1710-1875ميلادي)

110-خانات تركمنستان(1860-1885ميلادي)

جمهوري ها و مناطق خودمختار(معاصر):

1-جمهوري خودمختار تاتارستان (داخل جمهوري فدراتيو روسيه)

2-جمهوري خودمختارساها(ياكوت)(داخل جمهوري فدراتيو روسيه)

3-جمهوري خودمختار تووا(داخل جمهوري فدراتيو روسيه)

4-جمهوري خودمختار باشقورد(داخل جمهوري فدراتيو روسيه)

5-جمهوري خودمختار چوواش(داخل جمهوري فدراتيو روسيه)

6-استان خودمختار تركستان شرقي(اويغور)(سين كيانگ)(داخل جمهوري خلق چين)

7- منطقه خودمختار آلتاي(داخل جمهوري فدراتيو روسيه)

8- منطقه خودمختار هاكاس(داخل جمهوري فدراتيو روسيه)

9- منطقه خودمختار داغستان(داخل جمهوري فدراتيو روسيه)

10- منطقه خودمختار قره چاي(داخل جمهوري فدراتيو روسيه)

11- منطقه خودمختار بالقار(داخل جمهوري فدراتيو روسيه)

12-منطقه خودمختار كومرات(اوز)(داخل كشور مولداوي)

جمهوري هاي مستقل(معاصر):

1-جمهوري تركيه

2-جمهوري آذربايجان(آذربايجان شمالي)

3-جمهوري قبرس شمالي

4-جمهوري تركمنستان (ترکمنستان شمالی)

5-جمهوري ازبكستان

6-جمهوري قرقيزستان

7-جمهوري قزاقستان

Advertisements

ممنون از دیدگاهی که گذاشتید.

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: