در رابطه با این اجرا مقاله آقای آنادوردی عنصری پژوهشگر تاریخ و ادبیّات را به دقّت خوانندگان ارجمند میرسانیم: …
گقتمان ترکمنها به نقل از «سایت جمعیّت فرهنگی هنری مختومقلی کلاله» : آنادوردی عنصری: دمی با زلال رودان
پنجشنبه 19/08/90 سالن فرهنگسرای هنر گنبد کاووس ساعت 18 عصر . ضرب دفها و نوای تارها و آوای حنجره ها از جای جای دیار موسیقایی این مرز و بوم جمع آمده اند تا به یاد » صبوح » موسیقی سنتی ترکمن های ایران عاشقانه صلا در دهند. و من در گوشه ای از سالن به تماشا نشسته ام این خلوص عاشقانه را و یله ورها از دنیای دون بازلال رودان سفر آغاز میکنم . بر بال نغمات پارسا حسن دخت در کوچه باغ های موسیقی سنتی ایرانی شیدایی می کنم و همنوا با » تورکی «های نوید مثمر با کور اوغلو . عاشیق کرم و غاراجا اوغلان از » سحر ییلدیزی » و پریشانی عاشقان / سحر ییلدیزی آییردی بیزی ، پریشان ایله دی یار ایکی میزی / و » کروان غئران «/ سانا کروان غئران دییر لر ، مانا دردلی کرم دییرلر / وره گم کردگی کاروانیان شکوه میکنم و در عین پریشانحالی و آواره گی همنوا با » باغلاما » زمزمه می کنم / صبر ایله سودیگیم ایلک بهار گلسین / .
نوبت که به کامران فنائیان می رسد . او آرام و در سکوت برجای مینشیند ، خم میشود و با خضوع تمام » ساز » بر زمین افتادهی استادش را بر میگیرد و در فراق یار پنجه برسیم میکشد و از چرخ کج مدار شکوه آغاز میکند.گویی که خود «منصور» است که زخمه برتار میزند و آهنگ » کج فلک » را می نوازد . و سازی دیگر کوک میکند دگربار بیاد استادش . این بار به نوبت سازهای برزمین افتادهی قشقایی و خراسانی را به آغوش میکشد و نوای همدلی ساز می کند . ………… نوای رودان به پایان آمده و جماعت به وجد آمده از مجلس موسیقایی عشق ، یاران » صبوح «را تشویق میکنند. و من نشسته در گوشهی شیدایی سیراب از «صبوح» نوای همدلی دف و سه تار و باغلاما و دوتار در این اندیشه غوطه میخورم که سفر عاشقانهی امشب من » وجه «ناشناختهی دیگری از وجوه شخصیت هنری باغشی منصور صبوحی را برایم کشف کرده است و آن ، وجه پیوند دهندگی موسیقی سنتی ایران با موسیقی سنتی ترکمن است .
اگرچند که موسیقی سنتی ترکمن از سالیان دههی هفتاد و با شرکت در جشنوارههای موسیقی دههی فجر در سطح کشور نام و آوازه ای کسب کرد و توجه اهالی موسیقی را در سطح کشوری بخود جلب کرد . توجه استادان مسلم موسیقی ایران مثل استاد مسعودیه ، استاد حنانه ، استاد محمد رضا درویشی و نگارش آثاری وسیلهی این اساتید دربارهی موسیقی ترکمن و بعضاً حضور آنان در جشنوارههای موسیقی سنتی ترکمن در منطقه نشان از حساسیت آنان به جایگاه موسیقی سنتی ترکمن دارد .
اما » باغشی منصور صبوحی » با هنر خود جنس این رابطه را تغییر داد . در حقیقت منصور صبوحی این رابطه را از سطح » نظری » به سطح » عملی و اجرایی » ارتقاء داد . رابطهی استاد – شاگردی وی با کامران فنائیان از اصفهان و معرفی و آموزش رموز ساز ترکمنی دوتار موجب شکل گیری » همنوایی موسیقایی » با جامعه موسیقایی غیر ترکمن گردید . اهتمام منصور صبوحی در استحکام و تعمیق این » رابطه «منجر به ایجاد حس تعلق خاطر دوجانبه در بین دو جریان هنری موسیقی گردید. اجرای کنسرت ترکمن در اصفهان و اجرای کنسرت موسیقی سنتی ایران در ترکمن صحرا در سال گذشته که باتلاش کامران فنائیان و منصور صبوحی اتفاق افتاد جلوه های این » تعلق خاطر دو جانبه » بود .
کنسرت امشب را نیز که توسط گروه کهن به سرپرستی کامران فنائیان و بیاد باغشی منصور صبوحی با اندوهی سر به مهر و در سکوت اجرا شد من درواقع ادامهی مسیری میدانم که توسط منصور صبوحی پایه ریزی و آغاز شد و موسیقی سنتی ترکمن را با موسیقی سنتی ایران پیوند داد . کاری که تا قبل از منصور صبوحی در میان » باغشی » های ایرانی ترکمن سابقه نداشت و ماهرگز شاهد اتفاقی چنین در این حوزه نبودیم.
……………..و ناگاه بخود میآیم سالن تقریباً از جمعیت مشتاق خالی شده است . بلند میشوم و با تن و روح شسته از زلال رودان و سیراب از نوای همدلانه از سالن خارج می شوم . کامران فنائیان را پیدا میکنم . با خضوعی عارفانه به ابراز احساسات برخی تماشائیان پاسخ میدهد . کلمه ناتوان از بیان احساسم است . پس دستانش را میفشارم و سعی میکنم تمامی حس خود را به دستانش منتقل کنم .
نوید مثمر را پیدا می کنم . به او میگویم که چه اندازه از نوای » باغلاما «ی او لذت برده ام. به ترکی به او می گویم که شب با شکوهی را رقم زده اند .
دستانشان پر توان،
قلب هاشان گرم ;
آنادردی عنصری
24/08/1390
