چرا نام پروفسور صفر انصاری در نوشتجات ترکان ایران از قلم می افتد!؟


دکتر صفر انصاری (آخالّی)

دکتر صفر انصاری (آخالّی)

د. خ. اونق – تورنتو: مقاله ای که در این پست آورده شده است مربوط به دکتر زلیخا مأمّدوا باقئ قیزی می باشد. در این مقاله مختصر اشاره ای شده است به زندگینامه این بانوی علوم و نبوغ ملّی ترکمنستان مستقل. اینجانب تاکنون دو فقره مقاله هم محتوا و هم شکل در این مورد در وبسایتهای ترکی – ترکمنی ایرانی مشاهده کردم ولی در هیچ کدام از این مقاله ها در هیچ جای آن حتّی اشاره ای به شوهر ایشان که پروفسور علوم فیلولوژی دکتر صاپار انصاری (آخالّی) عضو دائم هیئت علمی آکادمی علوم ترکمنستان بود، نشده است. دکتر صاپار انصاری که خود ترکمنی از ترکمنصحرای ایران، متولّد شهر قدیمی کومیش دپه که در کناره جنوب شرقی دریای خزر واقع شده است، می باشد، این مسئله برایم بسیار تعجّب برانگیز بود!؟ صاپار انصاری (آخالّی) فیلولوژی علملارئنئنگ پرافسوری

 

وی از جمله فعّالین سیاسی فرهنگی دوره خود بود که بعداز کودتای محمّدرضا پهلوی، در جریان یورش به احزاب و سازمانهای مترقّی سیاسی اجتماعی در ایران، مجبور به جلای وطن گردیده بود. …

او در ایّام جوانی در ترکمنستان بعداز اتمام تحصیلات خود وارد «انستیتو پژوهشی زبان و ادبیّات آکادمی علوم ترکمنستان» میشود و در آن ایّام با ذلیخا مأمّدوا آشنا و این آشنائی که بعداً منجر به ازدواج آنها گردیده بود، حاصل آن سه فرزند بنامهای مایا، سونا و یک پسر می باشد. من با یکی از دختهای او که مایا انصاری می باشد، مدّت 15 سال در انستیتو پژوهشی تاریخ شاجا باطیراف آکادمی علوم ترکمنستان، سپس در پژوهشکده تاریخ تحت پوشش کابینه وزیران ترکمنستان همکار بودیم. دکتر صاپار انصاری در جریان قیام مردم ایران در سال 1979/م. (مطابق با سال 1357/ش.) همراه با یاور همیشگی خود دکتر نور محمّد آشورپور مرداوغلی به ایران برگشتند. در سالهای اوج تعقیب و گریزهای نیروهای سیاسی مترّقی در دوره جمهوری اسلامی در سال 1362/ش. از طرف گروهای فشار امنیّتی جمهوری اسلامی دوباره بازداشت و به زندان اوین برده شدند که دوباره مدتها در آن زندان مخوف باقی ماندند. دکتر انصاری در نهایت بینائی خودرا در آنجا از دست میدهد. او بعداز آزادی با اینکه شرایط عیور از مرزهای ایران به ترکمنستان فراهم بود، ولیکن ماندن در وطن قدیمی خودرا ترجیح داد و برای همیشه در کومیش دپه ماندگار شد. و دکتر آشورپور مرداوغلی دوباره به جمهوری ش.س. تورکمنیستان باز گشت. دکتر صاپار انصاری در دهه دوّم حیات جمهوری اسلامی در زادگاه اش کومیش دپه در بین اقوام و خویشان خود بدرود حیات گفت. روح و روانش شادباد!

از آثار برجسته وی، تدوین اثر «زبان تورکمنی و دیوان لغات الّتورک محمود کاشغرلی«، در ایّامی که در انستیتو زبان و ادبیّات آکادمی علوم تورکمنیستان اشتغال به تحقیق و تفحّص داشته، بوده است.

Источник: Ахаллы С. Словарь Махмуда Кашгарского и туркменский язык. Ашхабад, АН ТССР, ИЯиЛ, 1958, (на туркм. яз.).

دکتر خانگلدی اونق

زلیخا محمدوا، زنی ماندگار در تاریخ و فرهنگ تركمن

دکتر ذلیخا مأمّدوا

دکتر ذلیخا مأمّدوا

زلیخا محمدوا باقی‌ونا در سال 9/1/1922 در شهر ماری تركمنستان متولد شد و در سال 7/5/1984 میلادی در عشق‌آباد وفات یافت. درباره این زن عالم تركمنستانی این اطلاعات مختصر قابل ذكر است.
وی عالم نامدارتركمن در دوره شوروی سابق، عالم زبان‌شناس،كه تسلط كامل به‌زبان و ادبیات فارسی، عربی، روسی داشت و دارنده دكترای علوم زبان‌شناسی (سال 1969)، عضو آكادمی علوم جمهوری تركمنستان شوروی (1951)، كارمند علمی نامدار تركمنستان (1972) بوده است. زلیخا محمدوا در سال 1948 در موضوع «زبان، نسخه خطی دیوان مختومقلی، تحت نام استرآباد» و در سال 1969 در موضوع تحقیقاتی در باره «تاریخ زبان تركمنی در قرون 11 و 12» براساس آثار طبع شده به ‌زبان عربی، از دكترای خود دفاع نموده‌ است. وی نویسنده بیش از 60 مقاله علمی و تحقیقاتی در زمینه تاریخ و فرهنگ تركمن مربوط به ‌قرون 11 و 12 است و مقالات و كارهای متعدد علمی دیگر مربوط به ‌ترجمه‌هایی از ادبیات روس و عرب به ‌زبان تركمنی انجام داده است. وی با آشنایی كامل به ‌زبان‌‌های تركمنی، فارسی، عربی، روسی و انگلیسی، در مورد تاریخ، فرهنگ و ادبیّات تركمنستان در دوره شوروی سابق كار‌های علمی ارزنده‌ای انجام داده و از خود به‌یادگار گذاشته است. زلیخا محمدوا، در بین تمام جمهوری‌های شوروی سابق و مراكز علمی و تحقیقاتی بین ‌المللی از چهره های مضهور در عرصه علوم بود. وی در طول عمر خود در زمینه زبان و ادبیات عربی – فارسی و ترجمه آن، تلاش ‌های زیادی نموده و به ‌خاطر این تلاش ها از سوی پرزیدیوم عالی تركمنستان، بار‌ها و بار‌ها مورد تقدیر قرار گرفته است.

زلیخا محمدوا در نهم ژانویه سال 1922 میلادی در روستای ملك یوسف در استان ماری در یك خانواده كارگری به‌دنیا آمد. در سال 1929 تحصیلات ابتدایی خود را در «یول اؤتن» شروع می‌كند. در سال‌های 1937- 1931 به ‌تحصیلات خود در عشق آباد ادامه می‌دهد وی بر خوردار از نبوغ هوشی و استعداد ذاتی بوده است. بهمین سبب، دوره ده ساله متوسطه را در مدت كوتاهی طیّ می‌كند.

وی بعداز فارغ الّتحصیلی وارد مرکز تحصیلی (دانشکده) تربیت معلم عشق آباد می‌شود. در سال 1939 تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه كاباردینو- بالقار در شهر نالیچیك ادامه می‌دهد. در سال 1941 تحصیلات خود را در دانشگاه كاباردینو- بالقار باتمام میرساند و به عشق آباد برمی‌گردد.

در سال 1942- 1941 به عنوان مدیر بخش ادبیات دانشکده تربیت معلم عشق آباد، كار می‌كند. وی در سال 1942 برای ادامه تحصیل به ‌مسكو می ‌رود و در رشته تاریخ تحصیلات خود را ادامه می‌دهد. در سال 1944 دوره انستیتوی خط و زبان اقوام شوروی وابسته به‌آكادمی علوم شوروی را طیّ می‌ کند. در سال 1948 وارد انستیتوی زبان و تحقیقات آكادمی علوم ترکمنستان می شود. در سال 1948 با تدوین اثر: «مفاهیم دستنویس‌های استرآباد در دیوان مختومقلی»، از تز دانشگاهی خود دفاع می‌كند. در سال 1949- 1948 به عنوان استاد دانشگاه در انستیتوی تربیت معلم برای مدارس ملی تركمنستان، وابسته به آكادمی علوم این كشور مشغول می‌شود. در سال 1949 مسئول زبانشناسی انستیتوی زبان و ادبیات آكادمی علوم می‌شود.

در سال 1984- 1951 مسئول مجله «خبر، جمعیت، علم»، از انتشارات آكادمی علوم می‌شود. در سال 1951 به‌عضویت بخش خبرنگاران آكادمی علوم (کررسپوندنت) برگزیده می‌شود. در سال 1959-1952 به‌عنوان یكی از دانشمندان مطرح در بخش زبان و ادبیات آكادمی علوم تركمنستان در دوره شوروی سابق، در سال 1961 –1959 مسئول بخش زبان و ادبیات آكادمی علوم، 1966-1961 بالاترین مقام علمی دانشكده زبان و ادبیات آكادمی علوم، در سال 1973- 1966 به‌عنوان مسئول بخش نسخ خطی دانشگده زبان و ادبیات آكادمی علوم برگزیده می‌شود. در سال 1967 دیپلم افتخار ویژه از طرف بالاترین مقام آكادمی علوم شوروی سابق به وی اهدا می گردد. وی در سال 1969 از موضوعات: تاریخ زبان تركمنی در قرون 11 و 12 و منابع زبان عربی (مواخذ) به ‌عنوان تز دكترای خود دفاع می‌كند. در سال 1970 با اهدا مدال «زحمتکش پرتوانمند» كه یكی از مهمترین مدال‌های اهدایی در دوران شوروی سابق بود، مورد تقدیر قرار می‌گیرد.

در سال 1972 عنوان نشان «دانشمند (پژوهشگر) برجسته تركمنستان شوروی در علم و تكنیك» را دریافت می‌كند. در سال 1976 به ‌عنوان نماینده شوروی سابق در كنفرانش علمی و بین‌المللی هلسینكی شركت می‌كند. در سال 1978 به عضویت بخش خبرنگاری جمعیت «حمایت از زبان ترك» در تركیه پذیرفته می‌شود. در سال 1978 به عنوان یك عالم برجسته در كنگره بین المللی در شهر كراكوف لهستان شركت می‌كند. در سال 1982 به دریافت دیپلم افتخار ویژه تركمنستان شوروی كه بالاترین نشان پرزیدوم این كشور می‌باشد، نائل می‌گردد. وی در سال 1984 دیده ازجهان هستی فرو می‌بندد.

استاد «آلماز یازبردی»، نویسنده و محقق و رئیس بخش كتابخانه آكادمی علمی تركمنستان، درباره زندگی باقیونا زلیخا محمدوا، كتابی نوشته كه این كتاب در سال 1996 از جانب نشریات «علم» تركمنستان در عشق آباد چاپ و منتشر شده است.
از فرهنگ غنی تورك پاسداری نماییم.
با تصحیحات فنی از- منبع مطلب: ائلمان توران

Advertisements

یک پاسخ to “چرا نام پروفسور صفر انصاری در نوشتجات ترکان ایران از قلم می افتد!؟”

  1. links for 2010-05-14 « تورکوک بیز Türkük Biz Says:

    […] چرا نام پروفسور صفر انصاری در نوشتجات ترکان ایران از قل… […]


ممنون از دیدگاهی که گذاشتید.

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: