نگاهی گذ را به تاریخ یهود در ترکمنستان نوشته : یونا گابریل لیسنر ترجمه : محمد قجقی


بنیاد مختومقلی فراغی:

     ملّت اوغوز، که شامل اقوامی چون » اون اوغور » و » سارا غور » و » اوتی غور » می باشد، حدّ اقل ، پیش از یورش » اوغوز خزرها » در حدود 550 تا 600 / م و حدّ اکثر تا  689 / م ، در محدوده ی ترکمنستان فعلی سکونت گزیدند. خزر ها که توسّط سلسله ی خاندان »  آشنا» رهبری می شدند، از اطراف ناحیه ای بودند که » تئو فا نس » اشاره کرده است: –  نفوس فراوان خزر ها، به قصد بخش های میانی «برسیلیا »  واقع در » سارما تیا پریما »   وارد شدند. » برسیلیا » یا » برسولا » ناحیه ای بوده است در شمال »  داغستان فعلی»  که  م. ای. آرتا مانوف  تاریخ دان نیز آن را تائید می نماید. این امر با افزایش شواهد تاریخی مُشعر بر استفاده ی گسترده ی »  خزر ها»  از رود »  ایتیل»- رود ولگای امروزی- بیشتر تائید می شود. اوغوز ها ظاهرآ به خاطر یورش های مکرّر اعراب و حملات  متقا بل خزران – از ارگی واقع در دریای خزر-  در سال 830/ م از» دربند قفقاز» عبور کردند و به مذهب تسنّن گرویدند. طبقه ی حاکم خزرها ، دین یهود را به عنوان دین رسمی دولتی، در حدود 750 /م یا حدّ اکثر 850 / م پذیرفته بودند.

    از نظر تاریخی قبایل نیمه بدوی اوغوز، در اطراف رشته کوه های » آلماتی » ( به احتمال بسیار زیاد باید کوه های آلتایی مورد نظر بوده باشد.مترجم ) و سرزمین اصلی ترکان سکونت داشته اند. ترکان در حدود 550 / م از مسیر راه قدیمی مهاجرتی به »  ماورای خزر» عزیمت نمودند. این قبایل به عنوان » اوغوز های نُه گانه » شناخته شده اند. در ضمن مهاجرتشان به غرب و شمال دریای «آرال» و به داخل قزاقستان امروزی، علاوه بر ترکمن های اصیل ؛ نو ترکمن هایی از گروه های ایرانی، قبچاق و قارلوق نیز بدانان پیوستند.   ضمن ثبت تعاملات اوغوزان با خزرها ،از اوغوزان به عنوان «تابعین » ذکر شده است. بخشی از آن ها به خاطر برتری قد رت جاذبه ی مراکز اجتماعی- اقتصادی خزرها ، در شمال غرب و خلافت عبّاسی در جنوب، باقی ماندند. خود ترکمن ها از نظر سیاسی، از روسای  قبایل، به شکل » اتّحادیه ی قبیله ای » تشکّل یافته بودند. روسای قبایل به عنوان نمایندگانی که خیر و صلاح مرد مشان را می خواستند، عملآ متّحد بودند.

   اوغوز ها تجارت گسترده ای به راه انداخته بودند.آن ها به علّت وجود ثروت کشور های مُقتدر ، هم با » خلافت عبّاسی »  و هم با «خزر ها » – خویشاوندان اغوزها  در سراسر دریای خزر و اطرافش، در شمال غرب و اتیل، پایتخت خزر ها بر کنار رود ایتیل- آشنا شدند. در داخل همین شبکه ی داد و ستد و ارتباطات فرهنگی و مذهبی بود که شاهد  تاثیر یهود بر عرف وعادات قبیله ای ترکمن های آن روزگار – که تا آن تاریخ » شامانیستی » و ماهیتآ به پرستش » تنگری » شبیه بود و پیش تر خصوصیات مذهبی یهودی، نسطوری، مانوی ، زردشتی و بودایی آن کمتر بود-  هستیم.

   پژوهش های باستان شناسی در خصوص خزر ها، مصنوعاتی چون سکّه هایی با نوشته های «عبری »  و کاغذ های پوستی- که در مبادلات عمومی کاربرد داشته اند- و ابزار و وسایلی که دلالت بر اندیشه های مذهبی و فرهنگی متبادله بین خزر ها و اوغوز های بدوی تر دارند، را آشکار نموده است. آن ها تشکیلات نظامی و غالبآ حمایت فرهنگی خود را در رقابت با خلافت عبّاسی در بغداد، رسمیّت بخشیدند.

              تاریخ سلجوقیان  : خاستگاه و تبار یهودی

  ورود اوغوزها، همانند بسیاری از مهاجرت های با دیه نشینان ، نواحی اطراف آن ها را تحت تاثیر قرار داد.پس از ورود ایشان به » ما وراء النهر» و سرزمین موطن اصلی امروزیشان » ترکمنستان» در شمال و شمال غرب،اوغوز ها در حدود 689 / م اداره ی قسمت عمده ی آسیای مرکزی را به دست آوردند و به مراکز تجاری و سیاسی » سمرقند» و شهرهای مجاورش تسلّط یافتند. » تالبوت رایس» متذکّر شده است که » سلجوقیان» مهم ترین طوایف اوغوزان هستند، که » خزران یهودی» جزو آن بودند. سلجوقیان در حدود 950 / م در منطقه ی » جیحون سفلی» مستقر شدند.

   نیاکان تاریخی سلجوقیان شامل » توقوق» ، » اسرائیل»، » میخائیل ( میکائیل )، » طغرل بگ»و » چغری بگ» و » ابراهیم ینال» است ، شرح احوال ایشان پیش تر توسّط تا لبوت رایس داده شده است.

     سلجوقیان نیز همانند دیگر ترکان مدّعی بودند که از نسل شاهان هستند. در کتاب » تاریخ گزیده » حمد الله مستوفی – از منابع تاریخ سلجوقیان- آن ها متعلّق به قبیله ی» قبق»( به احتمال قریب به یقین» قنیق » مورد نظر بوده است ) از خاندان شاهی افراسیا ب قلمداد شده اند. مباحثاتی برسراین موضوع که آیا نام موسّس سلسله، » یبغو» ، » پیغو» یا لقب » تیمور یالیق» ( یایلیق؟ )- کمان آهنی- است، در گرفته بود، با این حال او به عنوان نایب مشاور امین » خزر بگ» یا » شاه»- که بر طبق نوشته ی » ابن اثیر» مورخ قرن 15 / م همکلاس و مباحث او بود و تحت نظرش آموزش دید، یا احتمالآ تمام آن چه که  شمردیم.به نوشته ی  حافظ ابرو» » توقوق» روند کاری اش را در سپاه خان» بگ» خزران یهودی آغاز نمود. این مردمان مدّتی بود که از طریق تجارت با هم ارتباط پیدا کرده بودند.

   توقوق نیز همانند بسیاری از ترکان اوغوز آن زمان، زیر پرچم آبی رنگ امپراتوری خزران جنگید و به نوشته ی » ابن ابرو» به مقام عالی فرماندهی نائل آمد.امّا بزودی – احتمالآ در  ضمن عملیات جنگی علیه » اعراب» یا » بیزانس» در گذشت. چون حسن نظر » خزر بگ» حاصل شده بود» سلجوق » پسر توقوق، جزو خدمه ی خاندان سلطنتی شد و در دربار آموزش دید و تربیت یافت. نهایتآ » سلجوق» با همسر خزر بگ» خزر خاتون » ملکه، اختلاف پیدا نمود و از دربار طرد گردید.

   سلجوق  مصلحت را در این دید که به موطن و سرزمین مردمش در آن سوی ماوراء النهر عزیمت نماید. سلجوق در حدود سال 950 / م ،در زمانی مناسب باز گشت، زیرا منازعاتی بر سر مالیات در قلمروهای اوغوزان، ایرانیان سامانی و قبایل ترک » قراخانی» در گرفته بود. سلجوق، آن گونه که شایسته ودر شآن فرزند یک جنگجوی دلاور بود، و بدون اندک تردید ی ، با استفاده از آموزش های خزران، نیرویی از اوغوزان تشکیل داد و به شهر » جند»- که سامانیان تصرف کرده بودند، هجوم آورد و تا حصول توافقی بین قراخانیان و سامانیان، از عقب نشینی از آن شهر خودداری نمود.گفته شده که سلجوق در سنّ 107 سالگی و پس از این که سلطه ی خود را بر شهرهای سمرقند و بخارا تثبیت نمود، در گذشته است.

  سلجوق چهارپسر داشت.: میکائیل، یونس، موسی، و اسرائیل؛ که همگی آن ها  درآسیای مرکزی، به حکومت رسیدند. این اسامی به دلایل تاریخی و مذهبی، آشکارا ریشه ی یهودی دارند، نه مسیحی ویا اسلامی. این که  اسامی مذکور را به حرمت سرزمین پدری خزری  خود- که پدر بزرگشان توقوق، از آن برخاست، یا به علّت پیروی از یهود یّت یا عُرف و عادات یهودی، یا به علل دیگر برگزیده باشند، هنور محلّ مناقشه و بحث می باشد.

  مدرک و دلیلی دالّ بر این که خود » سلجوق» اسلام پذیرفته باشد،در دست نیست. تالبوت رایس، استدلال » داگلاس دانلوپ» را ذکر می کند که : گذشته از جماعت تجّار یهودی، بودایی، مانوی، نسطوری و مسلمان در نزد اوغوزان ماوراء النهر، خود سلجوق، حدّ اقل تا زمان سُلطه ی مسلمین ، و شاید حتّی تا پس از سلطه ی ایشان بر آن ناحیه در ابتدای سال 1000 / م، بر آئین یهود بوده است. با این وجود اکثریت قوم اوغوز، تا آن زمان به پرستش » تنگری» پای بند بوده اند.

  کویستلر اشاره می کند :به نظر می رسد که رابطه ی صمیمانه ای بین خزران و موسّس سلسله ی سلجوقی وجود داشته است، که بعدآ دچار وقفه گشته است. این امر احتمالآ ناشی از گرایش سلجوقیان به اسلام بوده است. در حالی که قبایل دیگر اوغوز، همانند » کومان «ها، همچنان مشرک و بت پرست باقی مانده بودند . به هر روی پیامد روابط خزر- یهودی، حتّی پس از این وقفه نیز تا مدّتی تداوم داشت. از میان چهار پسر سلجوق ، یکی اسم خالص یهودی» اسرائیل» داشت. یکی از نوادگانش هم » داوود» نامیده شد. دانلوپ اظهار نظر کرده است که : با توجّه به آن چه گفته شده است، می توان باور کرد که این نام ها به خاطر نفوذ مذهبی خزران حاکم ،بر خاندان های اصلی و عمده ی اوغوزان برگزیده شده اند. عبادتگاهی که » قروینی» ( قزوینی؟ ) در نزد اوغوزان یاد می کند، به احتمال زیاد یک » کنیسه» بوده است.

  به گفته ی » آ رتا مونوف» نام های ویژه ی یهودی در میان اقوام دیگر ملّت اوغوز، کومان ها یا » پولووستی» در روسیه هم وجود داشت. پسران شاه زاده » کوبیاک» اسحق و دانیل، نام داشتند.

  در نتیجه ی سقوط امپراتوری خزران، یک نیروی تازه نفس ترک ، یعنی سلجوق ها ، که با خزران آشنایی نزدیک داشتند، و اوّلین شاه زادگان را به تقلید نام های یهودی که خزران برگزیده بودند، نامگذاری کردند،به قلمروی ایران فشار آوردند، و از آن میان دسته هایی از اوغوزان به آذربایجان و آسیای صغیر نفوذ کردند. به این صورت نهایتآ جمهوری جدید ترکی ، از بدنه ی دولت عثمانی تشکیل شد. عثمانی ها به نوبه ی خود، یکی از بزرگ ترین امپراتوری هایی را که دنیا تا به حال به خود دیده است،برپا نمودند.بخش مهمّی از ریشه های تاریخی ترکی ترکیه ی امروز، از نظر فرهنگی، همان قدرکه خزری ، اوغوزی و سلجوقی است؛ عربی ، ایرانی و مدیترانه ای نیز می باشد.

                        تاریخ  ترکمن پس از سلجوقیان تا عصر جدید

  در حالی که بیشتر اوغوزان استپ ها،سنّت های کهن خویش را حفظ نمودند، سلجوقیان اوغوز به اسلام تشرّف پیدا نمودند و در» امپراتوری مسلمان سلجوقی جدید» مستحیل شدند. سلجوقیان برخلاف اسلافشان، پس از تحمّل فشار های سیاسی و اقتصادی، منافع و مصالح موجود در یهود یّت را به نفع اسلام ،به کناری نهادند و بر دستگاه خلافت عبّاسیان عرب مسلمان بغداد، تسلّط پیدا کردند.چند دهه بعد دشمن اصلی آن ها – که ارگ ایتیل را در اختیار داشت- در تاریخ رنگ باخت ودر قرن آینده یک نیروی مهاجم مصیبت با ر- مغولان- تخریب و انهدام خاور نزدیک را – که خزران برای انتقام گیری از دشمنان عربشان آغاز کرده بودند- کامل نمود. حالا همه ی ملّت ها برای تصاحب و تملّک جادّه ی ابریشم و شهر های بزرگ واقع بر آن می جنگیدند و انتظارعبور کالاهای گران قیمتی را که از شرق دور می آمد، یا به شرق دور می رفت ،می کشیدند. این روند تا شروع تجارت دریایی کالا های اروپایی با روسیه ، در حدود سال 1700–  که  تا شرق دور گسترش یافت – تداوم داشت.

  ترکمنان ترکمنستان و خویشاوندان نزدیک و مستقیم ایشان در کشور های مجاور، همانند افغانستان، ازبکستان و ایران ، پس از سال 1000 / م  رسمآ به مذهب حنفی گرویده بودند.اعراب مسلمان تا حدود سال 1700 / م تهاجم دو باره ای به بقایای ترکان آسیای مرکزی – که شامل آناتولی جدید؛ ترکیه- و ماوراء النهر می شود- انجام ندادند.

   مسلمین وقتی تهاجمات را شروع کردند که، پس از یک سلسله دست اندازی های ایران – که درارتباط با روسیه ی تزاری بود و  آخرین نبرد آن  در حدود 1750سال شروع شد- ترکمن ها را ابتداء جزو اقمار خانات آسیای مرکزی، خیوه و خوارزم، در آورد. این خانات آخرین نظامات اجتماعی و سیاسی باقی مانده از اردوی زرّین مغولی بودند ، که برای الحاق و انضمام به قلمرو روسیه، از طریق گسترش اسلام می کوشیدند، بااین امید که ایشان به عنوان مسلمان ،تابعین بهتری خواهند بود تا این که به صورت» ترکان غیر مسلمان» و یا ترکان متّحد، به صورت قبایل ترک غیر قابل پیش بینی در آیند. انضمام ترکمنستان در سال 1881 و پس از آن که نیروهای ژنرال» میخائیل اسکوبلوف»روسی » گوک تپّه» را در شمال غرب شهر  عشق آباد، محاصره کرد، نهایی شد.روس ها توافقنامه ای برای تعیین مرز بین ترکمنستان و ایران ، با ایران منعقد ساختند که تا امروز هم اعتبار دارد. پس از انضمام به روسیه ، راه آهن ساخته شد و ملّت ترکمن توسّط عوامل ناحیه ی ماوراءالنهر اداره گشت. خطّ آهن کراسنوودسک – (ترکمنباشی )- عشق آباد به تاشکند امتداد یافت و جنبش نفت و دیگر سوخت های فسیلی ، موجب آغاز دوباره ی رقابت های استعماری انگلستان با روسیه گردید.

   در دوره ی امپراتوری تزاری، ترکمنستان  به عنوان پُست دیده بانی دور افتاده ی اشغالی استعماری باقی ماند. هر چند انقلاب 1923-1917 شوروی به بروز قیام های معدودی توسّط مردم ترکمن- که «جدیدی های» متّکی بر اهداف دنیوی، الهام بخش قیام های دهه ی 1920 و سال های اوّلیه ی دهه ی 1930 نیز جزو آن بودند- منجر شد.ترکمنستان به همراه آسیای مرکزی به اوبلاست یا واحد سیاسی – که شامل جمهوری شوروی سوسیالیستی ترکمنستان هم می شد، تبدیل گردید. تلاش های زورمندانه  برای اشتراکی کردن، چهار چوب های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ترکمنستان را- که طِیّ قرون متمادی چادرنشین، شبان و کشاورز بود- دگرگون ساخت.مقامات شوروی غالبآ رسوم و عادات اجتماعی ترکمن ها را تحریف می کردند و تلاش می نمودند تا آن ها را در قالب تابعین و شهروندان جمهوری مردمی شوروی در آورند: اشتغال در مزارع اشتراکی و صنایع شهری، کار در پالایش نفت و ماهیگیری.

 با این وجود ترکمنستان ، دقیقآ تا اواخر دهه ی 1930 از سیاست و خطّ مشی شوروی حمایت و پشتیبانی نمود . تا آغاز فروپاشی شوروی در دهه ی 1980، گرفتار رسوایی ها و افتضاحات نگردید. ترکمنستان حتّی در دوره ی  گلاسنوست و پروسترویکای گورباچف نیز از تحوّلات پدید آمده در دیگر جمهوری های شوروی، به دور ماند.تا در سال 1991، که از هم پاشیدگی سیاسی جمهوری شوروی، بند های یک قرن عداوت، دشمنی، احساس غربت فرهنگی ، ترس و وحشت سیاسی و اشتباهات مذهبی را از هم گسست.

      جامعه ی ترکمن پس از روسیه

 ساختار جدید صنعتی ُمبتنی بر طبقه ی بورژوازی تحمیلی، توسّط اصول مارکسیستی شوروی بر روی جامعه ی سنّتی ترکمن مُبتنی بر اصا لت پدر سالاری، شیخ و رئیس قبیله، بنا شده است. حاکمّیت 70 ساله ی روس ها بر ترکمن ها ، به ایجاد دید گاه متداول ترکمن ها در باره ی دولت ملّی آنها منجر شده است. تا سال 1991 روشنفکران و طبقه ی روستائیان با خاستگاه ترکمنی، تمایلات مارکسیستی داشتند. روشنفکران ترکمن به سبب وجود عدّه ی قابل توجهی از شاغلین «یقه آبی» و» یقه سفید» روسی و به خاطر هم چشمی و رقابت  با همتایان غربی خود، شدیدآ مجذوب روس ها و غربیان دیگر بوده اند. اغلب روس ها و اقلیّت هایی مثل یهودی ها – که در فضا و محیط روسی بوده اند- به شیوه ای سیاسی به موطنشان باز گردانیده شده بودند، هرچند دیگر یهودیان هنوز هم در ترکمنستان باقی مانده اند.

  در طول هزار سال، طبقات سنّتی قدیم جامعه ی ترکمن ،مُبتنی بر روابط خویشاوندی- جغرافیایی بود، که بر سازمان قبایل عمده، که » طایپا، ایل یا خلق» ترکمن نامیده می شد، با زیر گروه هایی که از طوایف بزرگ منشعب می شدند، تکیه داشت. طوایف ترکمن به طور سنّتی مستقل از یک دیگرباقی مانده اند. شاخصه هایی چون طرح و نقش قالی و نوع پوشاک به عنوان نماد های با ارزش ترکمن ها و غیر ترکمن ها باقی ماند.ترکمن ها در مناطق غیر شهری دیدگاهی سنّتی داشتند – بنا بر این خاندان و روابط خویشاوندی قبیله ای خود را می شناختند. آن ها بدین طریق زاد بوم و هویّت قبیله ای خود را معلوم و مشخّص می نمودند.رهبران ترکمن با توافق عام و رضایت عمومی مردم برگزیده می شدند، یا از مقام خود عزل می گشتند.رئیس ها که «بگ» یا » رهبر» نامیده می شدند، بر مبنای فرزانگی، روابط اجتماعی و با رجوع به مجمع شورای ریش سفیدان، در هر قبیله انتخاب می شدند. قبایل ترکمن مستقل می زیستند و فقط در ایّام فوق العادّه ای چون اعیاد و جنگ، جمع می آمدند.

خانواده های ترکمن بسیار به هم پیوسته اند و عمومآ دارای پنج فرزند می باشند. پسرها، همسرانشان را بر مبنای فعالیّت دلّاله های ازدواج و میزان شیر بهاء بر می گزیدند.در این گزینش، موقعیّت و شأن خانواده، تحصیلات و دیگر ویژگی های برجسته و قابل سنجش دیگری که زوج مایل به پیوند، دارند، اهمّیت دارد. ترکمن های شهر نشین یا غربی شده، در مقایسه با ترکمن های سنّت گرای روستا نشین، توافق و هماهنگی زیا دتری با سُنن خانوادگی  غربی دارند.

              دین جدید ترکمنی : تنگریسم، یهودیت و اسلام

 ترکمن ها قاعدتآ تمایلات تند و شدید اسلامی، موجود در شهرهایی چون تهران و بغداد را دوست ندارند،  ایشان برداشت و تلقّی ملایم تر و عادّی تر مذهب اسلامی  تسنّن را ترجیح می دهند. شیعیان ترکمنستان ،که البتّه تعداد  ایشان اند ک است ،بر خلاف مسلمانان شیعه ی عمومآ رادیکال دیگر کشورها، بسیار ملاحظه کار و محتاط هستند. امروزه ترکمن های زیادی جزو » لاادریون» هستند ، هر چند به عنوان بخشی از میراث ملّی ترکمنی، ولو میراثی جدید، با اسلام باز شناخته می شوند. ترکمن ها برای اجرای مراسم ازدواج و تشییع جنازه ( خواندن نماز میّت ) و به هنگام عزیمت جهت زیارت امکنه ی مقدّسه ، در مسجد حضور می یابند.

     تمایلات و گرایش های اسلامی ترکمن هادر حدود سال 1800/ م  به خاطر تهاجمات  تزاران روسیه و شاهان ایرانی ؛  دوباره بازیابی و احیاءگردید.احتمالآ اسلام نیاکان اوغوزی ایشان مستحیل و یا فراموش گردیده،است

   قبایل اولات ( اولاد )  اولاد، به زعم مسلمین اخلاف پیامبر(ص) و خلفای راشدین می باشند، نمونه و الگوی کامل ساختار سنّتی غیر اسلامی ترکمن ها می باشند. اولاد که، شباهت و همسانی قابل توجّهی با » لاویان» سنّتی یهود-که از کلمه یG- d و از طریق موسی و برادرش هارون، به یشوع (  یوشع) – سرداری که اسرائیلیان را از بیابان ها به حومه ی شهر کنعان رهبری نمود- دارند. در طیّ این راه – پیمایی، لاوی، کوهن و بت میکداش ، یا » صندوق مقدّس» با آن ها بود. وقتی که اورشلیم به عنوان شهر معبد جایگاه صندوق مقدّس، دوباره ساخته شد، قوانین به شکل نمادین، جایگزین ماهیت مذهبی- رمزی آن شهر گردید.با تائید و شناخته شدن آن شهر مقدّس، تمام اسرائیلیان نیز تحت قانون الهیG-d قرار گرفتند. لاویان در اطراف و اکناف اسرائیل سفر می کردند، نیا زهای روحی و مشکلات ملموس مردم اسرائیل کهن را بر طرف می نمودند.

 در مقام مقایسه، امروزه هر چند «اولاد» ترکمنی، قائل به تضرّع و توسّل به حضرت محمّد ( ص) و اسلام و توسّعآ شهر مکّه می باشند، امّا از لحاظ تاریخی بسیار قدیمی تر از سنّت مسلمین هستند. ترکمن ها باور دارند که » اولاد ها» موقعیّت مقدّس ویژه ای، همانند» توتم» یا» روحانیان قبیله» دارند. ایشان از هنگام آمدن روس ها و ایرانیان در حدود 1700، پراکنده شدند و به صورت گروه های متّحد ،در سطح ملّی در آمدند. آن ها در باره ی دغدغه ها و دلمشغولی های قبایل سخن می گفتند، به عنوان واسطه و میانجی در امور محلّی و حوادث روزمرّه  به ایفای نقش می پرداختند. همان گونه که «لاویان» به عنوان نمایندگان روحانیّت سیّار، در جامعه ی اسرائیل کهن، یا» ربّی ها» خاخام های امروزه «در بین همه ی جوامع یهود جهان ودور از » معبد مقدّس حیات بخش اورشلیم» انجام می دهند.

طبقه ی روحانی اوغوز- ترکمن اولاد، همانند گروه های ترک در تمام دوره ی حیات امپراتوری خزران، شباهت قابل ملاحظه ای با یهود-  که در بند قبلی آمد – دارد، که محتملآ نشانگر روابط متقابل یهودیّت و خزران می باشد. در آن امپراتوری طبقه ی روحانی یا کوهن و لاوی ، یک عنصر حیاتی و مهم بود. از لحاظ تاریخی خاستگاه اولاد ممکن است  قصر خاقان خزران بوده، بسط و توسعه یافته باشد.اولاد ها با شناخته و تائید شدن در همه ی شهرهای امپراتوری خزران –همان گونه که خاخام ها در رهبری جوامع یهود در » خزریه» و خدمت در هیئت های منصفه و مشاوران قانونی شهر خزر، عمل می کردند و احتمالآ همراه آن ها و یا به عنوان نمایندگان تجاری ، از طریق نفوذ امپراتوری خزر،که شامل سرزمین های اوغوز و اوغوزان چادر نشین در قلمرو امپراتوری خزران و آن چه امروز ترکمنستان است ، می شد — انجام وظیفه می نمودند.

 مسلمان شدن ترکمن ها احتمالآ نتیجه ی تبلیغات دراویش صوفیه می باشد، که در مقایسه با اسلام ظاهرآ عیر منعطف صدر اسلام، شکل سطحی، تساهل آمیز و صوفیانه ای از اسلام عرضه می کردند. این شیوخ در زمینه ی تطبیق گسترده ی صورت اصلاح شده ی شامانیسم قبیله ای ترکی یا تنگریسم قدیمی و سنّتی و پیش از اسلام اوغوزان، تلاش نموده اند. باور دیرینه  به خدای ترکی » تنری» یا » تنگری» و تقدّس خورشید،ماه و ستارگان و نگاره ی ذهنی خاص برای تیره ها و گروه های قبیله ای، دوباره تنظیم شدند. شیوخ مسلمانر ، بعد ها نقش بزرگ خاندان های تیره های ترکمنی را از آن خود نمودند.

     » چکیده «

پیروی آشکار شاه زادگان سلجوقی از یهودی گری ، با واسطه ی خزرها و اختلاط دو سلسله ی ترک ، که پس از فروپاشی نهایی امپراتوری خزران و ارتباط گسترده ی تجاری بین خزران و اوغوزان خویشاوند، که دین سنّتی ، توده ای تنگریسم را — حتّی وقتی خزران یهودی شده با تنگریست هاو اوغوزان مسلمان اختلاط یافتند- در طول حیات چند قرنی امپراتوری خزران ادامه دادند.. خاندان حاکم خزر از نظر نژادی و فرهنگی، از اخلاف آشنای کلاسیک ، یا سلسله ی اصلی ترکی، از طریق تورکوت های آلتایی، سیبریایی، اوغوزان افراسیابی و یک اتّحاد اوّلیه بین خزران و سابیرها در آلتایی بود. شواهد گواهی می دهند که تعاملات فرهنگی بسیاری بین اوغوزان و خزران وجود داشته که هنوز به مدد دستاوردهای باستان شناسانه ی تاریخی، دینی و جامعه شناسی اثبات نشده اند.

توضیحات مترجم

مقاله ای ترجمه اش تقدیم  گرد ید، چندین سال قبل نوشته شده است.از ترجمه ی آن نیز چند سالی می گذرد.ظاهرآ، نویسنده با توجّه به نامش، یهودی است. می دانیم که امپراتوری ترک های خزر؛ دین یهودی را ، البتّه به عنوان دین رسمی دولتی – خاندان حاکم – پذیرفت. این بدان معناست که لزومآ همه ی ترکان خزری به دیانت یهود نگرویده اند.

Advertisements

ممنون از دیدگاهی که گذاشتید.

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: